رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه در مقالهای برای بلومبرگ با عنوان «جستجوی عدالت جهانی در جهانی در حال تغییر»، خواستار اصلاحات جامع در شورای امنیت سازمان ملل، از جمله حذف حق وتو از اعضای دائم آن شد و استدلال کرد که نظام بینالمللی باید واقعیتهای جهانی امروز را بهتر منعکس کند.
رئیس جمهور ترکیه همچنین نوشت، بحرانهای اخیر، از جمله بیماریهای همهگیر، شوکهای انرژی، اختلالات زنجیره تامین و درگیریهای منطقهای، محدودیتهای واگذاری راهحلها به تصمیمات تعداد انگشتشماری از کشورها را نشان داده است.
وی در ادامه با تاکید بر اینکه سازوکارهای تصمیمگیری جهانی اکنون باید با شرایط امروز سازگار شوند، نوشت که شورای امنیت سازمان ملل همچنان منعکسکننده ساختار ایجاد شده پس از جنگ جهانی دوم است.
اردوغان برای بلومبرگ نوشت که یک سیستم نمایندگی «موثرتر، عادلانهتر و پاسخگوتر» ضروری است و خواستار مشارکت گستردهتر در تصمیمگیریهای جهانی شد.
رئیس جمهور ترکیه مدتهاست که برای اصلاحات در سازمان ملل تلاش میکند و اغلب از شعار «جهان بزرگتر از پنج است» استفاده میکند که به عضویت تعداد اندکی از کشورها در شورای امنیت اشاره دارد. او گفت که این شعار باید به عنوان درخواستی برای توزیع گستردهتر مسئولیت در نظام بینالمللی درک شود: «ضروری است که نیاز به اصلاحات را به یک نقشه راه مشخص تبدیل کنیم. در مرکز این نقشه راه باید لغو امتیاز وتو باشد.»
وی در ادامه استدلال کرد که صرفا اضافه کردن اعضای دائم جدید به شورای امنیت، تمرکز قدرت تصمیمگیری در دست تعداد کمی از کشورها را حل نمیکند.
به گفته اردوغان، اصلاحات باید بر اساس این اصل باشد که هیچ کشوری نباید توانایی دائمی برای جلوگیری از اراده اکثریت جامعه بینالمللی داشته باشد. رئیس جمهور ترکیه همچنین خواستار ایجاد تعادل جدیدی بین شورای امنیت سازمان ملل و مجمع عمومی شد. او پیشنهاد تقویت اختیارات مجمع عمومی و ایجاد شورای امنیتی بدون عضویت دائمی را داد که اعضای شورا توسط مجمع عمومی برای مدت زمان مشخصی انتخاب شوند.
طبق رویکردی که رئیس جمهور ترکیه ترسیم کرد، کشورهایی که به دنبال دوره دیگری هستند باید از طریق انتخابات، اعتماد اکثریت اعضای مجمع عمومی را دوباره به دست آورند. او همچنین با این استدلال که نظم بینالمللی آینده را نمیتوان با حفظ سلسله مراتب گذشته ایجاد کرد، در این مقاله آورده است: «نمایندگی و پاسخگویی شورای امنیت در برابر مجمع عمومی باید افزایش یابد. تحولات ربع قرن گذشته، که دورهای نسبتا کوتاه در تاریخ بشر است، نشان داده است که هیچ موازنه قدرت و هیچ نظم بینالمللی دائمی نیست.»
اردوغان گفت که مراکز جدید قدرت در حوزههایی از اقتصاد و امنیت گرفته تا فناوری و دیپلماسی ظهور کردهاند، در حالی که نهادهای بینالمللی نتوانستهاند با همان سرعت با این تغییرات سازگار شوند. او افزود که جنگها، بحران آب و هوا، مهاجرت نامنظم و آسیبپذیریهای اقتصادی بر اهمیت نهادهای قوی، اقتصادهای مقاوم و قابلیتهای دفاعی موثر تأکید کردهاند. رئیس جمهور به ترکیه اهمیت روزافزون تجارت، لجستیک، حمل و نقل و کریدورهای انرژی امن و پایدار اشاره کرد.
اردوغان ادامه داد که وزن اقتصادی آسیا در حال افزایش است، در حالی که کشورهای آفریقایی به دنبال نمایندگی قویتر و متناسب با پتانسیل این قاره هستند. کشورهای در حال توسعه به طور فزایندهای اولویتهای خود را مطرح میکنند و استدلال کرد که مشکلات منطقهای همیشه نمیتوانند از طریق روشهای تعیینشده از خارج حل شوند. رویکردهای مبتنی بر اراده کشورهای مربوطه، شرایط محلی و منافع مشترک، نتایج پایدارتر و باثباتتری به همراه خواهد داشت. او از کشورهایی که ظرفیت دیپلماتیک، منابع اقتصادی و توانایی برقراری ارتباط با طرفهای مختلف را دارند، خواست تا «نقشهای فعالتری» در ارتقای صلح و ثبات بر عهده بگیرند.
رئیس جمهور ترکیه همچنین به نابرابریهای اقتصادی پرداخت و گفت که انتظارات مبنی بر اینکه جهانی شدن به طور گسترده رفاه را توزیع کند، به طور کامل محقق نشده است. نابرابریهای درآمدی عمیقتر شده است، در حالی که وابستگیهای فناوری و اقتصادی به حوزههای جدید رقابت تبدیل شدهاند. اردوغان با بیان اینکه «برای دستیابی به عدالت جهانی در این شرایط متغیر، مسئولیتها باید به طور منصفانه تقسیم شوند»، افزود که حق کشورهای در حال توسعه برای توسعه و دسترسی به منابع مالی مورد نیازشان باید تضمین شود. او همچنین استدلال کرد که نظام بینالمللی باید واقعیتهای اقتصادی و سیاسی در حال تغییر در مناطق مختلف را بهتر در نظر بگیرد.
اردوغان در ادامه مقاله خود برای بلومبرگ نوشت، ترکیه به استفاده از روابط گسترده بینالمللی و تجربه خود در دیپلماسی چندجانبه برای حمایت از تلاشها برای اصلاح نظام بینالملل ادامه خواهد داد و گفت: «ما از تلاشها برای لغو امتیاز حق وتو، اعطای وزن بیشتر به اعضای منتخب در فرآیندهای تصمیمگیری و تقویت نقش مجمع عمومی حمایت میکنیم.» وی اظهار داشت که همکاری میان کشورهای مناطق مختلف بر پایه اصول مشترک، مشروعیت و ظرفیت نمایندگی نظام بینالملل را تقویت خواهد کرد. صلح پایدار در جهان امروز با تکثیر بلوکهایی که از یکدیگر جدا هستند و با هم ارتباطی ندارند، محقق نمیشود. برای داشتن جهانی عادلانهتر، باید تجربه، ظرفیت و اراده مناطق مختلف را در بستری مشترک گرد هم آوریم.
اردوغان با اشاره به سنت حکومتداری، ظرفیت دیپلماتیک و روابط ترکیه با مناطق گوناگون، تاکید کرد که این کشور همچنان به ایفای مسئولیت خود در مسیر اصلاح نظام بینالملل ادامه خواهد داد.
انتهای پیام/