به گزارش گروه اجتماعی برنا، وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، در پیامی به مناسبت آغاز به کار هفتمین نشست عادی شورای حکام مرکز میراث‌فرهنگی ناملموس که در مراسم قرائت شد، با اشاره به جایگاه بنیادین میراث زنده در حیات فرهنگی جوامع، پاسداری از این میراث را مسئولیتی مشترک در قبال نسل‌های گذشته، حال و آینده دانست و بر ضرورت تقویت همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی در چارچوب کنوانسیون ۲۰۰۳ یونسکو تاکید کرد.
صالحی‌امیری در این پیام با بیان اینکه تمدن‌ها با آثارشان شناخته می‌شوند، اما با فرهنگ زنده مردمانشان استمرار می‌یابند، اظهار کرد: آنچه از یک ملت در گذر تاریخ باقی می‌ماند، دانایی، تجربه، آیین‌ها، مهارت‌ها و شیوه‌های زیستی است که در حافظه جمعی ریشه دوانده و از نسلی به نسل دیگر انتقال یافته است.
او میراث‌فرهنگی ناملموس را جلوه زنده پیوستگی تاریخی ملت‌ها توصیف کرد که گذشته را در زندگی امروز جاری می‌سازد و به نسل‌های آینده امکان می‌دهد هویت خویش را در جهانی پیوسته در حال دگرگونی بازشناسند.
وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با اشاره به هم‌زمانی برگزاری هفتمین نشست شورای حکام مرکز میراث‌فرهنگی ناملموس تهران با روز جهانی میراث ناملموس، این مناسبت را فرصتی برای گسترش آگاهی عمومی، تکریم جوامع حامل میراث و تقویت مسئولیت مشترک کشورها در پاسداری از سنت‌ها و دانش‌های زنده دانست و از اهتمام سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) به ارتقای جایگاه میراث ناملموس قدردانی کرد.
میراث زنده؛ سرمایه‌ای برای تاب‌آوری اجتماعی در روزگار بحران
صالحی‌امیری در بخش دیگری از این پیام، میراث ناملموس را فراتر از مجموعه‌ای از روایت‌های تاریخی و جلوه‌های فرهنگی دانست و تصریح کرد: میراث زنده در روزگار آرامش، مظهر غنای فرهنگی ملت‌هاست، اما در هنگامه بحران، به یکی از سرچشمه‌های تاب‌آوری و استمرار حیات اجتماعی بدل می‌شود.
او با اشاره به پیامدهای جنگ، ناامنی و مخاطرات طبیعی بر جوامع افزود: در چنین شرایطی، تنها زیرساخت‌های مادی آسیب نمی‌بینند، بلکه پیوندهای اجتماعی، احساس تعلق و اطمینان مردم به تداوم زندگی نیز در معرض آزمون قرار می‌گیرد. در این وضعیت، حافظه فرهنگی، دانش‌های بومی، آیین‌های جمعی و سنت‌های زنده می‌توانند در بازیابی اعتماد، تقویت همبستگی و استمرار زندگی اجتماعی نقش‌آفرین باشند.
وزیر میراث‌فرهنگی با اشاره به تجربه ماه‌های گذشته و آسیب‌های واردشده به زیرساخت‌های کشور تاکید کرد: پاسداری از میراث‌فرهنگی، حتی در شرایط دشوار و بحران، از اولویت‌های جمهوری اسلامی ایران خارج نشده است.
او خاطرنشان کرد: فرهنگ در روزگار بحران، موضوعی حاشیه‌ای نیست، بلکه یکی از بنیان‌های پایداری و بازآفرینی حیات اجتماعی به شمار می‌رود. ازاین‌رو، فعالیت‌های شناسایی، مستندسازی، آموزش تخصصی و همکاری‌های ملی و بین‌المللی در حوزه میراث ناملموس استمرار یافته و مرکز میراث‌فرهنگی ناملموس تهران نیز با بازتنظیم برنامه‌ها، بهره‌گیری از شیوه‌های ترکیبی و تداوم ارتباطات تخصصی، کوشیده است مسئولیت‌های منطقه‌ای خود را دنبال کند.
