به گزارش برنا از آذربایجان شرق، دکتر محمدجعفر قائم‌پناه، در نشست با فرهیختگان و فعالان سیاسی، اجتماعی و فرهنگی آذربایجان شرقی که با حضور بهرام سرمست، استاندار آذربایجان شرقی برگزار شد، با اشاره به پیشینه تاریخی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی تبریز، این شهر را از کانون‌های اصلی شکل‌گیری دو انقلاب مشروطه و اسلامی در ایران دانست و با اشاره به نقش تبریز در انقلاب مشروطه اظهار کرد: اگر بخواهیم در عرصه سیاست درباره تبریز صحبت کنیم، باید بگوییم که تبریز مبدع و عامل اصلی دو انقلاب مهم ایران، یعنی انقلاب مشروطیت و انقلاب اسلامی بوده است.
وی افزود: با مطالعه تاریخ مشروطه درمی‌یابیم انجمنی که در تبریز شکل گرفت، انقلاب مشروطه ایران را راهبری می‌کرد. محاصره تبریز در دوران مشروطه، دلاوری‌های ستارخان و باقرخان و شجاعت این دو در جنگ محله‌به‌محله، از جمله حماسه‌هایی است که در تاریخ این شهر ثبت شده است.
معاون اجرایی رئیس‌جمهور با اشاره به پایداری مردم تبریز در مسیر تشکیل مجلس مشروطه گفت: تبریز در این زمینه یگانه است و مشروطه ایران مدیون تبریز بوده است.
قائم‌پناه در ادامه به نقش تبریز در پیروزی انقلاب اسلامی اشاره کرد و با یادآوری قیام 29 بهمن 1356 تبریز گفت: انقلاب اسلامی در قم آغاز شد، اما تبریز اتفاق دیگری را رقم زد. خاطره 29 بهمن هیچ‌گاه از یادم نمی‌رود. پس از این واقعه، جمشید آموزگار که نخست‌وزیر بود، سخنرانی کرد و تصور می‌کردند می‌توانند با جمع شدن چند نفر از عوامل خود در میدان نماز، مقابل استانداری، این جریان را خاموش کنند.
وی ادامه داد: از همان زمان، دانشگاه تبریز به‌تدریج تعطیل شد و نخستین دانشگاهی بود که پیش از انقلاب به‌طور رسمی تعطیل شده بود. سال 1357 که وارد دانشگاه آزاد آذرآبادگان تبریز شدیم، تانک‌ها در دانشگاه مستقر بودند و حکومت نظامی برقرار بود.
معاون اجرایی رئیس‌جمهور با بیان اینکه تبریز در شکل‌گیری بسیاری از نهضت‌های ایران نقش داشته است، به بیان خاطراتی از روزهای انقلاب در این شهر پرداخت و گفت: در بازار تبریز تظاهرات برگزار می‌شد و گاز اشک‌آور از نقاط مختلف شلیک می‌کردند. در کنار میدان نماز، تانک‌ها ردیف ایستاده بودند و سربازان نیز اسلحه به دست داشتند. در خیابان فردوسی، نزدیک مسجد قزلی، در یکی از کوچه‌ها، مردی رشید از اهالی تبریز در برابر نیروهای مسلح سینه خود را باز کرد و گفت تیراندازی کن و بزن. وقتی آن مرد با شجاعت به جلو می‌رفت، فهمیدم که خون بر شمشیر پیروز است.
وی تأکید کرد که سلحشوری مردم تبریز در سراسر ایران زبانزد است.
تبریز؛ خاستگاه چهره‌های برجسته فرهنگ و ادب ایران
معاون اجرایی رئیس‌جمهور در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به پیشینه فرهنگی و ادبی تبریز اظهار کرد: اگر بخواهیم درباره فرهنگ و ادب تبریز صحبت کنیم، با چنان گستره‌ای روبه‌رو می‌شویم که انتخاب و نام بردن از همه چهره‌های آن دشوار است.
