شرکت آنتروپیک اعلام کرده است آزمایشگاه زیستشناسی خود که از مدلهای هوش مصنوعی برای انجام پژوهشهای زیستی استفاده میکند به یک سیستم آنزیمی ناشناخته دست یافته است که به گفته این شرکت برخی ویژگیهای آن یادآور سامانه CRISPR است؛ با این حال میزان تازگی و اهمیت این کشف هنوز باید توسط جامعه علمی بررسی و تأیید شود.
به گزارش گروه ترجمه خبرگزاری برنا به نقل از تککرانچ، شرکت Anthropic هفته گذشته تایید کرد که یک آزمایشگاه زیستشناسیتر در منطقه خلیج سانفرانسیسکو (Bay Area) راهاندازی کرده است که در آن از مدلهای هوش مصنوعی این شرکت برای انجام آزمایشهای فیزیکی و پژوهشهای زیستی استفاده میشود.
این شرکت اکنون اعلام کرده است که این آزمایشگاه در مدت کوتاهی به نتیجهای دست یافته که آنتروپیک آن را یک کشف مهم توصیف میکند؛ یک سامانه آنزیمی جدید که به گفته پژوهشگران این شرکت ویژگیهایی مشابه برخی قابلیتهای CRISPR دارد.
CRISPR در اصل یک سامانه ایمنی طبیعی در باکتریهاست که به این جانداران کمک میکند در برابر ویروسها از خود دفاع کنند. این سازوکار بعدها به یکی از فناوریهای مهم و پرکاربرد در ویرایش ژن تبدیل شد و پژوهشگران از آن برای تغییر هدفمند DNA استفاده میکنند.
بر اساس توضیح آنتروپیک سامانهای که این شرکت شناسایی کرده پیش از این شناخته نشده بود و در DNA باکتریوفاژها (Bacteriophages) قرار دارد. باکتریوفاژها ویروسهایی هستند که باکتریها را آلوده میکنند و درون آنها تکثیر میشوند.
پژوهشگران Anthropic میگویند این سامانه از این جهت به CRISPR شباهت دارد که میتواند عملیاتی روی DNA انجام دهد که شامل برش، کپی و چسباندن DNA میشود.
با این حال مشخص شدن میزان اهمیت این کشف و اینکه این سامانه تا چه اندازه جدید است بر عهده جامعه علمی گستردهتر خواهد بود و نتایج اعلامشده از سوی Anthropic باید توسط پژوهشگران مستقل بررسی و اعتبارسنجی شود.
داریو آمودی، مدیرعامل آنتروپیک تاکید کرده است که این کشف کاملا جدا از تحقیقات قبلی انجام نشده است.
او در شبکه اجتماعی X نوشته است که یک تیم پژوهشی در دانشگاه استنفورد پیش از این سامانهای را شناسایی کرده بود که از برخی جهات به سامانهای که Claude پیدا کرده شباهت دارد.
به این ترتیب حتی خود آنتروپیک نیز مدعی نیست که تمام جنبههای این کشف کاملا بدون سابقه بوده است. اهمیت علمی نهایی آن به مقایسه با پژوهشهای پیشین و ارزیابی مستقل عملکرد و ساختار این سامانه بستگی خواهد داشت.
یکی از نکات مورد تاکید آنتروپیک در این خبر، نقش مدل هوش مصنوعی Claude در شناسایی سامانه مورد نظر است.
آمودی اعلام کرده است این کشف عمدتا هرچند نه بهطور کامل توسط Claude انجام شده است.
بر اساس توضیحات ارائهشده آزمایشگاه زیستشناسی Anthropic تنها در بهار امسال راهاندازی شده است. این شرکت تعداد دقیق ماههایی را که آزمایشگاه فعال بوده اعلام نکرده، اما میگوید کلود تنها به حدود ۲۱ ساعت تلاش متمرکز برای رسیدن به این نتیجه نیاز داشته است.
در این فرآیند کلود حدود ۹۵۰ عامل هوش مصنوعی را برای جستوجو و بررسی دادهها به کار گرفته است. این عاملها در مجموع حدود ۲۱۰ میلیون توکن را پردازش کردهاند.
Anthropic از این ارقام برای نشان دادن نقش مدلهای هوش مصنوعی در سرعت بخشیدن به جستوجو و تحلیل دادههای زیستی استفاده میکند؛ با این حال کشف یک الگوی بالقوه در دادهها با اثبات عملکرد زیستی آن تفاوت دارد و تایید تجربی همچنان ضروری است.
