به گزارش برنا، در آیین گشایش بارگاه شمس تبریزی که شامگاه ۱۵ مهرماه در خوی برگزار شد، مسعود پزشکیان، در پیام تصویری خود با اشاره به جایگاه آذربایجان و خوی در تاریخ فرهنگ و عرفان ایران اسلامی گفت: تاریخ و تمدن بشری همواره سرزمینی بوده است که زبان ادب، حکمت و عرفان آن فراتر از مرزهای جغرافیایی و سیاسی، در شکل‌گیری و بالندگی اندیشه و معنویت در جهان، به‌ویژه در بلاد اسلامی، نقشی ماندگار داشته است.
رئیس‌جمهور افزود: در این میان آذربایجان و به‌ویژه خوی جایگاهی ممتاز دارد؛ دیاری که نام یکی از بلندترین قله‌های عرفان و اندیشه ایرانی ـ اسلامی، محمد بن علی بن ملکداد مشهور به شمس تبریزی، با آن پیوندی ناگسستنی یافته است.
پزشکیان با اشاره به دیدار شمس و مولانا اظهار کرد: شمس تبریزی، آن جوینده بی‌قرار حقیقت و کاشف گوهرهای نهان روح آدمی، در دیدار با مولانا جلال‌الدین محمد بلخی یکی از سرنوشت‌سازترین پیوندهای فکری و روحی تاریخ را رقم زد. آن دیدار تنها ملاقات دو انسان بزرگ نبود، بلکه گشایش افقی تازه در اندیشه و سلوک مولانا بود و آتشی از عشق، معرفت و حقیقت‌جویی را برافروخت که پس از قرن‌ها همچنان در جان جست‌وجوگران حقیقت فروزان است.
وی ادامه داد: شمس و مولانا دو جلوه از یک حقیقت‌اند؛ حقیقتی که انسان را از تنگنای ظاهر و تعصب فراتر می‌برد و به مهر، گفت‌وگو، معنویت و یگانگی فرا می‌خواند.
رئیس‌جمهور، تبریز را زادگاه شمس و خوی را مأمن نام و خاطره او دانست و گفت: این پیوند، آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی را در روایتی مشترک از تاریخ عرفان و هویت ایرانی به یکدیگر پیوند می‌دهد؛ روایتی که به همه ایرانیان تعلق دارد و بخشی جدایی‌ناپذیر از میراث مشترک این سرزمین است.
پزشکیان همچنین با اشاره به جایگاه تاریخی آذربایجان در ایران گفت: آذربایجان در سراسر تاریخ یکی از استوارترین ستون‌های ایران و سرزمین فرهنگ، خرد، آزادی‌خواهی، ایستادگی و دفاع از تمامیت این سرزمین بوده است. خوی و تبریز در حاشیه تاریخ و هویت ملی ما نایستادند، بلکه در متن آن حضور داشتند.
وی افتتاح مجموعه فرهنگی و بارگاه شمس تبریزی را صرفاً گشایش یک بنا یا پایان یک پروژه عمرانی ندانست و افزود: این رویداد آغاز فصلی تازه در پاسداشت و بازشناسی میراث یکی از درخشان‌ترین چهره‌های اندیشه و عرفان ایرانی است.
رئیس‌جمهور تأکید کرد: خوی به اعتبار این پیوند تاریخی می‌تواند نه فقط در مقام آرامگاه شمس، بلکه به مثابه کانونی زنده برای پژوهش، گفت‌وگو و بازخوانی میراث او و مولانا، جایگاهی شایسته در ایران و جهان بیابد.
پزشکیان خواستار فعال و پویا بودن بخش‌های مختلف این مجموعه شد و گفت: کتابخانه، پژوهشکده، نگارخانه و دیگر فضاهای این مجموعه زمانی به مقصد حقیقی خود خواهند رسید که زنده و پویا باشند و در کنار پاسداشت میراث شمس، به رونق علمی و فرهنگی خوی، توسعه گردشگری معنوی و بهبود زندگی مردم این دیار نیز یاری رسانند.
وی در بخش دیگری از پیام خود با اشاره به شرایط دشوار کشور اظهار کرد: افتتاح این مجموعه در روزگار جنگ، تحریم و تهدید، معنایی فراتر از یک رویداد فرهنگی دارد. دشمنان ایران ممکن است زیرساخت‌ها و زندگی مردم را هدف قرار دهند و با فشار و تحریم برای این ملت دشواری بیافرینند، اما نمی‌توانند اراده ایرانیان را در ساختن آینده، پاسداری از هویت و زنده نگه داشتن میراث خود در هم بشکنند.
