فریبا نباتی/ بهزاد رایگانی، دبیر ستاد ملی سیاست‌گذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گردوغبار، در گفت‌و‌گو با برنا، با اشاره به پیگیری تأمین منابع مالی بین‌المللی برای اجرای پروژه‌های زیست‌محیطی گفت: با وجود وقفه‌هایی که به دلیل شرایط تحریمی و جنگی در برخی همکاری‌های بین‌المللی ایجاد شده است، پیگیری تأمین مالی این پروژه‌ها ادامه دارد و در مواردی که همکاری یک کشور با وقفه مواجه شده، مسیر‌های دیگری برای تأمین اعتبار دنبال شده است.
وی با اشاره به همکاری‌های ایران و چین افزود: در حال حاضر، دو پروژه از طریق سازوکار تأمین مالی مرتبط با چین در حال پیگیری است؛ پروژه نخست با اعتبار یک میلیون دلار، در حوزه حفاظت از تنوع زیستی و اقدامات مقابله با گردوغبار در استان‌های سمنان و یزد اجرا خواهد شد.
دبیر ستاد ملی سیاست‌گذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گردوغبار ادامه داد: پروژه دوم با عنوان «سیتکا» و با اعتبار ۲.۵ میلیون دلار، با محوریت مدیریت و استفاده ترکیبی از زمین در استان اصفهان در دست برنامه‌ریزی است.
رایگانی همچنین از پیگیری همکاری جدید با ژاپن برای اجرای طرحی در منطقه سیستان خبر داد و گفت: این پروژه با تأمین مالی دولت ژاپن و اعتباری بالغ بر ۷.۵ میلیون دلار در منطقه سیستان دنبال می‌شود.
وی با اشاره به تداوم همکاری‌های زیست‌محیطی ایران و ژاپن بیان کرد: همکاری دو کشور در حوزه حفاظت از تالاب‌ها سابقه دارد و در همین چارچوب، تأمین مالی پروژه جدید در منطقه سیستان در حال پیگیری است.
رایگانی با بیان اینکه این پروژه‌ها در مرحله پیگیری تأمین اعتبار و نهایی‌سازی قرار دارند، گفت: پیش‌بینی ما این است که تا دی‌ماه امسال بتوانیم تأیید نهایی یک یا دو پروژه را دریافت کنیم و مراحل اجرایی آنها را پیش ببریم.
سرعت گسترش کانون‌های گردوغبار از اقدامات احیایی بیشتر است
رایگانی در پاسخ به پرسش علل تداوم پدیده گردوغبار با وجود برگزاری نشست‌ها و پیگیری‌های متعدد در این زمینه، گفت: سرعت تغییرات ناشی از تغییر اقلیم، خشکسالی و مداخلات انسانی در طبیعت، از سرعت اقدامات مقابله‌ای و احیایی بیشتر است و به همین دلیل، نتایج این اقدامات ممکن است به‌وضوح دیده نشود.
وی با اشاره به اقدامات سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان منابع طبیعی در زمینه مقابله با گردوغبار اظهار کرد: این دو دستگاه بیشترین فعالیت را در این حوزه انجام می‌دهند، اما پروژه‌های احیایی و اقدامات صورت‌گرفته با سرعت تغییرات محیطی متناسب نیستند.
دبیر ستاد ملی سیاست‌گذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گردوغبار ادامه داد: ممکن است در یک منطقه اقداماتی برای احیا انجام شود، اما در منطقه‌ای دیگر، به دلیل مدیریت نامناسب منابع و تأثیر تغییر اقلیم، کانون جدید گردوغبار شکل بگیرد؛ بنابراین، گاهی سرعت شکل‌گیری کانون‌های جدید از توان اقدامات مقابله‌ای پیشی می‌گیرد.
دبیر ستاد ملی سیاست‌گذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گردوغبار با اشاره به ابعاد جهانی این پدیده گفت: مقابله با طوفان‌های گردوغبار به یکی از مسائل مهم محیط‌زیستی در جهان تبدیل شده است؛ به‌گونه‌ای که در نشست اخیر نیز به نام‌گذاری دهه جاری به‌عنوان دهه مقابله با طوفان‌های گردوغبار اشاره شد.
رایگانی افزود: بخشی از مشکلات موجود به نحوه مدیریت منابع آب بازمی‌گردد؛ چراکه اختصاص منابع آب به فعالیت‌های توسعه‌ای، سهم تالاب‌ها و رودخانه‌ها را کاهش داده و در کنار تغییرات اقلیمی، زمینه خشک‌شدن این زیست‌بوم‌ها و شکل‌گیری کانون‌های گردوغبار را فراهم کرده است.
رایگانی در تشریح تأثیر تغییر اقلیم بر گسترش پدیده گردوغبار گفت: تغییر اقلیم ظرفیت جو برای نگهداری رطوبت را افزایش داده است؛ به‌طوری‌که با وجود افزایش تبخیر، میزان بارش در مناطق نیمه‌مرطوب و مرطوب کاهش می‌یابد و این مسئله نیز بر وضعیت منابع آب و شکل‌گیری کانون‌های گردوغبار تأثیر می‌گذارد.
وی با اشاره به تجربه کشور‌های دیگر در این زمینه گفت: در بخش‌هایی از اروپا و همچنین کشور ترکیه نیز کانون‌های گردوغبار وجود دارد و بررسی‌ها نشان داده است که خشک‌شدن برخی دریاچه‌ها و تالاب‌ها در شکل‌گیری این کانون‌ها نقش داشته است.
رایگانی در پایان، مدیریت منابع آب را یکی از موضوعات مهم در مقابله با گردوغبار دانست و بر ضرورت توجه به عوامل مؤثر در شکل‌گیری و گسترش کانون‌های گردوغبار تأکید کرد.