به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری برنا، در شرایطی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرده پیشنهاد اخیر ایران برای توقف درگیریها، بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری مذاکرات هستهای را رد کرده است، همزمان یک مقام آمریکایی از ادامه گفتوگوهای مثبت و سازنده میان تهران و واشنگتن از طریق میانجیها خبر داده است؛ موضوعی که نشان میدهد با وجود اختلافات جدی و موضع علنی کاخ سفید، کانال دیپلماسی میان دو طرف همچنان فعال است. خبرگزاری الجزیره هم به نقل از منابعی در تهران از ادامه مذاکرات غیرمستقیم میان ایران و آمریکا در نیویورک خبر داد.
همزمان خبرنگار سیبیاس به نقل از یک دیپلمات که در جریان مذاکرات قرار دارد به نوشت که آمریکا روز پنجشنبه پیشنویس ایران را بررسی و آن را همراه با بازخورد و ملاحظات خود بازگردانده است. آمریکا خواسته بود تعهدات مربوط به پرونده هستهای نیز به این پیشنهاد اضافه شود؛ پیشنهادی که در ابتدا صرفا به موضوع تنگه هرمز محدود شده بود. آمریکا همچنین با لغو تحریمهایی که پس از ماه ژوئن اعمال شدهاند، مخالفت کرده بود. به گزارش سیبیاس با این حال، کانالهای دیپلماتیک همچنان باز بودند.
رایزنی با میانجیها
در همین حال، سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک به رایزنیهای خود با میانجیها ادامه داده و اعلام کرده است که تهران هنوز پاسخ رسمی و مکتوب واشنگتن را دریافت نکرده است. به گفته او، ایران پس از دریافت پاسخ طرف آمریکایی از طریق واسطهها درباره گام بعدی تصمیم خواهد گرفت. پیشنهاد ایران در جریان مذاکرات غیرمستقیم اخیر در نیویورک مطرح شده است.
آمادگی ایران برای دو سناریوی جنگ آخرالزمانی و توافق
بر اساس گزارشهای منتشرشده، تهران اعلام کرده در صورت انجام اقداماتی از سوی آمریکا از جمله پایان محاصره دریایی، کاهش فشارهای اقتصادی و برقراری آتشبس، آماده است تنگه هرمز را بازگشایی و مذاکرات هستهای را از سر بگیرد. عراقچی نیز با تاکید بر آمادگی تهران برای مذاکره گفته است تنها راه خروج از وضعیت موجود، دستیابی به یک راهحل مذاکرهشده است. او در عین حال تصریح کرده که بازگشایی تنگه هرمز به تحقق شروط ایران وابسته خواهد بود و در نهایت تاکید کرده که ایران هم برای جنگ آخرالزمانی و هم برای توافق آماده است.
در سوی مقابل، ترامپ پیشنهاد تهران را رد کرده، اما یک مقام آمریکایی اعلام کرده است که مذاکرات از طریق میانجیها همچنان ادامه دارد و موضوع هستهای نیز در این رایزنیها مطرح است. در روزهای اخیر نیز استیو ویتکاف و جرد کوشنر از طرف آمریکا و عراقچی از طرف ایران در چارچوب مذاکرات غیرمستقیم در نیویورک در تماس بودهاند و مقامهای قطری نیز در انتقال پیامها میان دو طرف نقش داشتهاند.
ادامه این رایزنیها در شرایطی که ترامپ پیشنهاد ایران را نپذیرفته، نشان میدهد رد یک پیشنهاد مشخص لزوما به معنای بسته شدن مسیر مذاکره نیست. با این حال، اختلافات بر سر تنگه هرمز، تحریمها، وضعیت درگیریها و پرونده هستهای همچنان پابرجاست و دو طرف درباره چارچوب و اولویتهای مذاکرات دیدگاههای متفاوتی دارند. در این میان، نقش میانجیها نیز پررنگتر شده است. قطر و دیگر طرفهای واسط در تلاش هستند کانال ارتباطی تهران و واشنگتن را حفظ کنند و زمینه برگزاری دور دیگری از گفتوگوها را فراهم آورند.
عراقچی نیز همچنان رایزنیهای خود را دنبال میکند و تهران تاکید دارد که پاسخ نهایی آمریکا باید از مسیر واسطهها به صورت رسمی دریافت شود. در مجموع، تحولات اخیر نشان میدهد دیپلماسی میان ایران و آمریکا در وضعیتی شکننده، اما فعال قرار دارد؛ از یک سو واشنگتن پیشنهاد مشخص تهران را نپذیرفته و از سوی دیگر مقامهای آمریکایی از ادامه مذاکرات سخن میگویند. در تهران نیز ضمن تاکید بر آمادگی برای مقابله با فشارها، مسیر مذاکره همچنان باز نگه داشته شده است.
چهار سناریو بین ایران و آمریکا
در چنین شرایطی چهار سناریو برای ادامه تحولات قابل طرح است:
۱. تداوم مذاکرات غیرمستقیم: رایزنیها از طریق میانجیها ادامه یابد و دو طرف برای اصلاح یا ارائه پیشنهادهای جدید تلاش کنند.
۲. توافق موقت و مرحلهای: تهران و واشنگتن ابتدا درباره موضوعاتی مانند آتشبس، وضعیت تردد در تنگه هرمز و کاهش بخشی از فشارهای اقتصادی به تفاهم برسند و پرونده هستهای را در مرحله بعد دنبال کنند.
۳. فرسایشی شدن مذاکرات: تماسها ادامه داشته باشد، اما اختلافات اساسی مانع دستیابی به توافق شود و مذاکرات برای مدتی در وضعیت بلاتکلیف باقی بماند.
۴. تشدید دوباره تنش: در صورت شکست میانجیگریها و افزایش اقدامات متقابل، فشارهای سیاسی، اقتصادی و نظامی بار دیگر افزایش یابد.
انتهای پیام/