محمدرضا سلیمانی، کارشناس آموزش و مدرس سبک زندگی، در گفت‌و‌گو با خبرنگار برنا با تاکید بر ضرورت آموزش مهارت‌های زندگی به دانش‌آموزان، اظهار کرد: آموزش در دنیای امروز نمی‌تواند صرفا به انتقال اطلاعات علمی و محتوای کتاب‌های درسی محدود شود چراکه چنین رویکردی به‌تنهایی نمی‌تواند زمینه رشد متوازن دانش‌آموزان را فراهم کند.
وی با بیان اینکه دانش و اطلاعات تنها بخشی از ابعاد وجودی انسان را تشکیل می‌دهد، افزود: اگر آموزش را فقط به انتقال اطلاعات محدود کنیم، در واقع دانش‌آموز را به یک مخزن اطلاعات تبدیل کرده‌ایم. در حالی که یک انسان علاوه بر توانایی‌های علمی و شناختی، دارای عواطف و احساسات، روابط اجتماعی، مسئولیت‌های فردی و اجتماعی و حتی ابعاد معنوی است و باید برای همه این حوزه‌ها آموزش ببیند.
سلیمانی ادامه داد: امروز یک هارد یا رایانه می‌تواند حجم بسیار بیشتری از اطلاعات را نسبت به یک انسان در خود ذخیره کند، اما هیچ‌گاه کسی یک رایانه را به عنوان موجودی مسئولیت‌پذیر، دارای روابط اجتماعی و تصمیم‌گیرنده در زندگی نمی‌شناسد؛ بنابراین وجه تمایز انسان با ماشین، تنها میزان اطلاعات نیست بلکه مجموعه‌ای از توانایی‌ها و مهارت‌هایی است که به او امکان می‌دهد در زندگی فردی و اجتماعی نقش‌آفرین باشد.
این مدرس سبک زندگی با اشاره به پیچیده‌تر شدن شرایط زندگی در سال‌های اخیر گفت: زندگی امروز با ۲۰ سال گذشته تفاوت زیادی دارد و هر روز با پدیده‌ها و چالش‌های جدیدی مواجه هستیم. هوش مصنوعی، فضای مجازی، شبکه‌های اجتماعی و شکل‌های جدید ارتباطی تنها بخشی از تغییراتی هستند که نسل امروز با آنها روبه‌رو است و مواجهه درست با این شرایط نیازمند مهارت است.
وی افزود: دانش‌آموز نمی‌تواند صرفاً با محفوظات کتاب‌های درسی وارد جامعه شود و انتظار داشته باشد در مواجهه با مسائل واقعی زندگی موفق عمل کند. او باید مهارت‌هایی مانند حل مسئله، تصمیم‌گیری، جامعه‌پذیری، برقراری ارتباط با دیگران و مدیریت روابط را نیز بیاموزد.
سلیمانی با تأکید بر اهمیت مهارت‌های ارتباطی گفت: یکی از موضوعات مهم، توانایی تعامل با دیگران است. فرد در آینده با افراد مختلفی در خانواده، محیط کار و جامعه مواجه خواهد شد و حتی قرار است با فردی با ویژگی‌ها و سلایق متفاوت زندگی مشترک تشکیل دهد؛ بنابراین اگر مهارت گفت‌و‌گو، تعامل، پذیرش تفاوت‌ها و حل تعارض را از دوران مدرسه یاد نگیرد، ممکن است در زندگی آینده با مشکلات جدی مواجه شود.
آموزش و پرورش هنوز فاصله زیادی با آموزش مهارت‌های زندگی دارد
این کارشناس آموزش درباره میزان توجه نظام آموزشی کشور به مهارت‌های زندگی نیز گفت: متأسفانه در آموزش و پرورش ما این موضوع هنوز به اندازه کافی مورد توجه قرار نگرفته است. بخش قابل توجهی از خروجی نظام آموزشی همچنان بر اساس معدل، نمره، قبولی و رتبه کنکور ارزیابی می‌شود و پیش‌فرض این است که دانش‌آموز درس بخواند، در کنکور رتبه خوبی کسب کند و از این طریق موفقیت او سنجیده شود.
وی ادامه داد: در حالی که موفقیت یک انسان را نمی‌توان صرفا با نمره و رتبه تحصیلی اندازه‌گیری کرد. ممکن است فردی از نظر علمی بسیار موفق باشد، اما در برقراری ارتباط، حل مشکلات، مدیریت زندگی یا پذیرش مسئولیت‌های اجتماعی با مشکل مواجه شود؛ بنابراین لازم است نگاه ما به مفهوم موفقیت و خروجی نظام آموزشی تغییر کند.
سلیمانی با اشاره به اینکه آموزش مهارت‌های زندگی باید از سنین پایین آغاز شود، اظهار کرد: این آموزش‌ها باید از دوره ابتدایی شروع شود و به شکل متناسب با سن دانش‌آموز ادامه پیدا کند.
سواد اقتصادی باید از دوره ابتدایی آموزش داده شود
این مدرس سبک زندگی، سواد اقتصادی را یکی از مهارت‌های مهمی دانست که باید از دوران کودکی مورد توجه قرار گیرد و گفت: کودک باید به تدریج یاد بگیرد چگونه از امکانات و منابعی که در اختیار دارد به بهترین شکل استفاده کند. مفهوم پس‌انداز، مدیریت پول، انتخاب درست و حتی نحوه تعامل با بازار و فروشنده، بخشی از همین آموزش‌هاست.
سلیمانی تأکید کرد: متأسفانه این آموزش‌ها به شکل جدی در نظام آموزشی دنبال نمی‌شود و در بسیاری از موارد خانواده‌ها نیز به جای آنکه زمینه کسب تجربه را برای کودک فراهم کنند، همه امور را از ابتدا تا انتها برای او انجام می‌دهند.
خانواده‌ها نباید همه چیز را برای فرزند آماده کنند
این کارشناس آموزش در ادامه به نقش خانواده‌ها در تربیت مهارتی کودکان اشاره کرد و گفت: مسئله آموزش مهارت‌های زندگی تنها به آموزش و پرورش مربوط نیست و خانواده نقش بسیار مهمی در این زمینه دارد.
وی افزود: گاهی والدین همه چیز را برای فرزند آماده می‌کنند از تهیه غذا و وسایل مورد نیاز گرفته تا پرداخت هزینه‌ها و حتی انتخاب لباس و کفش. در چنین شرایطی کودک کمتر فرصت پیدا می‌کند که برای رسیدن به خواسته‌های خود تلاش کند و مسئولیت برخی امور را برعهده بگیرد.
سلیمانی ادامه داد: وقتی همه نیاز‌های کودک بدون هیچ تلاشی از سوی والدین فراهم شود، طبیعی است که انگیزه او برای تلاش و کسب تجربه کاهش پیدا کند. کودک باید متناسب با سن خود، مسئولیت‌هایی را برعهده بگیرد و طعم تلاش، انتخاب، اشتباه و اصلاح اشتباه را تجربه کند.
این مدرس سبک زندگی در پایان گفت: آموزش مهارت‌های زندگی باید به عنوان بخشی جدی از فرآیند تربیت مورد توجه قرار گیرد چراکه دانش‌آموز امروز قرار است در آینده با مسائل پیچیده فردی، خانوادگی و اجتماعی مواجه شود و صرف داشتن اطلاعات علمی برای موفقیت در این مسیر کافی نیست.
انتهای پیام/