کتاب «دفتر دانایی و داد» اثر میرجلال الدین کزازی و «تاریخ مطبوعات استان کرمانشاه» اثر محمدحسین شیریان به عنوان کتاب سال استان کرمانشاه انتخاب شدند.
در این مراسم همچنین کتاب «فرش کردی» اثر فریبرز حمزهای، کتاب «مقدمهای بر توپولوژی جبری» اثرعبدالحمید عضدی و کتاب «فرآوری تولید مثل در نشخوارکنندگان مزرعه» اثر حامد کرمی و محمد شهسواری شایسته تقدیر شناخته شدند.
دفتر دانایی و داد از جمله کتابهایی که امروز نیازش برای آشنایی نسل جوان با ادبیات کهن ایرانی بسیار دیده میشود.
شاهنامه خوانی همیشه برای خیلی از جوانان مشکل بوده است، زیرا این میراث ارزشمند ادب پارسی پر از واژگانی است که خواننده برای فهم آن یا باید با ادبیات کهن آشنایی داشته باشد و یا از لغت نامه ها استفاده کند.
بدین منظور یکی از اساتید حوزه زبان و ادبیات پارسی با ارائه اثری ارزشمند شاهنامه خوانی را برای جوانان آسان کرده است.
دکتر میر جلال الدین کزازی استاد کرمانشاهی ادب پارسی در کتابی با عنوان «دفتر دانایی و داد» نظم سنگین شاهنامه را به نثر تبدیل کرده است تا برای انتقال مفاهیم ارزشمندترین کتاب ادبیات پارسی خدمتی کرده باشد.
کزازی درباره کتابش گفته است: خواستم این بود که گفتارها و نوشتارها و سرودههایی که در زبان فارسی پدید میآید با شاهنامه بسنجیم و با زبان این شاهکار بیمانند نزدیک باشد؛ چرا که چنین اثری فارسیتر و به سخنی دیگر روشنتر و رساتر است.
دفتر دانایی و داد از آن دست کتابهایی است که نیازش در جامعه بسیار دیده میشود، زیرا سخت فهمی متون کهن پارسی باعث شده است نسل جدید آشنایی کم تری با اسطورههای کهن داشته باشند و همین عدم آشنایی زمینهای میشود که فرهنگ ایرانی به تدریج در مقابل هجمههای فرهنگ غربی ناتوان شود.
دفتر دانایی و داد توسط انتشارات معین به چاپ رسیده است. کتاب تاریخ مطبوعات استان کرمانشاه که به قلم محمدحسین شیریان و با مقدمه سید فرید قاسمی توسط اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمانشاه – شورای پژوهشی به زیورطبع آراسته شده است؛ این کتاب سعی دارد نگاهی تحقیقی و پژوهشی به دورههای مختلف تاریخ مطبوعات کرمانشاه داشته باشد.
ابتدا کتاب، با پیشگفتاری از محمد آفتابی مدیرکل اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمانشاه، سپس مقدمه سید فرید قاسمی و مقدمه مولف به استقبال مخاطبین خود رفته است.
در كتاب «تاریخ مطبوعات استان کرمانشاه» اثر محمدحسین شیریان» كه محصول بیش از 14 سال تلاش این روزنامهنگار، نویسنده و پژوهشگر کرمانشاهی است، به بررسی و تحلیل و معرفی مطبوعات و روزنامهنگاران استان كرمانشاه میپردازد و به 173 عنوان نشریه كرمانشاهی در سه دوره تاریخی اواخر دوره قاجار، 53 سال دوره پهلوی و 34 سال دوره جمهوری اسلامی اشاره دارد.
نویسنده با كندوكاو فراوان اصول پژوهشی مهمی را كه بعضاً تاكنون دیده نشده، آورده است.
در بخشی از كتاب آمده است: «نام پراهمیت كرمانشاه 24 قرن بیش از انتشار مطبوعات مكتوبش شهرت بسزایی داشته است. آنجا كه بزرگترین سنگ نگاره و نخستین روزنامه دیواری سهزبانه جهان بر دیواره كوه سترگ بیستون در دل تاریخ كهن ابن سرزمین جای گرفته است...» نویسنده ، پیش از ورود به فصلهای اصلی کتاب، دردو بخش به بیان دل مشغولیها و یافتههای تحقیق خود پرداخته است.
