سفر مخفیانه بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، به ابوظبی و دیدار ششساعته او با محمد بنزاید آلنهیان، رئیس امارات، در شرایطی انجام شد که ایران به یکی از محورهای اصلی رایزنیهای امنیتی منطقه تبدیل شده است.
امارات متحده عربی رسماً تأیید کرد که روز یکشنبه میزبان نخستوزیر اسرائیل، برای گفتوگو با رئیسجمهور محمد بن زاید بوده است؛ این نخستین بار است که امارات پس از برقراری روابط با اسرائیل در سال ۲۰۲۰، چنین دیداری را علناً تأیید میکند.
خبرگزاری رسمی امارات (وام) اواخر روز دوشنبه در بیانیهای کوتاه اعلام کرد که بن زاید با نخستوزیر اسرائیل درباره «روابط دوجانبه میان دو کشور و راههای تقویت و توسعه آن» گفتوگو کرده است.
با این حال، گزارش رسانههای اسرائیلی از برگزاری بخش دیگری از نشست با حضور نمایندگان چند کشور عربی و تمرکز بر ایران و انصارالله حکایت دارد. یک منبع اسرائیلی آگاه از این سفر نیز روز یکشنبه به سیانان گفت که این دیدار محرمانه عمدتاً بر موضوع ایران متمرکز بوده است؛ حوزهای که دو کشور در آن همکاریهای خود را از جمله در جریان جنگ کنونی، گسترش دادهاند. این سفر کمسابقه دقیقاً یک ماه پیش از انتخابات ۲۷ اکتبر اسرائیل انجام شده است.
رایزنی بین ابوظبی و تلآویو در حالی انجام گرفت که امارات در چند ماه گذشته اقداماتی انجام داده که حاکی از نزدیکی این کشور به رژیم اسرائیل و همراهی با سیاستهای آن است. از جمله این اقدامات استقرار سامانه گنبد آهنین اسرائیل در این کشور و اعمال برخی محدودیتهای تجاری علیه ایران است. به گفته وزیر حمل و نقل کابینه رژیم صهیونیستی، اسرائیل در طول جنگ چهل روزه، سامانه پدافند هوایی گنبد آهنین را به امارات متحده عربی منتقل کرده است.
همچنین اواسط مرداد ماه بود که امارات اعلام کرد همه روابط تجاری و مالی با ایران را متوقف میکند. این خبر از آنجا اهمیت دارد که این کشور در طول سالیان گذشته یکی از مهمترین و بزرگترین شرکای تجاری ایران بوده و ن
قشی اساسی در دور زدن تحریمها بهخصوص در بخش مبادلات بانکی را برای ما بر عهده داشته است.
مهمانان ابوظبی
اما در جلسه روز یکشنبه در ابوظبی چه خبر بود؟ شبکه کان رژیم صهیونیستی مدعی شد که در این نشست، جلسهای با حضور مقامهای ارشد چند کشور حوزه خلیج فارس برگزار شد که به موضوع ایران اختصاص داشت. این خبر را گیلی کوهن بر اساس منابع آگاه از جزئیات این نشست گزارش کرده است. اسرائیل با برخی از این کشورها روابط رسمی دیپلماتیک ندارد.
کانال ۱۴ اسرائیل نیز مدعی شده که نمایندگان امارات، اسرائیل، عربستان سعودی، آمریکا، مراکش، کویت، بحرین، لیبی (حفتر)، عمان و مصر در این جلسه حضور داشتند.
شبکههای اسرائیلی گزارش دادهاند که همکاریهای امنیتی، سامانههای دفاع هوایی، تحولات مربوط به ایران و انصارالله و امکان ایجاد سازوکار مشترک میان کشورهای منطقه از موضوعات مطرحشده در این نشست بوده است. با این حال، جزئیات ترکیب شرکتکنندگان و تصمیمهای احتمالی این نشست تاکنون به صورت رسمی از سوی دولتهای حاضر اعلام نشده است.
