زهرا وجدانی: هوش مصنوعی در سالهای اخیر به یکی از محورهای اصلی تحول فناوری در کشور تبدیل شده است؛ با این حال توسعه این فناوری تنها به ایجاد شرکتهای دانشبنیان یا تولید ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی محدود نمیشود و چالشهایی مانند دسترسی به داده، آمادگی سازمانها و پذیرش فناوری نیز در مسیر گسترش کاربردهای آن نقش تعیینکنندهای دارند. در این میان پرسشهایی درباره وضعیت زیرساختهای لازم برای توسعه هوش مصنوعی در کشور مطرح میشود؛ از جمله اینکه بزرگترین مشکل صنعت هوش مصنوعی در ایران چیست؟ چه موانعی در مسیر توسعه و استفاده گسترده از این فناوری وجود دارد؟
در همین راستا در بخش دوم این گفتوگو با رئیس دبیرخانه ستاد توسعه فناوری و کاربرد هوش مصنوعی معاونت علمی ریاستجمهوری و عضو هیأت علمی و استادیار دانشکده برق دانشگاه صنعتی شریف به بررسی مهمترین چالشهای توسعه صنعت هوش مصنوعی در کشور، وضعیت داده و مسئله بلوغ و پذیرش سازمانی در استفاده از این فناوری میپردازیم.
رئیس دبیرخانه ستاد هوش مصنوعی معاونت علمی ریاستجمهوری در پاسخ به برنا نخستین مسئله جدی صنعت هوش مصنوعی در کشور را داده عنوان کرد و گفت: یکی از مسائل ما این است که اساسا باید ببینیم داده داریم یا نداریم و مسئله حکمرانی داده در چه مرحلهای قرار دارد.
عمادالدین فاطمی زاده با بیان اینکه چالش کشور حتی پیش از مرحله حکمرانی داده آغاز میشود افزود: مسئله ما ماقبل حکمرانی داده است.
وی توضیح داد: پیش از آنکه درباره نحوه حکمرانی داده صحبت کنیم باید مشخص شود که آیا اساسا به اندازه کافی داده و بهطور مشخص داده قابل استفاده برای هوش مصنوعی در اختیار داریم یا خیر.
فاطمیزاده در پاسخ به این پرسش تصریح کرد: متاسفانه نداریم.
به گفته وی کمبود داده قابل استفاده برای هوش مصنوعی یکی از مسائل جدی در مسیر توسعه این فناوری در کشور است.
وی دومین مسئله مهم را پذیرش و بلوغ سازمانی دانست و گفت: این مسئله هم در دولت و نهادهای دولتی و هم در بخش خصوصی وجود دارد اما در دولت و نهادهای دولتی اهمیت و نمود بیشتری دارد.
عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی شریف ادامه داد: مسئله پذیرش و بلوغ سازمانی در بخش خصوصی نیز مطرح است اما به میزان کمتری نسبت به دولت و نهادهای دولتی.
فاطمیزاده درباره علت تفاوت میان بخش دولتی و خصوصی در میزان توجه به هوش مصنوعی اظهار کرد: بازیگران این حوزه و کسبوکارهای فعال در زمینه هوش مصنوعی برای اینکه بتوانند خودشان را در رقابت با دیگران حفظ کنند و دست بالا را داشته باشند طبیعتا زودتر به فکر استفاده از این فناوری افتادهاند.
به گفته وی فشار رقابت در فضای کسبوکار باعث شده است بازیگران بخش خصوصی زودتر از برخی سازمانهای دولتی به سمت استفاده از هوش مصنوعی حرکت کنند.
رئیس ستاد هوش مصنوعی معاونت علمی ریاستجمهوری در جمعبندی مهمترین چالشهای این حوزه بر نقش فرهنگ سازمانی و مدیریت دیجیتال تاکید کرد.
وی گفت: بنابراین من دو تا عامل را میدانم؛ فرهنگ سازمانی، مدیریت دیجیتال در حوزه عمدتاً سازمانهای دولتی و برخی سازمانهای دیگر و مسئله داده.
بر اساس توضیحات فاطمیزاده چالش توسعه هوش مصنوعی در کشور تنها به توانایی فنی برای تولید یا استفاده از فناوری محدود نمیشود بلکه از یک سو به فراهم بودن داده کافی و قابل استفاده و از سوی دیگر به میزان آمادگی، فرهنگ سازمانی و بلوغ دیجیتال سازمانها بهویژه در بخش دولتی ارتباط دارد.
او در نهایت دو محور داده و پذیرش و بلوغ سازمانی را به عنوان دو مسئله جدی صنعت هوش مصنوعی در کشور مطرح کرد؛ دو مسئلهای که به گفته وی باید در مسیر توسعه و کاربرد گستردهتر این فناوری مورد توجه قرار گیرند.
بخش سوم این گفتوگو در روزهای آتی منتشر خواهد شد...