اما این نرخ بهره دقیقا چطور قیمت طلا را جابجا میکند؟ در ادامه به این سوال پاسخ میدهیم.
رابطه اصلی بین نرخ بهره آمریکا و قیمت طلا معمولا معکوس است. یعنی وقتی نرخ بهره بالا میرود، قیمت طلا تحت فشار قرار میگیرد و وقتی نرخ بهره پایین میآید، طلا معمولاً تقویت میشود.
دلیل اصلی این موضوع به مفهومی به نام هزینه فرصت (Opportunity Cost) برمیگردد. هزینه فرصت، درحقیقت میزان سود احتمالی است که با خرید طلا نسبت به نگهداری پول نقد یا سرمایهگذاریاش به اشکال دیگر از آن صرف نظر میکنید.
طلا برخلاف سپرده بانکی یا اوراق قرضه، سود نقدی ندارد. حال وقتی نرخ بهره در آمریکا بالا باشد، اوراق قرضه دولتی آمریکا، مقداری سود بدون ریسک بالا به سرمایهگذار میدهد. در این شرایط، نگهداشتن طلا جذابیت کمتری دارد، چون طلا سودی پرداخت نمیکند و فقط به تغییر قیمت وابسته است.
در مقابل، وقتی نرخ بهره پایین میآید، سود اوراق قرضه و سپردههای دلاری کاهش پیدا میکند. در این حالت، هزینه فرصت نگهداری طلا کم میشود و سرمایهگذاران بیشتری به سمت طلا به عنوان یک دارایی امن و بدون بازده نقدی اما با پتانسیل رشد حرکت میکنند.
از طرف دیگر نرخ بهره پایین، معمولا ارزش دلار آمریکا یا شاخص DXY را تضعیف میکند. از آنجا که طلا در بازار جهانی به دلار قیمتگذاری میشود، ضعیف شدن دلار باعث میشود طلا برای خریدارانی که ارزهای دیگر دارند، ارزانتر شود و تقاضا برای آن افزایش پیدا کند. همچنین هزینه خرید طلا برای خود آمریکاییها هم کمتر میشود.
البته این رابطه همیشه خطی و دقیق و تحولات ژئوپولیتیک و دیگر شاخصهای اقتصادی هم در آن تاثیرگذار هستند.
یکی از مهمترین نکتههایی که هر سرمایهگذار طلا باید بداند، این است که بازار فقط به خود عدد نرخ بهره واکنش نشان نمیدهد، بلکه به تفاوت بین عدد واقعی و انتظارات قبلی هم واکنش نشان میدهد.
اگر بازار و کارشناسان از قبل پیشبینی کرده باشند که فدرال رزرو نرخ بهره را به مقدار مشخصی کاهش میدهد و دقیقا همین اتفاق بیفتد، معمولا واکنش شدیدی در قیمت طلا نمیبینیم. دلیل این موضوع این است که بازار از قبل این تصمیم را در قیمتها لحاظ کرده یا اصطلاحا پیشخور کرده است.
حتی ممکن است بعد از اعلام خبری که دقیقا مطابق انتظار بود، طلا در جهت مخالف، حرکت کوتاهی انجام دهد. بنابراین آنچه واقعا بازار طلا را تکان میدهد همیشه مقداری چاشنی غافلگیری هم در خود دارد.
در سناریوی دیگر، اگر بازار انتظار داشته باشد که فدرال رزرو نرخ بهره را به میزان مشخصی افزایش دهد؛ اما این نهاد تصمیم دیگری بگیرد یا حتی میزان افزایش نرخ کمتر از انتظارها باشد، ممکن است شاهد پاسخ مثبت طلا حتی در میانمدت و بلندمدت باشیم.
فدرال رزرو آمریکا هشت بار در سال جلسات سیاستگذاری برگزار میکند. در این جلسات، اعضای کمیته بازار آزاد فدرال یا FOMC درباره نرخ بهره تصمیمگیری میکنند. این جلسات معمولا در چهارشنبههای میانی ماههای ژانویه، مارس، می، ژوئن، جولای، سپتامبر، اکتبر و دسامبر برگزار میشوند.
در روز اعلام نرخ بهره، معمولا دو زمان مهم وجود دارد:
صدور بیانیه رسمی در ساعت ۲ بعدازظهر به وقت شرق آمریکا
نشست خبری رئیس فدرال رزرو حدود نیم ساعت بعد
طی ساعات قبل از اعلام نرخ بهره معمولا حجم معاملات طلا کاهش مییابد. قیمت طلا هم در دامنه محدودی حرکت میکند، چون بسیاری از معاملهگران ترجیح میدهند قبل از مشخص شدن نتیجه، ریسک نکنند.