در چنین شرایطی، یکی از مهمترین پرسشها این است که امارات در قبال ایران چه رویکردی را دنبال میکند. نزدیکی امنیتی ابوظبی و تلآویو در سالهای پس از توافق ابراهیم افزایش یافته و امارات در جریان درگیری اخیر نیز روابط خود با اسرائیل و آمریکا را تقویت کرده است. گزارش رویترز نشان میدهد که روابط امارات و اسرائیل در سالهای اخیر ابعاد گستردهتری پیدا کرده و این همکاری برای ابوظبی علاوه بر مسائل دوجانبه، اهمیت منطقهای نیز پیدا کرده است.
موضوع امنیت برای امارات در شرایط کنونی اهمیت بیشتری یافته است. جنگ میان ایران، آمریکا و اسرائیل باعث شد کشورهای حاشیه خلیج فارس بیش از گذشته در معرض آثار امنیتی و اقتصادی درگیری قرار گیرند. در چنین فضایی، همکاری در حوزه پدافند هوایی و تبادل اطلاعات میتواند یکی از محورهای اصلی رایزنی میان امارات، اسرائیل و دیگر کشورهای منطقه باشد. در این راستا شبکه ۱۴ تلویزیون رژیم صهیونیستی به نقل از یکمسئول اماراتی گزارش داد که در این نشست سه موضوع بررسی شد؛ تداوم همکاریهای امنیتی
از جمله در خصوص سامانههای پدافند هوایی مانند گنبد آهنین، تداوم رویارویی با ایران و انصارالله و همچنین ایجاد یک ائتلاف مشترک که احتمالا علیه ایران خواهد بود.
همزمان، ابوظبی در قبال ایران صرفا بر تقابل امنیتی متمرکز نشده است. امارات طی سالهای گذشته کانالهای ارتباطی خود با تهران را نیز حفظ کرده و در مواضع رسمی بر کاهش تنش و حلوفصل اختلافات منطقهای از طریق گفتوگو تأکید کرده است.
همین رویکرد دوگانه باعث شده است امارات همزمان با توسعه روابط امنیتی با اسرائیل، تلاش کند از تبدیل شدن خود به یکی از طرفهای مستقیم درگیری با ایران جلوگیری کند.
با این حال، اختلافات تهران و ابوظبی همچنان پابرجاست. در تازهترین نمونه، خلیفه بن شاهین المرر، وزیر مشاور امارات در امور خارجه، در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل بار دیگر ادعاهای ابوظبی درباره جزایر سهگانه ایرانی را مطرح کرد و خواستار حلوفصل این موضوع از طریق مذاکرات مستقیم یا ارجاع آن به دیوان بینالمللی دادگستری شد. کاظم غریبآبادی، معاون حقوقی و بینالملل وزارت امور خارجه ایران، نیز در واکنش اعلام کرد که ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک بخش جداییناپذیر قلمرو ایران هستند و تکرار این ادعاها واقعیت را تغییر نمیدهد.
از سوی دیگر، گزارشهای مربوط به نشست ابوظبی نشان میدهد که ایران و انصارالله در کنار مسائل دفاعی، در مرکز رایزنیهای امنیتی میان اسرائیل و برخی کشورهای عربی قرار گرفتهاند. این روند در حالی دنبال میشود که امارات از یک سو روابط خود با اسرائیل را حفظ کرده و از سوی دیگر تلاش دارد در مناسبات منطقهای، جایگاه خود را به عنوان یکی از بازیگران اصلی حفظ کند.
در مجموع، آنچه از مجموعه این تحولات برمیآید، افزایش رایزنیهای امنیتی میان اسرائیل و برخی کشورهای عربی با محوریت تهدیدهای منطقهای، از جمله ایران و انصارالله، است. با این حال، هنوز نمیتوان از شکلگیری یک ائتلاف رسمی و تثبیتشده علیه ایران سخن گفت. آنچه تاکنون گزارش شده، برگزاری نشستها، افزایش همکاریهای دفاعی و تلاش برای هماهنگی بیشتر میان برخی کشورهای منطقه در برابر تهدیدهای امنیتی است؛ روندی که میتواند بر معادلات امنیتی خلیج فارس و روابط ایران با کشورهای عربی منطقه اثر بگذارد.
انتهای پیام/