داریوش سالمپور با اشاره به جایگاه ممتاز ایران در بازار جهانی خشکبار تصریح کرد: ایران در ۳۲ محصول عمده باغبانی، رتبه اول تا هجدهم جهان را دارد و بیش از ۵۰ درصد ارزش صادرات بخش کشاورزی، متعلق به محصولات باغبانی است.
وی افزود: پسته مهمترین محصول باغبانی و برند ایران در جهان است و با حدود ۶۴۰ هزار هکتار سطح زیر کشت، ایران از نظر سطح رتبه اول و از نظر تولید رتبه دوم جهان را در اختیار دارد.
سالم پور تولید سالانه پسته را به طور متوسط بین ۲۵۰ تا ۳۵۰ هزار تن خواند و اضافه کرد: بهدلیل تنوع ژنتیکی، رنگ، عطر، طعم و چربیهای مفید، ارقام مختلف پسته متنوعی در ایران تولید میشود که این موضوع، به گسترش بازار صادراتی پسته با توجه به سلایق مختلف مصرف کنندگان کمک شایانی میکند.
مدیرکل دفتر امور میوههای سردسیری و خشک وزارت جهاد کشاورزی با بیان اینکه بیش از ۶۰ درصد بازار جهانی مغز پسته متعلق به ایران است، افزود: سهم ایران از بازار پسته با پوست بین ۴۵ تا ۵۰ درصد است و در زمینه مغز سبز پسته ایران با سهم ۶۰ تا ۶۵ درصدی در جهان بیرقیب است.
وی افزود تقاضای جهانی برای پسته ایران بهویژه مغز پسته رو به افزایش است و قطبهای جدید مصرف مانند هند، چین و جنوب شرق آسیا، شاخ آفریقا و آمریکای لاتین تقاضای بالایی ثبت میکنند.
مدیرکل دفتر امور میوههای سردسیری و خشک درباره تحولات جهانی گفت: تولید جهانی پسته در ده سال گذشته از ۸۰۰ هزار تن به یک میلیون و ۳۸۰ هزار تن رسیده و تقاضای جهانی ۷ برابر شده است. سطح زیر کشت جهانی نیز از ۶۰۰ هزار هکتار در سال ۲۰۱۰ به یک میلیون و ۲۰۰ هزار هکتار افزایش یافته است.
وی از کاهش تولید آمریکا بهدلیل خشکسالی و تغییرات اقلیمی در کالیفرنیا خبر داد و گفت: استان کرمان امسال سال نیاور دارد، اما در سایر استانها روند تولید مطلوب و پایدار است.
سالمپور با اشاره به صادرات پسته به بیش از ۶۳ کشور جهان گفت:در سال ۱۴۰۳ صادرات ۱۷۵ هزار تن به ارزش ۱ میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلار انجام شد که یک رکورد جدید به شمار میرود و در سال گذشته حدود ۱۳۰ هزار تن به ارزش یک میلیارد دلار صادر شد.
وی افزود: در پنجماهه اول امسال نیز حدود ۲۵ هزار تن به ارزش ۱۹۵ میلیون دلار پسته به بازارهای جهانی صادر شده است.
سالم پور گفت: حدود دو سوم تولید پسته کشور صادر میشود و این محصول با ۱.۵ تا ۱.۶ میلیارد دلار ارزآوری، سرآمد صادرات بخش کشاورزی است.
وی درباره عمدهترین مشکلات صادر کنندگان پسته اظهار داشت: پیمانسپاری ارزی و رفع تعهدات ارزی، افزایش هزینههای حملونقل و بیمه محمولهها و برگشت پول ناشی از مبادلات بانکی از مهمترین چالشهای صادرکنندگان پسته است.
وی درباره سلامت محصول صادراتی گفت با اجرای برنامه اقدام مشترک برای کنترل آفلاتوکسین و باقیمانده سموم، تعداد محمولههای دارای اخطار در اتحادیه اروپا طی دو سال گذشته به زیر ۳ درصد رسیده که مورد تأیید کمیسیون بهداشت اتحادیه اروپا قرار گرفته است.
سالمپور از حذف و جایگزینی ۲۱ هزار هکتار باغ پسته درجه سه، مسن و غیراقتصادی در سال جاری خبر داد و افزود: میانگین کشوری تولید بهدلیل فرسودگی باغات حدود ۷۵۰ کیلوگرم در هکتار است، در حالی که باغات تجاری مدرن ۳ تا ۵ تن پسته خشک در هکتار تولید میکنند.
مدیرکل دفتر امور میوههای سردسیری و خشک در ادامه از برنامه اصلاح و نوسازی باغهای پسته خبر داد و گفت: مدیریت کف باغ، هرس، تغذیه و مبارزه با آفات، اجرای طرح سرشاخهکاری درختان مسن و معرفی ارقام جدید مقاوم «امید»، «کویر» و «امیر» از برنامههایی است که با اجرای آنها بخش بزرگی از روند تولید پسته نوسازی میشود.
وی مسئله آب را جدیترین چالش دانست و گفت از ۶۰۰ دشت کشور حدود ۴۰۰ دشت ممنوعه و بحرانی است، اما پسته از مقاومترین ارقام به خشکی و شوری است و در مناطقی تولید میشود که کمتر محصولی چنین ارزش اقتصادی دارد.
سالم پور اضافه کرد: تنها ۱۵ درصد باغات مجهز به آبیاری تحت فشار هستند و امسال بیش از یکهزار و ۳۰۰ میلیارد تومان تسهیلات مکانیزاسیون برای باغات اختصاص یافته است.
مدیرکل دفتر امور میوههای سردسیری و خشک گفت: بهطور متوسط بالای ۷۰ درصد محصول پسته تحت پوشش بیمه کشاورزی است. میزان ضایعات نیز زیر ۲ درصد است و از پوستتر بهعنوان خوراک دام و از پوست سخت برای تولید کربن فعال و زغال فعال با ارزش افزوده بالا استفاده میشود.
وی از قرار گرفتن حدود ۲۳۰ هزار هکتار از باغات پسته در فرآیند شناسنامهدار شدن خبر داد و گفت روز گذشته از شناسه محصول و کیوآرکد پسته در یزد رونمایی شد و برنامهریزی خوبی نیز در ستاد عالی استان کرمان انجام شده است.
سالمپور ارقام عمده کشور را اکبری، احمدآقایی، کلهقوچی، اوحدی و فندقی اعلام کرد و گفت بهدلیل موقعیت استراتژیک دامغان و همزمانی برداشت با سفرهای تابستانی، حدود ۷۰ درصد پسته استان سمنان بهصورت تازهخوری مصرف میشود.
به گفته مدیرکل دفتر امور میوههای سردسیری و خشک وزارت جهاد کشاورزی، زمان برداشت از مردادماه بهصورت تازهچینی تا اواخر مهرماه ادامه دارد و در بهترین حالت یکسوم تا یکچهارم محصول در داخل مصرف میشود.