در جریا جنگ تحمیلی سوم حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب در روز از ظرفیت تولید گاز کشور در پی آسیب به تأسیسات گازی از مدار خارج شد. رقمی که طبق اعلام شرکت ملی گاز معادل حدود یکسوم ظرفیت تولید کشور عنوان شده است. شدت آسیبها نیز محدود به یک واحد یا یک منطقه نبود و در مجموع حدود ۷ هزار و ۹۲۴ مورد آسیب در تأسیسات صنعت گاز ثبت شد.
شرکت ملی گاز اعلام کرده از ظرفیت خارجشده حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب در روز قابلیت بازگشت داشته و برای احیای آن برنامهریزی شده است. در مقابل حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت ازدسترفته همچنان نیازمند برنامه جبرانی است.
۹۵ میلیون مترمکعب به مدار برگشت
تا دهم شهریور ماه حدود ۹۵ میلیون مترمکعب در روز از ظرفیت تولید گاز آسیبدیده دوباره به چرخه تولید بازگشته است و همچنین عملیات بازسازی ادامه دارد و هدف بازگرداندن ظرفیتهای بیشتری پیش از آغاز فصل سرماست.
تجربه زمستان گذشته چه میگوید؟
سال گذشته کشور زمستان را در شرایطی پشت سر گذاشت که میزان ناترازی گاز حدود ۳۰۰ تا ۳۵۰ میلیون مترمکعب در روز برآورد شد. در برخی برآوردها نیز ناترازی زمستانی ۳۵۰ تا ۴۰۰ میلیون مترمکعب در روز اعلام شده است.
عبور از این شرایط صرفاً به افزایش تولید متکی نبود و مدیریت مصرف نیز نقش مهمی در کاهش فشار بر شبکه داشت. اجرای پویش دو درجه کمتر همراهی دستگاههای اجرایی و کنترل مصرف در بخشهای مختلف از جمله اقداماتی بود که برای مدیریت اوج مصرف در دستور کار قرار گرفت. مدیرعامل شرکت ملی گاز نیز تأکید کرده است که رفع ناترازی نیازمند اقدام همزمان در هر دو سوی معادله افزایش تولید و مدیریت مصرف است.
از این منظر تجربه سال گذشته یک پیام مشخص برای زمستان پیشرو دارد. حتی اگر ظرفیتهای آسیبدیده با سرعت بیشتری احیا شوند کنترل رشد مصرف در روزهای سرد همچنان یکی از ابزارهای اصلی مدیریت شبکه خواهد بود.
نیروگاهها، حلقه دوم زنجیره تأمین انرژی
یکی از مهمترین بخشهایی که تحت تأثیر ناترازی گاز قرار میگیرد نیروگاهها هستند. با کاهش گاز تحویلی به نیروگاهها نیاز آنها به گازوئیل و سایر سوختهای مایع افزایش مییابد. بنابراین تأمین، ذخیرهسازی و رساندن بهموقع گازوئیل به نیروگاهها به یکی از مسائل مهم برای تأمین برق در زمستان تبدیل میشود.
وزیر نفت اخیراً اعلام کرده است که برای تأمین سوخت نیروگاهها تا ابتدای آبان حدود ۳.۵ میلیارد لیتر گازوئیل ذخیره خواهد شد. وی همچنین از افزایش امکان استفاده نیروگاهها از سوخت مایع در صورت کاهش گاز تحویلی خبر داده است. اقدامی که هدف آن جلوگیری از اختلال در تولید برق در ماههای سرد سال است.
مسئله فقط بازسازی نیست
در کنار احیای ظرفیتهای آسیبدیده چالش قدیمی صنعت گاز همچنان پابرجاست. مصرف در حال افزایش است اما ظرفیت تولید و فرآورش با همان سرعت رشد نمیکند. به همین دلیل حتی بازگشت بخشی از ظرفیتهای از مدار خارجشده نیز بهتنهایی برای جبران فاصله میان عرضه و تقاضا در ماههای سرد کافی نیست.
زمستان امسال چه تفاوتی دارد؟
زمستان در حالی آغاز میشود که علاوه بر ناترازی موجود بخشی از ظرفیت تولید گاز نیز در پی آسیب به تأسیسات از مدار خارج شده است. تاکنون ۹۵ میلیون مترمکعب از این ظرفیت احیا شده اما بازگشت سایر ظرفیتها همچنان ادامه دارد.
در نتیجه سرعت تکمیل بازسازی، کنترل مصرف در روزهای سرد و آمادگی نیروگاهها برای استفاده از سوخت مایع سه عامل اصلی در مدیریت شبکه گاز طی زمستان پیشرو خواهند بود.
انتهای پیام/