محمد اللهداد، مدیرعامل شرکت توانیر، در گفتوگو با برنامه «صف اول» درباره استخراج غیرمجاز رمزارز گفت: استخراج رمزارز بهخودیخود ممنوع نیست، اما بخش عمده مزارع غیرمجاز از برق غیرمجاز استفاده میکنند.
وی افزود: بیش از ۹۵ درصد کشفیات مزارع غیرمجاز استخراج رمزارز با استفاده از برق غیرمجاز انجام میشود و بخش اندکی نیز از تعرفههای یارانهای بخشهای کشاورزی و صنعتی استفاده میکنند.
مدیرعامل توانیر گفت: استفاده از برق یارانهای که برای تولید محصولات غذایی، ارزاق عمومی و گردش چرخ تولید اختصاص یافته، برای استخراج رمزارز نیز غیرمجاز است.
ماینرهای غیرمجاز، فشار مضاعف بر شبکه برق
اللهداد با اشاره به ناترازی برق کشور افزود: پیش از جنگ نیز ناترازی وجود داشت و در جریان جنگ، این ناترازی تشدید شد؛ بهطوری که حدود ۴۵۰۰ مگاوات از ظرفیت نیروگاهها و همچنین بخشی از شبکه و پستهای برق آسیب دید.
وی گفت: در شرایطی که کشور برای تابآوری بیشتر به انرژی پایدار نیاز دارد، استفاده غیرمجاز از برق در مقیاس بالا، بخشی از ظرفیت شبکه را به فعالیتی اختصاص میدهد که صرفاً با هدف انتفاع شخصی انجام میشود.
مدیرعامل شرکت توانیر افزود: وقتی حدود ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ مگاوات برق توسط استخراجکنندگان غیرمجاز مصرف میشود، تأمین این میزان برق میتواند بر سایر بخشها اثر بگذارد و اختلال در تأمین برق، پیامدهایی برای بخشهای درمانی، امنیتی و اقتصادی داشته باشد.
حذف برق یارانهای از محل کشف ماینر
اللهداد از اجرای سیاست جدید برای افزایش هزینه اقتصادی استخراج غیرمجاز خبر داد و گفت: بر اساس ابلاغیه وزارت نیرو، از چهارم شهریور، هر مکانی که در آن ماینر کشف شود، به مدت یک سال از برق یارانهای محروم خواهد شد.
وی افزود: برای نمونه، تعرفه برق یک واحد کشاورزی حدود ۲۱ تومان به ازای هر کیلوواتساعت است، اما پس از کشف ماینر، مشترک از روز کشف تا یک سال باید برق را با تعرفه آزاد دریافت کند که در شرایط فعلی حدود ۵ تا ۶ هزار تومان به ازای هر کیلوواتساعت است.
مدیرعامل شرکت توانیر گفت: علاوه بر اعمال جرایم مربوط به گذشته و دریافت هزینهها و خسارتهای واردشده به شبکه، تعرفه برق این مشترکان نیز از زمان کشف تا یک سال تغییر میکند و دیگر از برق یارانهای استفاده نخواهند کرد.
حبس برای استخراج غیرمجاز در طرح پیشنهادی
اللهداد همچنین درباره تشدید ضمانتهای اجرایی افزود: طرح ارائهشده برای استخراج غیرقانونی رمزارز، هم جزای نقدی و هم حبس را در نظر گرفته است.
وی گفت: جریمه نقدی تاکنون اثر بازدارندگی مورد انتظار را نداشته، اما در طرح جدید موضوع حبس نیز پیشبینی شده است.
مدیرعامل توانیر افزود: مدت حبس در متن نهایی مصوبه مشخص خواهد شد، اما حبس از شش ماه به بالا برای این افراد پیشبینی شده است.
شناسایی ۳۰۰ هزار ماینر با دادهکاوی و گزارشهای مردمی
اللهداد با اشاره به ابعاد کشفیات انجامشده گفت: تاکنون حدود ۳۰۰ هزار دستگاه ماینر در مناطق مختلف کشور با تلاش نیروهای توانیر کشف شده است.
وی افزود: مجموع مصرف برق این تعداد ماینر حدود ۱۵۰۰ مگاوات است؛ به این معنا که تأمین برق این میزان مصرف در بخش نهایی، به ظرفیتی معادل حدود دو نیروگاه بوشهر نیاز دارد.
مدیرعامل توانیر سه مسیر اصلی شناسایی ماینرهای غیرمجاز را تشریح کرد و گفت: نخست، دادهکاوی اطلاعات کنتورهای هوشمند است؛ بهویژه زمانی که مشترکی در نیمهشب مصرف غیرمتعارف داشته باشد یا رفتار مصرفی آن با الگوی معمول همخوانی نداشته باشد.
اللهداد افزود: روش دوم، کنترل بار و بررسی رفتار مصرفی در پستها و فیدرهای بالادست است که بهخصوص در شناسایی فعالیتهای غیرمتعارف در صنایع مورد استفاده قرار میگیرد.
وی گزارشهای مردمی را سومین و مهمترین مسیر شناسایی دانست و گفت: بیش از ۷۰ درصد کشفیات از طریق گزارشهای مردمی انجام میشود.
پرداخت ۳۷ میلیارد تومان پاداش به گزارشدهندگان
مدیرعامل توانیر با اشاره به سامانه گزارش مردمی توانیر افزود: شهروندان میتوانند موارد مشکوک به استخراج غیرمجاز رمزارز را از طریق سرشماره ۳۰۰۰۵۱۲۱ گزارش کنند.
اللهداد گفت: این سامانه بیش از دو سال است که فعال شده و تاکنون نزدیک به ۳۷ میلیارد تومان پاداش به گزارشدهندگان پرداخت شده است.
وی افزود: برای گزارش ماینرهای غیرمجاز، متناسب با تعداد دستگاههای کشفشده، به گزارشدهندگان پاداش پرداخت میشود و اطلاعات هویتی آنان نیز محرمانه باقی میماند.
هشدار درباره آتشسوزی ماینرها
مدیرعامل توانیر همچنین درباره پیامدهای ایمنی فعالیت ماینرهای پرمصرف هشدار داد و گفت: دستگاههای ماینر هنگام فعالیت دمای بالایی تولید میکنند و تاکنون بیش از ۳۵ مورد آتشسوزی مرتبط با فعالیت ماینرهای پرمصرف ثبت شده است.
اللهداد افزود: در برخی مناطق مسکونی، شبکه برق برای مصرف معمول یک خانه طراحی شده است، اما یک دستگاه ماینر میتواند به اندازه چندین واحد مسکونی برق مصرف کند و موجب افت ولتاژ، نوسان برق و آسیب به وسایل برقی مشترکان شود.
وی گفت: در برخی موارد نیز افزایش مصرف و تولید حرارت ناشی از ماینرها به آتشسوزی منجر شده است؛ موضوعی که ضرورت توجه شهروندان به مصرف غیرمتعارف برق در اماکن مسکونی و تجاری را افزایش داده است.