فریبا نباتی: آرمان خورسند، رئیس مرکز امور بینالملل و کنوانسیونهای سازمان حفاظت محیطزیست، در گفتوگو با برنا، و در پاسخ به این پرسش که کدام پروندههای فرامرزی محیطزیستی ایران همچنان بلاتکلیف مانده و وضعیت همکاری کشورها در این پروندهها چگونه است، گفت: تحولات و اتفاقاتی که در چند سال گذشته در عرصه روابط بینالملل در جهان رخ داده و همچنین قانونشکنیهای گسترده قدرتهای بزرگ، بهطور طبیعی بر رفتار کشورها اثر گذاشته است.
وی افزود: اگر در هر مجمع جهانی رفتار کشورها را بررسی کنیم، میبینیم که تمایل به همکاری بینالمللی نسبت به گذشته کاهش پیدا کرده و کشورها بیش از پیش تلاش میکنند چارچوبهای ملی خود را حفظ کنند.
خورسند ادامه داد: این تغییر رویکرد تنها به موضوعات سیاسی محدود نمیشود و حتی در موضوعاتی که نیازمند اشتراکگذاری اطلاعات و همکاری میان کشورهاست نیز میتوان آثار آن را مشاهده کرد؛ بهگونهای که کشورها در چارچوبهای بینالمللی تحفظ و سختگیری بیشتری به خرج میدهند.
رئیس مرکز امور بینالملل و کنوانسیونهای سازمان حفاظت محیطزیست با اشاره به جایگاه موضوعات محیطزیستی در همکاریهای بینالمللی اظهار کرد: موضوعات محیطزیستی شاید از معدود حوزههایی باشند که به دلیل ماهیت این موضوعات و تأثیری که بر زندگی همه انسانها دارند، همچنان ظرفیت بیشتری برای همکاری میان کشورها داشته باشند.
وی گفت: با وجود این ظرفیت، روند کلی حاکم بر روابط بینالملل بر همکاریهای محیطزیستی نیز بیتأثیر نبوده است و در بسیاری از موضوعات، همکاریها با دشواری بیشتری نسبت به گذشته دنبال میشود.
خورسند با اشاره به همکاریهای بینالمللی در حوزه تغییر اقلیم افزود: در حوزه تغییر اقلیم نیز پس از اجلاس باکو، موضوع اختصاص منابع مالی به کشورهای در حال توسعه همچنان با مشکلات و چالشهایی مواجه است و مسائل مربوط به نحوه تأمین و تخصیص منابع مالی همچنان ادامه دارد.
وی ادامه داد: آنچه در عرصه بینالمللی اتفاق میافتد، بهویژه رفتار قدرتهای بزرگ، بر سازوکارهای همکاری بینالمللی اثرگذار است و این سازوکارها را با چالشهای جدی مواجه کرده است.
رئیس مرکز امور بینالملل و کنوانسیونهای سازمان حفاظت محیطزیست با اشاره به برخی پروندههای حساس محیطزیستی گفت: در مورد پروندههای حساسی که برای کشور ما مطرح است نیز با وجود همه ظرفیتهایی که برای همکاری وجود دارد، شرایط منطقه و اتفاقاتی که در اطراف ما رخ میدهد، بر روند همکاریها اثر میگذارد.
خورسند تأکید کرد: برخی پروندهها نه به این معنا که مسئولیت یا عامل آن صرفاً متوجه ایران باشد، بلکه به دلیل شرایط منطقهای و بینالمللی، پیچیدهتر و چالشیتر شدهاند.
وی یکی از این موضوعات را مسائل مربوط به آلودگیهای دریایی عنوان کرد و گفت: موضوعات مربوط به آلودگیها در خلیج فارس و دریای عمان از جمله پروندههایی است که در شرایط فعلی با چالشهای بیشتری مواجه شده است.
خورسند همچنین به پروندههای مرتبط با گردوغبار اشاره کرد و افزود: موضوع گردوغبار نیز از جمله موضوعاتی است که برای مدیریت و کاهش آثار آن، همکاری میان کشورهای منطقه اهمیت دارد، اما شرایط سیاسی و تحولات منطقهای بر این همکاریها اثرگذار است.
رئیس مرکز امور بینالملل و کنوانسیونهای سازمان حفاظت محیطزیست اظهار کرد: در خصوص اتفاقاتی که در نزدیکی سرزمینهای اشغالی و همچنین سوریه رخ میدهد نیز طبیعتاً آثار و تبعات سیاسی آن بر موضوعات محیطزیستی قابل توجه است و این شرایط میتواند روند همکاری در پروندههای محیطزیستی منطقه را دشوارتر کند.
وی افزود: در چنین شرایطی، استمرار همکاری میان کشورهای منطقه اهمیت بیشتری پیدا میکند، چراکه بسیاری از مسائل محیطزیستی ماهیت فرامرزی دارند و بدون همکاری کشورها نمیتوان برای آنها راهحل مؤثری پیدا کرد.
خورسند با تأکید بر اینکه ظرفیت همکاری در حوزه محیطزیست همچنان وجود دارد، گفت: با وجود همه دشواریهای موجود در عرصه روابط بینالملل، محیطزیست همچنان یکی از حوزههایی است که میتواند زمینه همکاری میان کشورها را فراهم کند، چراکه آثار مسائل محیطزیستی محدود به مرزهای سیاسی کشورها نیست.
وی در پایان ابراز امیدواری کرد با کاهش حضور و دخالت کشورهای فرامنطقهای در مسائل منطقه، امکان همکاری میان کشورهای منطقه در موضوعات مختلف، از جمله پروندههای محیطزیستی، بیشتر شود.
انتهای پیام/