وتوی روسیه و چین در شورای امنیت سازمان ملل در برابر قطعنامه پیشنهادی آمریکا برای تمدید مأموریت هیأت کارشناسان ناظر بر تحریمهای ایران، بار دیگر شکاف میان واشنگتن و دو عضو دائم شورای امنیت بر سر نحوه مواجهه با پرونده ایران را آشکار کرد. این قطعنامه با وجود کسب ۱۱ رأی موافق، به دلیل رأی منفی روسیه و چین تصویب نشد و پاکستان و سومالی نیز رأی ممتنع دادند. اهمیت این تحول از آن جهت است که مسکو و پکن با این اقدام، مخالفت خود را با تداوم سازوکار نظارت بر تحریمهایی که پس از فعال شدن مکانیسم ماشه علیه ایران بازگردانده شدهاند، نشان دادند. روسیه و چین همچنین بر این موضع تأکید دارند که اختلافات مربوط به برنامه هستهای ایران باید از مسیر سیاسی و دیپلماتیک حلوفصل شود.
این تحول در شرایطی رخ میدهد که جنگ ایران و آمریکا وارد مرحلهای پیچیده شده و دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در روزهای اخیر مواضع متناقضی درباره چشمانداز پایان جنگ و احتمال تشدید عملیات نظامی اتخاذ کرده است. ترامپ روز چهارشنبه گذشته گفت امیدوار است جنگ به پایان خود نزدیک شده باشد، اما یک روز بعد در گفتوگو با «آکسیوس» از نزدیک شدن به یک «تصمیم بزرگ» درباره ادامه جنگ خبر داد و گفت در حال بررسی این مسئله است که آیا حملات گسترده علیه ایران را از سر بگیرد یا خیر.
رئیسجمهور آمریکا در عین حال بر این ادعا تأکید کرده است که عملیات نظامی آمریکا توان هستهای ایران را تضعیف کرده و واشنگتن به اهداف خود نزدیک شده است. با این حال، ادامه درگیریها و باز ماندن پرونده هستهای و امنیتی ایران نشان میدهد که جنگ هنوز به یک نقطه پایانی روشن نرسیده است. همزمان، ترامپ قرار است در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل با رهبران کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس دیدار کند؛ نشستی که موضوع جنگ ایران و ترتیبات پس از جنگ از محورهای اصلی آن خواهد بود.
در چنین شرایطی، موضع متحدان و شرکای آمریکا نیز اهمیت پیدا کرده است. یکی از مهمترین نمونهها، کره جنوبی است که طی هفتههای اخیر درباره احتمال مشارکت در تأمین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز تحت فشار و رایزنی قرار داشت. سئول اکنون موضع خود را روشنتر کرده است. لی جائهمیونگ، رئیسجمهور کره جنوبی، روز جمعه اعلام کرد که این کشور نیروی نظامی یا تجهیزات نظامی خود را به شکلی که به مشارکت در جنگ ایران منجر شود، اعزام نخواهد کرد. او تصریح کرد که سئول وارد جنگ نخواهد شد، هرچند بررسی راهکارهایی برای کمک به امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز را ادامه میدهد.
به این ترتیب، در شرایطی که واشنگتن همچنان تلاش میکند دامنه فشار بر تهران را حفظ کند، مواضع روسیه و چین در شورای امنیت و اعلام موضع رسمی کره جنوبی، نشاندهنده پیچیدگی فزاینده ائتلافها و مواضع کشورها در قبال جنگ است. از یک سو، مسکو و پکن در سطح شورای امنیت با ابتکار آمریکا درباره سازوکار نظارت بر تحریمهای ایران مخالفت میکنند و از سوی دیگر، یکی از شرکای آسیایی واشنگتن نیز مشارکت نظامی مستقیم در جنگ را منتفی میداند. در همین حال، ایران نیز موضع خود را بر آمادگی برای ادامه مقاومت و دفاع از کشور استوار کرده است. بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران، با تأکید بر اینکه تهران گزینههای متعددی برای دفاع از خود دارد، گفت فراتر از امکانات موجود، «ارادهای قوی» برای دفاع از کشور وجود دارد و ایران از فشارهای واردشده عبور خواهد کرد.
انتهای پیام/