بعد از اعلام نرخ، به ویژه اگر تصمیم یا لحن فدرال رزرو غافلگیرکننده باشد، قیمت طلا میتواند در عرض چند دقیقه شدیدا نوسان کند. این نوسانها در زمان نشست خبری رئیس فدرال رزرو ادامه پیدا میکند.
یکی از دقیقترین شاخصها برای تحلیل قیمت طلا، بازدهی واقعی اوراق قرضه ده ساله آمریکاست. بازدهی واقعی یعنی سود اوراق بعد از کم کردن نرخ تورم. وقتی این عدد بالا برود، طلا تحت فشار قرار میگیرد و وقتی پایین بیاید یا منفی شود، طلا برای سرمایهگذاران جذاب میشود. گاهی ممکن است نرخ بهره اسمی بالا برود، اما اگر تورم سریعتر از آن رشد کند و بازده واقعی اوراق کاهش یابد، طلا هم بالا میرود؛ به همین دلیل است که رابطه نرخ بهره و طلا همیشه ساده نیست.
طلا یک دارایی امن است که سرمایهگذاران در شرایط تورمی هم معمولا به آن روی میآورند. بنابراین، اگر افزایش نرخ بهره با هشدار فدرال رزرو برای افزایش نرخ تورم یا رکود اقتصادی در بلندمدت همراه باشد؛ ممکن است سرمایهگذاران به طور همزمان به طلا و دلار پناه ببرند. در چنین مواقعی، حتی با وجود نرخ بهره بالا، طلا میتواند به دلیل افزایش تقاضا رشد کند.
گاهی خود نرخ بهره تغییر نمیکند، اما بازار طلا با قدرت به جلسه فدرال رزرو واکنش نشان میدهد. دلیل این موضوع را باید در لحن رئیس این نهاد و گزارش منتشرشده جستجو کرد. به عنوان مثال، اگر نرخ بهره تغییری نکند ولی فدرال رزرو در خصوص افزایش تورم هشدار بدهد، انتظارات بازار برای افزایش نرخ بهره در دورههای بعدی افزایش یافته و در نتیجه قیمت طلا ممکن است تحت فشار قرار بگیرد. به چنین لحنی هاکیش (Hawkish) به معنی شاهینی گفته میشود. عکس آن نیز که میتواند به رشد قیمت طلا کمک کند، لحن داویش (Dovish) یا کبوتری نام دارد
بنابراین وقتی جلسات فدرال رزرو را دنبال میکنید، فقط به اعداد توجه نکنید.
علاوه بر خود نرخ بهره، این نکات را هم در تحلیل قیمت طلا و فدرال رزرو در نظر بگیرید:
دادههای CME FedWatch. این ابزار پیشبینی بازار از احتمال افزایش یا کاهش نرخ بهره در ماههای آینده و حتی نوسانات این پیشبینی را نشان میدهد.
دادههای تورم و اشتغال. شاخص قیمت مصرفکننده و گزارش بازار کار آمریکا از مهمترین دادههایی هستند که انتظارات نرخ بهره را تغییر داده و بر قیمت طلا اثرگذار هستند.
وضعیت کلان اقتصادی-سیاسی دنیا. ریسکهای ژئوپلیتیکی، خرید طلا توسط بانکهای مرکزی، دولتها و وضعیت بازار سهام حتی میتوانند تاثیر نرخ بهره را خنثی کنند.
نرخ بهره دیگر کشورها. علاوه بر نرخ بهره آمریکا، نرخ بهره ژاپن، چین و اروپا نیز بر تقاضای طلا و قیمت آن تاثیرگذارند.
نرخ بهره آمریکا یکی از قدرتمندترین محرکهای قیمت جهانی طلاست. به زبان ساده، نرخ بهره بالا معمولا به ضرر طلا و نرخ بهره پایین به نفع آن عمل میکنند؛ اما آنچه بازار را واقعا حرکت میدهد، فقط خود عدد نیست. در عوض این انتظارات بازار، لحن فدرال رزرو و شرایط کلان اقتصادی-سیاسی هستند که نقش پررنگتری دارند.
از طرف دیگر، ضروری است که در روزهای اعلام نرخ بهره با توجه دقیق به چارت قیمت طلا، احتیاط بیشتری به خرج دهید. پلتفرمهای آنلاین معتبر با نقدینگی بالا مانند پلتفرم اختصاصی دیجی کالا، بهتر و سریعتر این نوسانات را بازتاب میدهند.