وی با اشاره به چهره‌هایی همچون شهریار و پروین اعتصامی افزود: شهریار، غزل‌سرای معاصر ایران و از چهره‌های برجسته شعر فارسی و ترکی است. من گاهی شعرهای شهریار را گوش می‌دهم و این آثار برایم بسیار جذاب است. همچنین پروین اعتصامی در آن دوره به‌عنوان یک زن، اشعاری غنی و سرشار از محتوا سروده است.
قائم‌پناه با اشاره به جایگاه تبریز در عرصه علم و اندیشه نیز گفت: وقتی به پیشینه تاریخی استان نگاه می‌کنیم، می‌بینیم که تبریز سرشار از سابقه درخشان است. از علامه طباطبایی، از سرآمدان تفسیر دینی، تا علامه جعفری که مباحث فلسفی عمیقی را مطرح کرده و در زمینه نهج‌البلاغه نیز آثار ارزشمندی داشته است، از جمله چهره‌هایی هستند که به این پیشینه غنا بخشیده‌اند.
نقش برجسته مردم آذربایجان در عرصه دفاع و شهادت
وی در ادامه با اشاره به نقش چهره‌های برجسته آذربایجان در انقلاب اسلامی و دفاع از کشور اظهار کرد: وقتی به شهدا نگاه می‌کنیم، شهید مدنی از چهره‌های برجسته انقلاب است که مظهر فروتنی، سادگی، عرفان و دینداری بود.
قائم‌پناه با یادآوری خاطرات خود از شهید مدنی گفت: این سعادت را داشتم که در دوران دانشجویی به دیدار ایشان بروم. شهید مدنی برای تک‌تک دانشجویان مانند پدری واقعی بود و وقتی مشکلی پیش می‌آمد و به دیدار ایشان می‌رفتیم، احساس می‌کردیم نزد پدر خود هستیم.
وی در ادامه از شهید باقری به‌عنوان یکی از چهره‌های برجسته عرصه نظامی یاد کرد و افزود: در میان فرماندهان نظامی، شهید باقری از چهره‌هایی بود که به وجود او افتخار می‌کنیم.
قائم‌پناه همچنین با اشاره به شهید باکری و خاطرات دوران دانشجویی خود گفت: شهید باکری به دانشکده پزشکی ما می‌آمد و هنگام عملیات‌ها، با قدرت و استدلال، دانشجویان را برای حضور در جبهه بسیج می‌کرد. او عاشق ایران بود و خاطراتش دنیایی از درس و تجربه است.
تبریز و پیشینه فعالیت‌های اجتماعی و حمایت از نیازمندان
معاون اجرایی رئیس‌جمهور در بخش دیگری از سخنان خود به ظرفیت‌های اجتماعی تبریز اشاره کرد و گفت: در عرصه اجتماعی نیز تبریز پیشینه‌ای قابل توجه دارد. پیش از انقلاب، صندوق حمایت از مستمندان در این شهر وجود داشت و تعبیر «تبریز گدا ندارد» بیانگر بخشی از این فرهنگ اجتماعی است. این ظرفیت فرهنگی، سیاسی و اجتماعی موضوعی نیست که بتوان به‌سادگی از کنار آن گذشت.
وی در ادامه با اشاره به شخصیت و رویکرد دکتر پزشکیان، اظهار کرد: امروز سیاستمداری از تبریز برخاسته که با فروتنی خود بسیاری از چارچوب‌های رایج درباره سیاستمداران را تغییر داده است؛ به‌گونه‌ای که بسیاری از رؤسای جمهور پس از یک بار دیدار با او، ارتباط دوستانه‌ای با وی پیدا کرده‌اند.
قائم‌پناه با اشاره به دیدارهای رئیس‌جمهور پزشکیان با برخی رؤسای جمهور، از جمله رئیس‌جمهور مصر، گفت: پزشکیان یک سیاستمدار، جراح قلب، مفسر قرآن و فردی است که نهج‌البلاغه را با تمام وجود لمس کرده و با آن زندگی می‌کند؛ این ویژگی‌ها مربوط به امسال نیست و سال‌هاست که در او وجود دارد.