بخش اول که تحت عنوان «تاریخ مطبوعات و اهمیت آن» است، ضمن آن که اهمیت و کارکرد مطبوعات را بر میشمارد، با طرح سه پرسش خط مشیهای تحقیق خود را روشن میسازد و دست آخر نیم نگاهی به دستاوردها و چگونگی آغازتحقیق، موانع و راههای دشوار تحقیق، انتخاب روش کار و جامعه آماری مطبوعات کرمانشاهی دارد.
بخش دوم با عنوان «نخستین روزنامه کرمانشاهی کدام است» به چگونگی شکلگیری و معرفی آثاری که به اشتباه روزنامه کرمانشاه را نخستین روزنامه استان کرمانشاه نامیدهاند؛ میپردازد و به اختصار نحوه آشنایی کرمانشاهیها با روند ارتباطات و تحولات اجتماعی را بازگو میکند.
درادامه «نشریه محرمانه شهاب ثاقب نخستین مطبوعه غیررسمی کرمانشاهی» و«بیستون نخستین روزنامه رسمی شهر کرمانشاه» مورد ارزیابی قرارگرفته است.
این کتاب که اختصاص به تاریخ مطبوعات استان درفاصله سالهای 1285تا1304 شمسی دارد مشتمل برسه فصل است: فصل اول: مطبوعات دوره قاجاراز سال 1324هق.تا 1304 شمسی؛ فصل دوم: مطبوعات دوره پهلوی از سال 1304 تا 1357 شمسی؛ فصل سوم:مطبوعات دوره جمهوری اسلامی از سال 1358 تا 1390 شمسی. فصل اول کتاب که دربرگیرنده صفحات 57 تا 124 است؛ به ترتیب سال انتشار، به معرفی مطبوعات کرمانشاه در فاصله سالهای 1324 ق تا 1304 شمسی پرداخته است:شهاب ثاقب، بیستون دوره اول، کرمانشاه، افق روشن، بیستون دوره دوم، رستخیز، تازه ایران، حرفهای حسابی، اخبار، غرب ایران، افسانه، باختر، طلیعه سعادت، صباح (مجله صباح)، رستخیز غرب، فریاد غرب، انقلاب غرب، اخبار، طاقوستان، تجارت، مفتش ایران.
فصل دوم کتاب با عنوان مطبوعات دوره پهلوی که به ترتیب سال انتشار مطبوعات کرمانشاه در فاصله سالهای 1304 تا 1357 شمسی را مورد توجه قرارداده؛ دربرگیرنده صفحات 129 تا 341 است. مطبوعات این دوره عبارتند از: بیستون دوره سوم، مخزن دانش، کرمانشاه دوره دوم، نفحات، رهبر، سالنامه اداره معارف کرمانشاهان، نهضت غرب، پراو(پرو)، کوکب درخشان ، سیاست شرق ، اخوت ، دعوت اسلامی ، کوکب غرب ، فریاد ایران ، فصاحت ، طاق بستان ، سالنامه دبیرستان شاپور، مرآت، کوکب غرب (دوره دوم)، سعادت ملی، سعادت غرب، خواندنیهای کرمانشاه، آریا، ستاره غرب، سالنامه غرب، مهرداد، طوفان غرب، طلیعه غرب، آیینه روز، سعادت ایران، سلحشوران غرب، روزنامه فروهر، زبان غرب، شهاب ثاقب، غرب ایران، صدای غرب، امیدغرب، اسرار حق، غرب، همای صلح، خسروی، ندای کرمانشاه، بخت جوان، نظارت ملی کرمانشاه، نهضت جوانان ، نبرد باختر، خدنگ آژیر، نیروی غرب ، مملکت ، رهبر(دوره دوم) ، اصناف کرمانشاه ، کشاورزان غرب ، شهپرملک، گنجور، باختریان، رهبرکرد، انوارشمس، کرمانشاه مبارز، دیوان بلخ، رهبرجهان، غرب و شرق، دعوت السلام، شاهین ورزشی، غرب بیدار، افسرکیان، حلوان، نیرو و درستی، کاروان جوانی، کاروان غرب، صدای کرمانشاه، اسلامیت، تیره بختان، صدای کرد ، خواندنیهای غرب ، خروش غرب ، شهیر سرخ ، حقوق سیاسی ، خاک خسرو ، شاه ایل ، اخترگردون ، ستاره ناهید ، ندای کرمانشاه، محرومین، شاهد غرب، کورش