یکی از نکات مهم در این پروژه آن است که Claude در حال حاضر بهصورت مستقل وارد آزمایشگاه نشده و آزمایشهای فیزیکی را انجام نمیدهد.
Anthropic اعلام کرده است آزمایشگاه این شرکت در منطقه خلیج سانفرانسیسکو ظاهری مشابه یک آزمایشگاه معمول زیستشناسی مولکولی دارد و پژوهشهای آن در سطوح پایینتر خطر زیستی یعنی BSL-۱ و BSL-۲ انجام میشود.
این شرکت همچنین اعلام کرده است که در این آزمایشگاه با عوامل بیماریزایی که میتوانند انسان را آلوده کنند کار نمیشود و تمام فعالیتهای آزمایشگاهی فیزیکی توسط دانشمندان انسانی انجام میگیرد؛ بنابراین در پروژه فعلی هوش مصنوعی در بخشهایی مانند جستوجو، تحلیل و شناسایی احتمالی الگوهای علمی نقش دارد، اما انجام آزمایشهای فیزیکی همچنان بر عهده پژوهشگران انسانی است.
راهاندازی آزمایشگاه زیستشناسی آنتروپیک در شرایطی خبرساز شده است که مدیران شرکتهای بزرگ هوش مصنوعی درباره افزایش توانایی مدلها و خطرات احتمالی استفاده از آنها هشدار دادهاند.
داریو آمودی نیز پیشتر درباره احتمال استفاده مخرب از هوش مصنوعی در حوزه زیستشناسی و زیستتروریسم ابراز نگرانی کرده است.
در عین حال او دیدگاه مثبتی درباره ظرفیت هوش مصنوعی در پزشکی دارد و در شبکه اجتماعی X نوشته است که هوش مصنوعی میتواند طی پنج تا ۱۰ سال آینده به درمان بیشتر بیماریها کمک کند.
فعالیت Anthropic در حوزه زیستشناسی نشان میدهد این شرکت در حال بررسی همزمان ظرفیتهای علمی هوش مصنوعی و ریسکهای احتمالی آن است؛ حوزهای که به دلیل ارتباط مستقیم با زیستشناسی و آزمایشهای فیزیکی، نیازمند کنترلهای ایمنی ویژه است.
استفاده از مدلهای هوش مصنوعی در تحقیقات زیستی به Anthropic محدود نمیشود.
پژوهشگران دانشگاه استنفورد اخیرا مقالهای درباره استفاده از مدلهای زبانی بزرگ (LLM) در پژوهشهای مرتبط با CRISPR منتشر کردهاند.
همچنین پژوهشگران دانشگاه کالیفرنیا، سانفرانسیسکو (UCSF) از هوش مصنوعی برای طراحی آنزیمها از صفر استفاده کردهاند.
گوگل نیز از سال ۲۰۲۰ ابزار AlphaFold را برای پژوهشهای زیستی ارائه کرده است؛ سامانهای که برای پیشبینی ساختار سهبعدی پروتئینها توسعه یافته و به یکی از نمونههای شناختهشده کاربرد هوش مصنوعی در زیستشناسی تبدیل شده است؛ بنابراین ورود هوش مصنوعی به پژوهشهای زیستی روندی گستردهتر از فعالیت آزمایشگاههای اختصاصی شرکتهای هوش مصنوعی است و دانشگاهها و شرکتهای مختلف نیز در این حوزه فعالیت میکنند.
با وجود اینکه آزمایشهای فعلی آنتروپیک توسط انسان انجام میشود آمودی احتمال ایجاد آزمایشگاههای زیستی کاملا خودکار را در آینده رد نکرده است.
او گفته است ممکن است در نهایت این امکان وجود داشته باشد که کلود با رعایت سازوکارهای ایمنی مناسب، تجهیزات آزمایشگاهی را بهصورت مستقل کنترل کند و آزمایشهای فیزیکی را انجام دهد.
با این حال آمودی تاکید کرده است که چنین وضعیتی در حال حاضر وجود ندارد و آنتروپیک در آزمایشگاه فعلی خود این کار را انجام نمیدهد.
در نتیجه کشف اعلامشده توسط آنتروپیک را باید در مرحله نخست بهعنوان نتیجهای حاصل از همکاری میان مدلهای هوش مصنوعی و پژوهشگران انسانی در نظر گرفت؛ کشفی که ادعای شباهت آن به CRISPR هنوز نیازمند بررسی مستقل است و میزان اهمیت علمی آن پس از اعتبارسنجی جامع پژوهشی مشخص خواهد شد.
انتهای پیام/