تنوع فرهنگی؛ بنیان انسجام ملی و ظرفیت مشترک ملت‌ها برای گفت‌وگو
صالحی‌امیری با اشاره به پیشینه دیرپای تمدنی ایران، این سرزمین را نمونه‌ای از هم‌زیستی تنوع فرهنگی و تعلق مشترک ملی دانست و بیان کرد: زبان‌ها، گویش‌ها، آیین‌ها، سنت‌ها، هنرها، مهارت‌ها و دانش‌هایی که مردمان این سرزمین در گذر سده‌ها پرورانده‌اند، جلوه‌های گوناگون یک حیات فرهنگی پیوسته‌اند.
او با تاکید بر اینکه انسجام ملی از نفی تفاوت‌ها حاصل نمی‌شود، تصریح کرد: انسجام پایدار از به‌رسمیت‌شناختن تنوع فرهنگی و تقویت احساس تعلق به سرنوشتی مشترک شکل می‌گیرد.
وزیر میراث‌فرهنگی در ادامه، نوروز، یلدا، تعزیه، نقالی و دانش‌ها و مهارت‌های سنتی مرتبط با ساخت و دریانوردی با لنج را از نمونه‌های میراث زنده ایران برشمرد و افزود: نوروز پیام نوزایی و امید را فراتر از مرزهای سیاسی جاری می‌سازد، یلدا پیوند نسل‌ها و هم‌نشینی و زیست خردمندانه همراه با طبیعت را استمرار می‌بخشد و تعزیه و نقالی، روایت و معنا را در حافظه جمعی نگاه می‌دارند. دانش‌های سنتی جوامع ساحلی نیز حاصل تجربه تاریخی و تعامل انسان با دریا و طبیعت‌اند.
او تاکید کرد: میراث ناملموس در کنار پاسداری از هویت‌های
ملی، ظرفیت ارزشمندی برای شناخت متقابل، گفت‌وگو و همکاری میان ملت‌ها فراهم می‌آورد، ظرفیتی که می‌تواند به تقویت اعتماد، گسترش تفاهم فرهنگی و تحکیم بنیان‌های صلح و توسعه پایدار کمک کند.
مرکز میراث ناملموس تهران؛ بستری برای هم‌افزایی علمی و همکاری منطقه‌ای
صالحی‌امیری در بخش دیگری از پیام خود، مرکز میراث‌فرهنگی ناملموس تهران را به‌عنوان یکی از مراکز منطقه‌ای تحت نظارت یونسکو، برخوردار از جایگاهی ارزشمند در تقویت همکاری‌های تخصصی و پشتیبانی از اجرای کنوانسیون ۲۰۰۳ دانست.
او توسعه ظرفیت‌های تخصصی، تسهیل تبادل دانش و تجربه و تقویت همکاری میان کشورهای آسیای غربی و مرکزی را از ماموریت‌های مهم این مرکز برشمرد و تاکید کرد: اهمیت این مأموریت فراتر از برگزاری نشست‌ها و اجرای برنامه‌های آموزشی است، مرکز تهران باید به کانونی برای هم‌اندیشی منطقه‌ای، پیوند ظرفیت‌های علمی و تخصصی و شکل‌گیری همکاری‌های پایدار میان کشورهای عضو تبدیل شود.
وزیر میراث‌فرهنگی با اشاره به برخورداری آسیای غربی و مرکزی از تمدن‌های کهن، فرهنگ‌های متنوع و پیوندهای تاریخی، خاطرنشان کرد: هر ملت هویت و مسئولیت مستقل خویش را داراست، اما میراث زنده ظرفیت‌های مشترکی برای شناخت متقابل، گفت‌وگو و همکاری فراهم می‌کند.
دانش بومی، مدیریت منابع و تاب‌آوری اقلیمی در کانون برنامه‌های آینده
صالحی‌امیری با اشاره به برنامه اقدام سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ مرکز، حوزه‌هایی همچون دانش بومی مرتبط با آب، نظام‌های سنتی مدیریت منابع، دانش‌ها و شیوه‌های سنتی سلامت و درمان، میراث خوراک و نظام‌های غذایی بومی و نقش میراث زنده در سازگاری اقلیمی و تقویت تاب‌آوری را از موضوعات مهم پیش‌رو عنوان کرد.
