در روزهای اخیر، جنگ روسیه و اوکراین همزمان با تشدیدحملات هوایی و ادامه حملات متقابل، شاهد تلاشهایی برای ایجاد یکآتشبس محدود بوده است. حملات هوایی روسیه روز جمعه تردد در کیف را مختل کرد و موجب بستهشدن کامل یا جزئی چند پل جادهای پایتخت اوکراینشد. مقامهای اوکراینی این حملات را بخشی از فشار فزاینده روسیه بر پایتخت دانستند؛ حملاتی که در هفتههای اخیر علاوه بر مناطق مسکونی، زیرساختهای مختلفی از جمله انبارها، جایگاههای سوخت و مراکز داده را نیز هدف قرار داده است.
به گزارش آسوشیتدپرس، همزمان با ادامه این حملات، کیف از دریافت پیشنهادهای جداگانه از سوی آمریکا، هند، ترکیه و مصر برای برقراری آتشبس محدود خبر داد. این پیشنهادها بر توقف حملات به زیرساختهای انرژی دو کشور و همچنین تضمین امنیت کشتیرانی در دریای سیاه متمرکزاست؛ مسیری که برای صادرات غلات و محصولات کشاورزی اوکراین اهمیت زیادی دارد.
وزیر خارجه اوکراین اعلام کرد کیف برای چنین آتشبسی آمادگی دارد، مشروط بر آنکه حملات روسیه به شبکه برق اوکراین و حملات اوکراین به پالایشگاههای نفت روسیه متوقف شود و امنیت کشتیرانی در دریای سیاه نیز تامین شود.
در مقابل، دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، با تاکید بر اینکه مسکو خواهان صلح است، اعلام کرد روسیه همواره برای مذاکره آمادگی دارد. او با اشاره به حملاتی که به گفته وی کیف در دریای سیاه آغاز کرده است، گفت روسیه به «عملیات ویژه نظامی» ادامه میدهد و برای مسکو مهم است که مانع ارسال مهمات و سوخت به اوکراین از طریق دریای سیاه شود. پسکوف همچنین اظهار داشت که هنوز جزئیاتی درباره ابتکار ترکیه و سازمان ملل برای تأمین امنیت کشتیرانی در دریای سیاه در اختیار مسکو قرار نگرفته است.
با وجود این تحرکات دیپلماتیک، عملیات نظامی دو طرف همچنان ادامه دارد. ولودیمیر زلنسکی اعلام کرد روسیه طی یک شب بیش از ۱۰۰ پهپاد به سمت اوکراین شلیک کرده که کیف و هشت منطقه دیگر را هدف قرار دادهاند. به گفته رئیسجمهور اوکراین، در این حملات یک نفر کشته و دستکم چهار نفر زخمی شدند. در مقابل، وزارت دفاع روسیه اعلام کرد پدافند هوایی این کشور طی همان شب ۶۴۶ پهپاد اوکراینی را در مناطق مختلف روسیه و همچنین اطراف دریای سیاه و دریای آزوف سرنگون کرده است؛ آماری که از سوی روسیه اعلام شده و بهطور مستقل قابل تأیید نیست. اوکراین نیز در واکنش به حملات روسیه، عملیات خود علیه زیرساختهای داخل این کشور را ادامه داده و از پهپادها و موشکهای دوربرد برای هدف قرار دادن کارخانههای تولید تجهیزات نظامی و پالایشگاههای نفت استفاده کرده است. در همینحال، مقامهای اوکراینی مدعیاند روسیه در حال ذخیرهسازی موشکهای بالستیک است و کیف برای تقویت توان دفاع هوایی خود خواستار دریافت حدود ۳۰۰ موشک پاتریوت از کشورهای شریک شده است.
در عرصه دیپلماتیک، کیف بار دیگر بر پیشنهاد آتشبس بدون پیششرط در خط مقدم تاکید کرده، اما مسکو اعلام کرده است که دستیابی به یک توافق جامع صلح باید بر برقراری آتشبس موقت اولویت داشته باشد. به این ترتیب، اختلاف دو طرف تنها به توقف حملات محدود نمیشود، بلکه درباره دامنه و چارچوب توافقی که میتواند به توقف درگیریها منجر شود نیز ادامه دارد.
در همین حال، گزارش نیویورکتایمز از ابعاد گستردهتر فشار روسیه بر زیرساختهای انرژی اوکراین حکایت دارد؛ موضوعی که میتواند اهمیت بیشتری در آستانه فصل سرد پیدا کند. بر اساس سندی که به گفته منابع مطلع، دنیس شمیهال، وزیر انرژی اوکراین، در اختیار شرکای اروپایی قرار داده است، مسکو طرحی مرحلهبندیشده برای هدف قرار دادن بخشهای مختلف شبکه انرژی اوکراین در دست دارد.
بر اساس این سند، پستهای برق، نیروگاههای حرارتی و برقآبی، تأسیسات گرمایشی و مراکز توزیع برق نزدیک نیروگاههای هستهای از جمله اهداف اینکارزار عنوان شدهاند. همچنین گفته شده است که در صورت اجرای اینطرح، شهرهای بزرگی مانند کیف، خارکیف و اودسا ممکن است با کاهش شدید دسترسی به برق و گرما و اختلال در شبکه آب و فاضلاب مواجه شوند.
در مجموع، تلاشهای آمریکا، هند، ترکیه و مصر برای ایجاد آتشبسی محدود در حوزه انرژی و کشتیرانی دریای سیاه در شرایطی دنبال میشود که حملات متقابل روسیه و اوکراین همچنان ادامه دارد و زیرساختهای حیاتی دو طرف در معرض حملات قرار گرفتهاند. همزمان، گزارشها درباره طرح روسیه برای هدف قرار دادن بخشهای مختلف شبکه انرژی اوکراین، مسئله تأمین برق و گرما در آستانه زمستان را به یکی از محورهای مهم جنگ تبدیل کرده است. در حالی که کیف بر توقف حملات به زیرساختهای انرژی و برقراری آتشبس تاکید دارد، مسکو دستیابی به توافقی جامعتر را در اولویتقرار داده است؛ اختلافی که همچنان یکی از موانع اصلی در مسیر شکلگیری یک توافق محدود میان دو طرف به شمار میرود.
انتهای پیام/