باختر، روش نجات غرب، دست کارگر، راننده، ترویج کشاورزی استان پنجم، انجمن ادبی سخن، شهرداری کرمانشاه، رازی، شاهد غرب(دوره دوم)، صدای سرحد، تاج آسیا، عقاب جنوب، شارژوم. فصل سوم کتاب مروری است بر مطبوعات دوره جمهوری اسلامی از سال 1358 تا 1390که صفحات 349 تا 480 را شامل میگردد. مطبوعات مربوط به این دوره به ترتیب سال انتشار عبارتند از: طوفان غرب کهن، ره یار، گروگال، قیام، مانگ هلات، عشایرانقلاب، مرصاد، باختر، صفیرغرب، بهبود، شهروند، آوای کرمانشاه (آوای غرب)، چاوان (ابوذر)، بیستون، رسا، بهارستان، راه توسعه، پیک یار، فرهنگ کرمانشاه، توسعه در آموزش پزشکی، کرمانشاه، ندای جامعه، آناهیتا، کرمانشاه 1400، نسیم غرب، اشاره، فال و تماشا، بازی دراز، پراو، چاوان جوان (شیرین شهر)، اکسیر، نوای وقت، صدای آزادی، غرب، نقدحال، اورامان، ورقاد، پژوهشنامه زبان و ادبیات فارسی، عهد جوانی، مدیریت برتر، فجرامید، نیک، journal of injury and violence research، پیک یلان، کرمانشاه فردا، دریابار، مبشر، کلهر، حیات ورزشی، صنایع غرب، نقد و ادبیات تطبیقی، امید کرمانشاه، رازآور، سفید برگ، شمیم صبا، پژوهشنامه جغرافیایی. درادامه مخاطب با مطالبی موجز از نویسنده درباره «روزنامه حزب خران منسوب به کرمانشاه »، طرح هفت سوال پیرامون «برخی از نتایج تحقیق »، جدول «نشریات فراموش شده کرمانشاهی در دوره قاجار و پهلوی » و یادداشت کوتاهی از تجربیات نویسنده درقالب «واگویه ای برای روزنامهنگاری » آشنا میگردد.پایان بندی کتاب را «اسناد مطبوعات استان کرمانشاه»، «عکسهای مستند تاریخ مطبوعات استان کرمانشاه»، «نام نامه نشریهها» و «منابع » تشکیل میدهد. آماری که نویسنده دربخش «اسناد مطبوعات استان کرمانشاه» درباره تاریخ مطبوعات استان کرمانشاه ازآغاز تا سال 1391 ارائه داده است؛ نشان میدهد که در دوره قاجارطی 19 سال 21عنوان نشریه، در مدت 53 ساله دوره پهلوی97 عنوان نشریه و دردوره جمهوری اسلامی 55 عنوان نشریه در کرمانشاه به چاپ رسیده است.(ص510 کتاب) مولف دراین کتاب پیشینه تاریخ مطبوعات استان کرمانشاه را یکصد و شش سال میداند و درواقع تلاش دارد حق مطلب را درباره «روزنامه بیستون» به جای آورد. وی براساس یافتهها و بررسی منابع معتبر به این نتیجه رسیده است که نخستین روزنامه رسمی کرمانشاه که به صاحب امتیازی ابوالقاسمخان لاهوتی شاعر کرمانشاهی درسال 1325 قمری انتشار یافته، «روزنامه بیستون» نام دارد و این دیدگاه که نخستین روزنامه استان، «روزنامه کرمانشاه» است را مردود اعلام میکند. بنا برنظر مولف کتاب، تمامی مولفین کرمانشاهی آنجایی که خواستهاند به تاریخچه مطبوعات کرمانشاه بپردازند، به صراحت از«روزنامه کرمانشاه» به عنوان نخستین روزنامه کرمانشاهی نام بردهاند. ولی نویسنده کتاب، دست کم سه سند را رویت کرده است که جملگی نشان دهنده انتشار « روزنامه بیستون» به عنوان نخستین روزنامه کرمانشاه میباشد. کتاب تاریخ مطبوعات کرمانشاه سند ماندگار روزنامههای دیار بیستون است.
گزارش از محسن عباسیفرد