به گزارش گروه فرهنگ و هنر برنا، «به چپ نگاه نکن» در قالب روایت و برای مخاطب بزرگسال منتشر شده و به سراغ یکی از مهمترین مقاطع جنگ غزه رفته است؛ هشتاد روز نخست درگیریهایی که زندگی مردم این منطقه را با تغییرات گستردهای مواجه کرد. این کتاب از زاویه نگاه عاطف، خبرنگار فلسطینی، نوشته شده است؛ فردی که برای دیداری خانوادگی همراه پسر نوجوانش به نوار غزه رفته بود، اما با آغاز جنگ و بسته شدن راههای خروج، ناچار شد اقامت خود را ادامه دهد.
تفاوت این روایت با بسیاری از آثار جنگی، در موقعیت ویژه راوی است. عاطف در این کتاب نه صرفاً یک خبرنگار و ناظر بیرونی، بلکه فردی است که خود و خانوادهاش در متن بحران قرار دارند. او در جبالیا، محلهای که در آن بزرگ شده، در کنار اعضای خانواده و همکارانش روزهای آغاز جنگ را پشت سر میگذارد و همزمان تلاش میکند آنچه را در اطراف خود میبیند، ثبت کند.
کتاب در قالب یادداشتهای روزانه پیش میرود و همین فرم، روایت را از تحلیلهای کلی و نگاههای پسینی دور کرده است. راوی در هر روز تنها با آنچه در همان لحظه پیش روی خود دارد مواجه است؛ از کمبود مواد غذایی و دشواری دسترسی به آب گرفته تا تلاش برای برقراری تماس با اعضای خانواده و دوستانی که در مناطق دیگر حضور دارند. در این میان، جنگ در زندگی روزمره او و اطرافیانش خود را نه فقط در صدای انفجار، بلکه در صفهای طولانی، کوچک شدن سفرهها، انتظار برای دریافت یک خبر و از دست دادن دوستان و همکاران نشان میدهد.
با شدت گرفتن درگیریها و دشوارتر شدن شرایط زندگی در شمال غزه، عاطف و خانوادهاش ناچار به حرکت به سمت جنوب میشوند. این جابهجایی، بخش دیگری از روایت کتاب را شکل میدهد؛ روایتی از ترک خانه و محلهای که راوی با آن خاطرات کودکی دارد و رسیدن به اردوگاه آوارگان در رفح. در این بخش، محدودیت امکانات، نگرانی درباره وضعیت خانواده و دشواری دسترسی به ابتداییترین نیازهای زندگی، تصویری متفاوت از جنگ ارائه میکند.
در رفح، موقعیت دوگانه عاطف بیش از گذشته خود را نشان میدهد؛ او از یک سو خبرنگاری است که نمیتواند از کنار اتفاقات پیرامونش بیتفاوت عبور کند و از سوی دیگر پدری است که باید از پسر نوجوانش مراقبت کند. رابطه این پدر و پسر در طول هشتاد روز، یکی از محورهای عاطفی کتاب را شکل میدهد و پرسشهای نوجوان درباره ماندن، رفتن، ترس و آینده، بخشی از تجربه زیسته آنان در روزهای جنگ را نمایان میکند.
در نهایت، پس از هفتهها انتظار، نام عاطف و پسرش در فهرست خروج قرار میگیرد و آنها امکان ترک غزه را پیدا میکنند؛ اما خروج، پایان تجربه آنها نیست. بخشی از خانواده در شمال باقی ماندهاند و نگرانی درباره سرنوشت آنان همچنان با راوی همراه است.
«به چپ نگاه نکن» تلاش میکند جنگ غزه را نه از دریچه آمار و تحلیلهای کلان، بلکه از سطح زندگی یک خانواده، یک خبرنگار، یک محله و یک اردوگاه روایت کند؛ روایتی که با تکیه بر یادداشتهای روزانه، تصویری نزدیک از هشتاد روز زندگی در شرایط جنگی ارائه میدهد.
کتاب «به چپ نگاه نکن» با ترجمه راحله اعرابی در انتشارات معارف منتشر شد.
انتهای پیام/