محمد گلزاری در چهل و دومین نشست شورای اطلاعرسانی استان خراسان رضوی در مشهد افزود: پس از پایان جنگ ۱۲ روزه نیز دولت بلافاصله بسته شرایط اضطرار را متناسب با شرایط جدید تدوین کرد و بخشی از پایداری کشور در آن دوره، حاصل همین آمادگی و تصمیمهای پیشین بود.
وی بیان کرد: جنگ ۱۲ روزه فقط میدان رویارویی نظامی نبود؛ همزمان کشور درگیر مجموعهای از جنگها در حوزههای انرژی، سلامت، زیرساخت و تأمین کالا بود و در چنین شرایطی بخش مهمی از آنچه رخ داد، در میدان افکار عمومی و روایت نیز رقم خورد. اکنون با گذشت ماهها از آن روزها، یکی از مسائل مهم نظام اطلاعرسانی کشور، بازخوانی دقیق این تجربه و پاسخ به یک پرسش اساسی است: در کنار روایت خسارتها و رشادتها، آنچه برای حفظ پایداری کشور انجام شد چگونه باید برای مردم روایت شود؟
دبیر شورای اطلاعرسانی دولت با بیان اینکه در روایت جنگ نباید عملکرد بخشهای مختلف کشور نادیده گرفته شود، افزود: در کنار رشادت نیروهای مسلح و همبستگی مردم حول محور ایران، دولت نیز یکی از اضلاع مهم مدیریت جنگ بود و عملکرد آن باید با اعداد و اطلاعات دقیق برای افکار عمومی روایت شود. در جریان جنگ بخشهای مختلف کشور از جمله سلامت، انرژی، زیرساخت، لجستیک و تأمین کالا با آسیب مواجه شدند، اما اقدامات گستردهای برای حفظ پایداری کشور انجام گرفت.
به گفته وی، در حوزه سلامت با وجود آسیب به بیمارستانها و زیرساختهای درمانی، خدمات درمانی و تأمین دارو و تجهیزات ادامه یافت و در حوزه انرژی نیز با وجود آسیب به تأسیسات نفت و گاز و شبکه برق، اقدامات مهندسی برای حفظ پایداری شبکهها در کوتاهترین زمان انجام شد.
گلزاری ادامه داد: در بخش زیرساخت نیز با وجود آسیب به تأسیسات آب و فاضلاب، شبکه برق و مسیرهای ارتباطی، عملیات بازسازی و برقراری مجدد زیرساختها در زمان کوتاه دنبال شد. این اقدامات نشان میدهد روایت جنگ تنها روایت خسارتها نیست، بلکه باید در کنار آسیبها، اقدامات انجامشده برای جلوگیری از تبدیل این خسارتها به بحران گستردهتر نیز برای مردم تشریح شود. در جریان جنگ، کشور همزمان با چند عرصه از جمله جنگ نظامی، انرژی، سلامت، زیرساخت و لجستیک مواجه بود و حفظ پایداری در چنین شرایطی حاصل مجموعهای از اقدامات هماهنگ در بخشهای مختلف بود.
وی با بیان اینکه روایت این جنگ تاکنون به اندازه واقعیتهای آن مورد توجه قرار نگرفته است، اظهار کرد: در شرایط جنگ ترکیبی، اگر روایت دقیق و قابلباوری از اتفاقات ارائه نشود، این روایت در میان حجم بالای پیامها و اطلاعات گم خواهد شد. روایت ایران باید صادقانه باشد و هم رنج و خسارتها و هم قهرمانیها، سازندگی و اقداماتی را که برای حفظ پایداری کشور انجام شده، دربر بگیرد. نباید صرفاً خسارتها را برجسته کرد، بلکه باید توضیح داد در مقابل این آسیبها چه اقداماتی انجام شد و چگونه اجازه داده نشد پایداری کشور از بین برود.
نقد با ایجاد دوگانههای تضعیف اجتماعی متفاوت است
دبیر شورای اطلاع رسانی دولت با تأکید بر ضرورت حفظ انسجام اجتماعی افزود: در شرایط فعلی نباید با دامن زدن به اختلافات، انسجام اجتماعی را تضعیف کرد. نقد عملکرد دولت و دستگاهها باید امکانپذیر باشد، اما نقد با ایجاد دوگانههای فرسایشی و تضعیف انسجام اجتماعی متفاوت است. در شرایطی که کشور با تهدیدهای مختلف مواجه است، باید از ظرفیت همبستگی ایجادشده میان مردم استفاده کرد و از تبدیل اختلافنظرهای سیاسی به شکاف اجتماعی جلوگیری کرد.
وی همچنین بر تغییر شیوه روایت عملکرد دولت تأکید کرد و گفت: خبر خوب زمانی برای مردم باورپذیر است که به مسئله آنها پاسخ دهد. اینکه یک پروژه ۷۰ یا ۹۰ درصد پیشرفت داشته باشد، لزوماً برای مردم خبر خوبی نیست؛ زمانی خبر خوب محسوب میشود که نتیجه آن در زندگی مردم دیده شود. روابط عمومیها نباید صرفاً عملکرد دستگاهها را فهرست کنند، بلکه باید توضیح دهند این اقدامات چه مسئلهای از مردم را حل کرده است. روایت پیشرفت باید از گزارش میزان اعتبار و درصد پیشرفت پروژهها فاصله بگیرد و به اثر واقعی آنها بر زندگی مردم نزدیک شود.