او با تاکید بر اینکه این حوزه‌ها فقط مجموعه‌ای از سنت‌های تاریخی نیستند، گفت: این میراث دربرگیرنده دانش و تجربه جوامعی است که طی نسل‌ها، شیوه‌هایی برای تعامل با طبیعت، مدیریت منابع و استمرار معیشت خود پدید آورده‌اند.
وزیر میراث‌فرهنگی همچنین از پیش‌بینی سه برنامه تخصصی ظرفیت‌سازی در جمهوری اسلامی ایران، جمهوری قزاقستان و جمهوری ازبکستان خبر داد و این رویکرد را بیانگر توجه مرکز به توسعه فرصت‌های آموزشی و تقویت همکاری‌های منطقه‌ای دانست.
او تاکید کرد: در بررسی این برنامه‌ها باید نیازهای واقعی جوامع، مشارکت مؤثر کشورهای عضو و امکان ارزیابی نتایج در کانون تصمیم‌گیری قرار گیرد، چراکه موفقیت یک مرکز را نمی‌توان با شمار فعالیت‌های انجام‌شده سنجید، بلکه معیار اصلی، میزان اثرگذاری آن بر ظرفیت کشورها در پاسداری از میراث زنده است.
صالحی‌امیری در ادامه، تربیت نیروی متخصص و تقویت ظرفیت‌های علمی و پژوهشی را ضرورتی انکارناپذیر خواند و گزارش‌دهی دوره‌ای ذیل کنوانسیون ۲۰۰۳ را از مسئولیت‌های رسمی کشورها برشمرد.
او تصریح کرد: مرکز تهران می‌تواند با توسعه آموزش‌های تخصصی و پیوند ظرفیت‌های منطقه‌ای، در پشتیبانی از کشورها برای انجام دقیق تعهدات گزارش‌دهی و تحقق اولویت‌های یونسکو نقشی مؤثر ایفا کند.
ارزیابی واقع‌بینانه عملکرد؛ پیش‌شرط برنامه‌ریزی معتبر برای آینده
وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با تاکید بر ضرورت ارزیابی دقیق عملکرد مرکز، خواستار بررسی شفاف میزان تحقق مصوبات نشست پیشین، دستاوردها، محدودیت‌های اجرایی و برنامه‌های به‌تعویق‌افتاده شد و خاطرنشان کرد: برنامه‌ریزی آینده زمانی از اعتبار برخوردار خواهد بود که بر شناختی واقع‌بینانه از عملکرد گذشته استوار باشد.
او با اشاره به برنامه‌های اجراشده در دوره اخیر، از جمله مشارکت در نشست‌های تخصصی مرتبط با کنوانسیون ۲۰۰۳، فعالیت‌های آموزشی و ظرفیت‌سازی منطقه‌ای و پیگیری برنامه‌های مرتبط با زنان حامل میراث، تاکید کرد: استمرار این فعالیت‌ها باید با ارزیابی نتایج، شناسایی موانع و بهره‌گیری از تجربه‌های به‌دست‌آمده همراه باشد.
صالحی‌امیری در پایان، حضور نمایندگان کشورهای منطقه و همراهان یونسکو در این نشست را نشانه‌ای از اراده مشترک برای پاسداری از میراث زنده و تقویت پیوندهای فرهنگی ملت‌ها دانست و بر حمایت دولت جمهوری اسلامی ایران و وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی از ماموریت‌های منطقه‌ای مرکز تهران تاکید کرد.
او ابراز امیدواری کرد تصمیم‌های هفتمین نشست شورای حکام، با اتکا به خرد جمعی، پشتوانه کارشناسی و نگاهی آینده‌نگر، به تقویت همکاری‌های بین‌المللی، گسترش همبستگی و تحکیم صلح میان ملت‌های آسیای غربی و مرکزی کمک کند.