پزشکیان خاطرنشان کرد: گشایش بارگاه شمس در چنین روزگاری نشان می‌دهد که ایران در تمامی ساحت‌های خویش، از جمله ساحت فرهنگی، زنده و پویاست و ملت ایران حتی در سخت‌ترین شرایط، ساختن، آموختن و پاسداشت سرمایه‌های معنوی خود را متوقف نمی‌کند.
شمس تبریزی میراثی فراتر از مرزهای ایران است
در ادامه این مراسم، رضا رحمانی، استاندار آذربایجان غربی، نیز با گرامیداشت یاد و نام شهدا و خوشامدگویی به مهمانان داخلی و خارجی، حضور اندیشمندان، پژوهشگران، سفرا و نمایندگان کشورهای مختلف و سازمان‌های بین‌المللی را در این رویداد تاریخی گرامی داشت.
وی با اشاره به جایگاه شمس تبریزی گفت: امروز برای بزرگداشت شخصیتی گرد هم آمده‌ایم که شناخت او تنها شناخت یک عارف نیست؛ سخن از انسانی است که زندگی خود را به جست‌وجوی حقیقت تبدیل کرد.
رحمانی افزود: شمس در بستر علمی و عرفانی آذربایجان بالید، آموخت و اندیشید و سپس راه سفر در پیش گرفت؛ سفری که سرانجام او را به قونیه و دیدار مولانا رساند. این دیدار از ملاقات دو انسان فراتر رفت و به یکی از ماندگارترین رخدادهای تاریخ فرهنگ و عرفان تبدیل شد.
استاندار آذربایجان غربی با اشاره به تأثیر شمس بر مولانا اظهار کرد: شمس برای مولانا تنها یک آموزگار نبود، بلکه معلم بیداری بود. او چیزی را در مولانا بیدار کرد که زمینه آن در خود مولانا وجود داشت.
وی با استناد به دیدگاه علامه محمدتقی جعفری درباره رابطه شمس و مولانا گفت: تأثیر شمس بر مولانا صرفاً انتقال دانش و تعلیم رسمی نبود، بلکه شمس در جان مولانا تحولی پدید آورد و او را به سفری درونی فراخواند.
رحمانی ادامه داد: شمس تبریزی از آذربایجان برخاست، در قونیه با مولانا پیوندی ماندگار یافت و خوی آرامگاه او را در خود جای داده است. این جغرافیا امروز دیگر صرفاً جغرافیای زندگی یک عارف نیست، بلکه بخشی از یک جغرافیای فرهنگی است که ایران، ترکیه، آسیای میانه و بخش‌هایی از جهان پیرامون را به یکدیگر پیوند می‌دهد.
وی با اشاره به تنوع فرهنگی آذربایجان غربی گفت: این سرزمین نمونه‌ای زنده از تجربه همزیستی اقوام، ادیان، زبان‌ها و فرهنگ‌های گوناگون است و نشان می‌دهد تفاوت، اگر با شناخت و احترام همراه شود، می‌تواند به جای عامل تفرقه، به سرمایه‌ای برای همزیستی و همدلی تبدیل شود.
استاندار آذربایجان غربی تأکید کرد: خوی با میزبانی آرامگاه شمس تبریزی جایگاهی ویژه در پاسداشت و معرفی این میراث دارد؛ جایگاهی که نباید تنها به نگهداری از یک آرامگاه یا برگزاری یک آیین محدود بماند.
رحمانی پیشنهاد شکل‌گیری «کریدور فرهنگی آذربایجان شمال‌غرب» و به‌ویژه «کریدور فرهنگی تبریز ـ خوی ـ قونیه» را مطرح کرد و گفت: این شبکه می‌تواند دانشگاه‌ها، پژوهشگران، هنرمندان و فعالان گردشگری را در برگزاری رویدادها، تبادل علمی و هنری و طراحی مسیرهای گردشگری فرهنگی به یکدیگر پیوند دهد.
وی افزود: این همکاری می‌تواند با مشارکت مراکز مرتبط در دیگر کشورها دامنه‌ای بین‌المللی پیدا کند و به الگویی مؤثر از دیپلماسی فرهنگی تبدیل شود.
استاندار آذربایجان غربی در پایان، افتتاح مجموعه شمس را فرصتی برای گشودن فصلی تازه در توسعه فرهنگی و اقتصادی این استان دانست و بر بهره‌گیری از ظرفیت جهانی نام و اندیشه شمس تبریزی برای معرفی خوی و آذربایجان غربی تأکید کرد.
ادامه دارد...