گلزاری با اشاره به تغییر الگوی افکار عمومی و ضرورت حرکت از اطلاعرسانی اداری به ارتباط واقعی با جامعه بیان کرد: مردم امروز صرفاً خبر نمیخواهند، بلکه میخواهند بدانند یک تصمیم چرا گرفته شده، چه اثری بر زندگی آنها دارد و اگر مشکلی ایجاد شد، چه کسی پاسخگوست. به همین دلیل، روابط عمومی و رسانه باید در مرکز تصمیمسازی قرار بگیرند و صرفاً مأمور انتشار خبر یا دفاع از تصمیمهای دولت نباشند. در برخی موارد نیز باید اشتباهات را پذیرفت و درباره روند اصلاح آنها با مردم صادقانه صحبت کرد؛ زیرا صداقت در روایت حتی اگر شامل بیان ضعفها و مشکلات باشد، میتواند به افزایش اعتماد عمومی کمک کند.ی درباره نحوه تعامل دستگاههای اجرایی با رسانهها نیز گفت: مدل سنتی پاسخگویی به رسانهها دیگر کارآمد نیست و صرف انتشار پاسخ رسمی دستگاه، لزوماً در افکار عمومی اثر نمیگذارد. در موضوعات فوری، بهویژه حوزههایی مانند سلامت، امنیت غذایی و مسائل اجتماعی، دستگاهها باید در کوتاهترین زمان و با رویکرد روشنگرانه با افکار عمومی صحبت کنند. نظام اطلاعرسانی باید از پاسخهای اداری و تأخیری فاصله بگیرد و به سمت ارتباط سریع، مستقیم و اقناعی با جامعه حرکت کند.
گلزاری با اشاره به ضرورت ایجاد هماهنگی بیشتر میان شبکه روابط عمومیها افزود: در حال حاضر دستگاههای مختلف در حوزه اطلاعرسانی ساختارها و مجموعههای متعددی دارند و نبود ارتباط مؤثر میان آنها میتواند به چندصدایی و تشتت پیام منجر شود. دولت در حال بررسی یک نظام جامع ارتباطی است که بر پایههایی مانند آموزش، رصد و افکارسنجی، اتاق روایت و ارتباطات راهبردی شکل میگیرد و هدف آن ایجاد ارتباط مؤثرتر میان شبکه روابط عمومی دستگاهها و نظام اطلاعرسانی دولت است.
وی همچنین گفت: روابط عمومی دستگاههای اجرایی باید به یک شبکه منسجم تبدیل شوند تا پیامهای مرتبط با مسائل کشور با هماهنگی بیشتری تولید و منتقل شود. ارزیابی عملکرد روابط عمومیها نیز باید به صلاحیت حرفهای آنها پیوند بخورد تا ارزیابی صرفاً به جشنوارهها و گزارشهای اداری محدود نماند.
دبیر شورای اطلاعرسانی دولت در ادامه با اشاره به مسئله ناترازی آب، برق و گاز اظهار کرد: برای عبور از ناترازیها به یک عزم جدی و همگانی نیاز داریم. وضعیت آب مشهد و خراسان رضوی از موضوعاتی است که در هفتههای اخیر در جلسات مختلف مورد بررسی قرار گرفته و عبور از این شرایط علاوه بر تصمیمهای فنی، به همراهی مردم و فرهنگسازی نیاز دارد. تجربه مدیریت مصرف در تابستان نشان داد زمانی که با مردم صادقانه صحبت شود و ضرورت مشارکت آنها توضیح داده شود، میتوان به نتایج قابلتوجهی دست یافت.
گلزاری افزود: روابط عمومی دستگاههای اجرایی باید در پاییز و زمستان، موضوع مدیریت مصرف را از داخل سازمانها آغاز کنند و کاهش مصرف آب، برق و گاز در دستگاهها را به یک الگوی عملی تبدیل کنند. این فرهنگسازی نباید فقط به ساختمانهای دولتی محدود شود، بلکه باید به بدنه کارکنان و سپس جامعه منتقل شود. رسانهها نیز در این زمینه نقش مستقیمی دارند و میتوانند با اجتماعیسازی موضوع، مشارکت مردم، نخبگان، دانشگاهیان و گروههای مختلف اجتماعی را به همراه داشته باشند.
وی با اشاره به برنامههایی مانند روز بدون خودرو گفت: چنین برنامههایی نباید جنبه نمایشی پیدا کنند. اگر قرار است روز بدون خودرو یا برنامههای مشابه نتیجه بدهد، باید استمرار داشته باشد و به گفتوگو با مردم و مشارکت گروههای اجتماعی منجر شود. اگر فرهنگسازی در حوزه ناترازیها به یک حرکت اجتماعی تبدیل شود، امکان عبور از شرایط دشوار با همراهی مردم بیشتر خواهد شد.
انتهای پیام/