گروه اقتصادی برنا/ با نزدیک شدن به فصل زمستان یکی از پرسش‌های مهم مشترکان برق این است که آیا قطعی برق بار دیگر به خانه‌ها و واحدهای صنعتی بازمی‌گردد یا مدیریت شبکه برق می‌تواند نیاز مصرف‌کنندگان را بدون اعمال خاموشی پاسخ دهد.
خانوارها نگران تکرار خاموشی‌های برنامه‌ریزی‌شده هستند و صنایع نیز محدودیت برق را مستقیماً در روند تولید خود احساس می‌کنند.
زمستان امسال برای صنعت برق اهمیت ویژه‌ای دارد و یکی از مهم‌ترین دغدغه‌ها در این فصل تأمین گاز نیروگاه‌ها است. ایران سال گذشته نیز با ناترازی قابل‌توجه گاز مواجه بود به‌طوری که در پایان سال گذشته کسری روزانه گاز به حدود ۳۵۰ تا ۴۰۰ میلیون مترمکعب رسید. این ناترازی علاوه بر محدود کردن گازرسانی به صنایع، تأمین سوخت نیروگاه‌ها و در نتیجه تولید برق را نیز تحت فشار قرار داد.
اما امسال یک عامل مهم دیگر نیز به مشکلات تأمین گاز اضافه شده است. در جریان حملات ۲۷ اسفند سال گذشته به تأسیسات گازی عسلویه حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب در روز از ظرفیت فرآورش گاز کشور از مدار خارج شد.رقمی که در آن زمان معادل حدود یک‌سوم تولید گاز کشور اعلام شد. این کاهش ظرفیت تأمین گاز در ماه‌های سرد سال و به‌ویژه سوخت‌رسانی به نیروگاه‌ها را با فشار بیشتری روبه‌رو می‌کند.
با وجود عملیات بازسازی و استفاده از ظرفیت خالی سایر پالایشگاه‌ها هنوز همه ظرفیت ازدست‌رفته به مدار بازنگشته است. تا ۱۰ شهریور حدود ۹۵ میلیون مترمکعب در روز از ظرفیت کاهش‌یافته دوباره وارد مدار تولید شده بود و بخشی از این ظرفیت همچنان خارج از مدار قرار دارد.
با این حال طبق آخرین اعلام شرکت ملی گاز حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب در روز از ظرفیت ازدست‌رفته دوباره به مدار بازگشته است. با وجود این، هنوز بخش قابل‌توجهی از ظرفیت اولیه جبران نشده و بازگشت کامل آن به مدار همچنان ادامه دارد.
اهمیت این ارقام زمانی بیشتر مشخص می‌شود که وابستگی صنعت برق به گاز را در نظر بگیریم. بخش بزرگی از تولید برق کشور به نیروگاه‌های حرارتی و توربین‌های گازی وابسته است. در حال حاضر حدود ۷۸ هزار و ۶۱۷ مگاوات از ظرفیت منصوبه نیروگاه‌های کشور را نیروگاه‌های حرارتی تشکیل می‌دهند یعنی حدود ۷۸.۴ درصد ظرفیت منصوبه برق کشور که این نیروگاه‌ها نیز نزدیک به ۹۰ درصد برق کشور را تولید می‌کنند.
به همین دلیل اگر گاز مورد نیاز نیروگاه‌ها در زمستان به‌طور کامل تأمین نشود این محدودیت مستقیماً بر صنعت برق اثر می‌گذارد. البته نیروگاه‌های حرارتی امکان استفاده از سوخت‌های جایگزین مانند گازوئیل و مازوت را دارند و در زمان کاهش گازرسانی، می‌توانند بخشی از نیاز خود را از طریق سوخت مایع تأمین کنند.
گازوئیل، ذخیره اضطراری نیروگاه‌ها
برای عبور از محدودیت احتمالی گاز در زمستان ۱۴۰۵، ذخیره‌سازی گازوئیل نیروگاه‌ها نیز در دستور کار قرار گرفته است. بر اساس اعلام معاون برق و انرژی وزارت نیرو ظرفیت ذخیره گازوئیل نیروگاه‌ها حدود ۳.۸ میلیارد لیتر است و قرار است با ایجاد ظرفیت‌های جدید این رقم به ۴.۲ میلیارد لیتر برسد.
همچنین طبق آمار شرکت پخش فرآورده‌های نفتی موجودی گازوئیل نیروگاه‌ها حدود ۳.۱۷۵ میلیارد لیتر و میزان پرشدگی مخازن حدود ۸۲ تا ۸۳ درصد عنوان شده است. تفاوت این ارقام به این دلیل است که یک رقم به ظرفیت ذخیره‌سازی و رقم دیگر به موجودی واقعی سوخت در مخازن اشاره دارد.
برنامه توانیر برای زمستان چیست؟
مصطفی رجبی‌مشهدی سخنگوی صنعت برق از آمادگی صنعت برق برای مواجهه با محدودیت احتمالی گاز، افزایش ذخایر سوخت مایع، مدیریت هوشمند مصرف و اجرای برنامه‌های عملیاتی برای زمستان امسال خبر داده است.
برای زمستان امسال ۶۰ برنامه عملیاتی در بخش‌های مختلف صنعت برق تدوین شده و مدیریت مصرف و محدود کردن مصرف مشترکان پرمصرف نیز در این برنامه‌ها قرار دارد.
از سوی دیگر معاون راهبری تولید شرکت برق حرارتی اعلام کرده است که در حال حاضر در بخش تولید برق ناترازی وجود ندارد و مصرف برق در زمستان نیز به‌طور طبیعی نسبت به تابستان کاهش پیدا می‌کند. با این حال میزان سرمای هوا، تأمین سوخت نیروگاه‌ها و نحوه مدیریت مصرف، سه عامل مهم در پایداری شبکه برق در ماه‌های سرد سال خواهند بود.
با این حال هنوز نمی‌توان با قطعیت درباره خاموشی‌های زمستان امسال اظهار نظر کرد. میزان گاز تحویلی به نیروگاه‌ها یکی از مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده خواهد بود اما صنعت برق برای کاهش اثر محدودیت گاز، استفاده از سوخت مایع، افزایش ذخایر گازوئیل، مدیریت مصرف و کنترل بار را در دستور کار دارد. به این ترتیب تلاش می‌شود حتی در صورت کاهش گازرسانی به نیروگاه‌ها این محدودیت به قطعی گسترده برق در بخش خانگی و صنعت منجر نشود.
انتهای پیام/