در پی تشدید درگیریها در خاورمیانه در اواخر فوریه ۲۰۲۶، بیش از ۲۳ هزار پرواز لغو شد و فعالیت فرودگاههای دبی، دوحه و ابوظبی کاهش یافت. به نوشته مجمع جهانی اقتصاد، این اتفاق نشان داد گردشگری را نمیتوان صرفا یک صنعت خدماتی دانست، زیرا شبکههای حملونقل، هتلها، رستورانها، خردهفروشی، رویدادها و کسبوکارهای محلی به شدت به ثبات این شبکهها وابستهاند.
خاورمیانه در سالهای اخیر به یکی از مهمترین قطبهای شبکه سفرهای بینالمللی تبدیل شده است. بر اساس آمار سازمان جهانی گردشگری، این منطقه در سال ۲۰۲۴ پذیرای ۹۵ میلیون گردشگر بینالمللی بود؛ رقمی که ۳۲ درصد بیشتر از سطح پیش از همهگیری کروناست. دبی نیز در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۹.۵ میلیون گردشگر بینالمللی با اقامت شبانه داشت.
اما اهمیت قطب خلیج فارس تنها به تعداد گردشگران آنها محدود نمیشود. فرودگاههایی مانند دوحه، دبی و ابوظبی نقش واسطه میان اروپا، آسیا، آفریقا و آمریکا را ایفا میکنند. برای نمونه، ۷۴ درصد مسافران فرودگاه بینالمللی حمد در دوحه را مسافران ترانزیتی تشکیل میدهند.
محدودیت ظرفیت فرودگاهها، توافقهای هوایی، مجوز عبور از حریم هوایی، برد هواپیماها و افزایش هزینه سوخت و بیمه باعث میشود جایگزینی سریع مسیرهای مختلشده دشوار و پرهزینه باشد.
مجمع جهانی اقتصاد بر این اساس سه نوع تابآوری را برای گردشگری ضروری میداند: تابآوری ارتباطی از طریق ایجاد مسیرها و هابهای جایگزین؛ تابآوری حکمرانی با هماهنگی سریع میان دولتها، فرودگاهها، شرکتهای هواپیمایی و بخش گردشگری؛ و تابآوری مقصدها از طریق تنوعبخشی به بازارهای گردشگری، مدیریت جریان مسافران و تقویت زیرساختهای محلی.
این تجربه همچنین نشان میدهد گردشگری فقط قربانی بحرانهای ژئوپلیتیک نیست، بلکه میتواند یکی از نخستین بخشهایی باشد که تغییر اعتماد عمومی مسافران نسبت به امنیت و ثبات یک مقصد را آشکار میکند.
از نگاه مجمع جهانی اقتصاد، درس اصلی بحران ۲۰۲۶ کاهش سفر یا محدود کردن رشد گردشگری نیستبلکه ایجاد شبکهای متنوع تر، هماهنگتر و مقاومتر است تا اختلال در یک منطقه یا مسیر، کل سیستم گردشگری جهانی را تحت تاثیر قرار ندهد.