به گزارش خبرگزاری برنا از اصفهان، نخستین پژوهش دانشگاهی با رویکرد «هوش حرکتی» در ایران؛ حرکت، این بار به کمک کارکردهای اجرایی کودکان آمد
نخستین پژوهش دانشگاهی با رویکرد تخصصی «هوش حرکتی» در ایران، با هدف تدوین یک بسته تمرینی مبتنی بر هوش حرکتی و بررسی تأثیر آن بر کارکردهای اجرایی کودکان انجام شد؛ پژوهشی که یافتههای آن میتواند افق تازهای را در استفاده از فعالیتهای حرکتی برای تقویت تواناییهای شناختی کودکان پیش روی نظام آموزشی قرار دهد.
این پژوهش توسط سمیه گودرزی و با راهنمایی کیوان ملانوروزی، بنیانگذار هوش حرکتی ایران، و علی کاشی انجام شده است.
از حرکت تا تقویت عملکرد شناختی
پژوهش حاضر از نوع نیمهتجربی و با استفاده از طرح پیشآزمون ـ پسآزمون همراه با گروه کنترل انجام شد. در این مطالعه ۴۰ دانشآموز دختر ۸ تا ۱۰ ساله شهر کرج به صورت داوطلبانه انتخاب و به شکل تصادفی در دو گروه تمرین هوش حرکتی و کنترل قرار گرفتند.
گروه تجربی به مدت ۱۰ هفته، هفتهای سه جلسه و هر جلسه ۴۵ دقیقه در برنامه تمرینی مبتنی بر هوش حرکتی شرکت کردند. این برنامه بر پنج مؤلفه اصلی شامل کنترل بدن، حساسیت به ریتم، بیانگری حرکتی، تولید ایدههای حرکتی و دستکاری اشیا طراحی شده بود.
برای ارزیابی تغییرات کارکردهای اجرایی نیز از آزمونهای استروپ و ویسکانسین استفاده شد و دادههای حاصل با روش تحلیل کوواریانس مورد بررسی قرار گرفت.
نتایج؛ کاهش خطا و افزایش پاسخهای صحیح
نتایج پژوهش نشان داد گروهی که در تمرینات هوش حرکتی شرکت کرده بودند، در مقایسه با گروه کنترل، کاهش معناداری در تعداد خطاهای همخوان و ناهمخوان آزمون استروپ داشتند.
همچنین در این گروه، تعداد پاسخهای صحیح افزایش، زمان واکنش کاهش و نمره تداخل بهبود پیدا کرد؛ یافتههایی که نشاندهنده تغییر مثبت در برخی مؤلفههای مرتبط با کنترل شناختی و توجه انتخابی است.
انعطافپذیری شناختی نیز تقویت شد
در آزمون ویسکانسین نیز نتایج قابل توجهی به دست آمد. تعداد طبقات تکمیلشده در گروه تمرین هوش حرکتی افزایش یافت و همزمان میزان خطاهای درجاماندگی و خطاهای خاص کاهش پیدا کرد.
اندازه اثر در مؤلفههای مورد بررسی نیز در دامنه متوسط تا بزرگ گزارش شد که نشاندهنده تأثیر قابل توجه مداخله تمرینی بر شاخصهای مورد مطالعه است.
هوش حرکتی؛ فراتر از یک فعالیت ورزشی
یافتههای این پژوهش نشان میدهد تمرینات حرکتی، در صورت طراحی هدفمند و مبتنی بر مؤلفههای هوش حرکتی، میتوانند فراتر از تقویت مهارتهای بدنی، با برخی فرایندهای شناختی کودکان نیز ارتباط داشته باشند.
این رویکرد در حالی مورد توجه قرار گرفته که در سال ۱۴۰۵ موضوع توسعه هوش حرکتی در ایران از مسیر آموزش مربیان و ایجاد مراکز تخصصی نیز دنبال شده است؛ ملانوروزی پیشتر از برگزاری نخستین دوره مربیگری هوش حرکتی و ظرفیت این حوزه برای آموزش کودکان، ارتقای سلامت و توسعه فعالیتهای تخصصی علوم ورزشی سخن گفته بود.
بر اساس نتیجهگیری پژوهش سمیه گودرزی، استفاده از بستههای تمرینی مبتنی بر هوش حرکتی میتواند در برنامههای آموزشی مدارس مورد توجه قرار گیرد و در زمینههایی همچون بازداری پاسخ، توجه انتخابی، انعطافپذیری شناختی و حافظه کاری کودکان نقش داشته باشد.
این پژوهش با راهنمایی کیوان ملانوروزی، بنیانگذار هوش حرکتی ایران، و علی کاشی انجام شده و میتواند یکی از گامهای پژوهشی در مسیر توسعه و بررسی علمی رویکرد هوش حرکتی در ایران باشد.