معاون اجرایی رئیس‌جمهور با بیان اینکه از سال 1358 و دوران دانشجویی پزشکیان با او آشنایی دارد، افزود: من ایشان را از سال 1358 می‌شناسم؛ زمانی که دانشجوی سال دوم بود و ما تازه وارد دانشگاه شده بودیم و دانشگاه تعطیل بود. او در آن زمان نیز فروتن بود، اما امروز که رئیس‌جمهور شده، به نظرم فروتن‌تر از گذشته است.
وی تأکید کرد: من احساس نمی‌کنم که ایشان رئیس‌جمهور است. تاکنون پیش نیامده است که به دفتر ایشان بروم و او پشت میز بلندتری بنشیند و من پایین‌تر قرار بگیرم یا خودش در جایگاهی بالاتر بنشیند و من را پایین‌تر بنشاند. این رفتار فقط در ارتباط با من نیست و با همه همین‌گونه برخورد می‌کند.
معاون اجرایی رئیس‌جمهور با اشاره به حضورش در تبریز به نمایندگی از رئیس‌جمهور اظهار کرد: با توجه به سابقه تاریخی تبریز، افتخار می‌کنیم که در شهر شما هستیم. آقای دکتر پزشکیان علاقه‌مند بودند و دوست داشتند خودشان در این جمع حضور داشته باشند، اما به من دستور دادند که به دلیل انجام کار کارشناسی با آقای استاندار درباره بودجه‌های مصوب برای تبریز، در این سفر حضور پیدا کنم؛ چراکه اگر ایشان می‌آمدند، ممکن بود ابلاغ این مصوبات به تأخیر بیفتد و تبریز متضرر شود.
وی افزود: من هم به تبریز علاقه داشتم و می‌خواستم از رئیس‌جمهور اجازه بگیرم که برای اعلام و ابلاغ مصوبات به این شهر بیایم، اما به من گفته شد که آقای رئیس‌جمهور تأکید کرده‌اند حتماً به تبریز بیایم و همان برنامه را اجرا کنم. من نیز دستور ایشان را اجرا کردم.
معاون اجرایی رئیس‌جمهور با قدردانی از حاضران و اشاره به نقش مردم آذربایجان، به‌ویژه تبریز، در انتخابات ریاست‌جمهوری گفت: من نمی‌توانم جای آقای دکتر پزشکیان را پر کنم و فقط می‌توانم از شما تشکر کنم که در این نشست حضور پیدا کردید. همچنین از عزیزانی که در رأی‌گیری به ایشان کمک کردند، قدردانی می‌کنم. فردا گزارش خواهم داد که مردم تبریز و منطقه آذربایجان چه نقش مهمی در رأی‌آوری و پیروزی بهتر آقای دکتر پزشکیان داشتند.
دوگانه جنگ و مذاکره، دوگانه درستی نیست
وی در ادامه با اشاره به تحولات سیاسی و اجتماعی کشور، بر ضرورت حفظ وحدت و انسجام ملی تأکید کرد و گفت: از ابتدای انقلاب، میان جریان‌های مختلف، از جمله نیروهای مذهبی و مسلمانان با برخی جریان‌های کمونیستی، تضادهایی وجود داشت. به‌تدریج نیز دوگانه‌هایی شکل گرفته است که به نظر من، آقای دکتر پزشکیان مسیر درستی را برای مدیریت و حل آن‌ها طی می‌کند.
قائم‌پناه با اشاره به دوگانه مذاکره و جنگ اظهار کرد: امروز یک نگاه این است که باید بجنگیم و به‌هیچ‌وجه مذاکره، صلح و گفت‌وگو نباید شکل بگیرد؛ در مقابل، جریان دیگری می‌گوید باید بدون قید و شرط تسلیم شویم. به نظر من، این دوگانه درستی نیست. مسئله اصلی این است که چگونه می‌توانیم ایران را عزتمند کنیم.
وی با بیان اینکه حاکمیت و نظام این دوگانه را نمی‌پذیرند، افزود: ما شورای عالی امنیت ملی را داریم که رئیس آن آقای دکتر پزشکیان است و تصمیمات این شورا باید به تأیید نهایی مقام معظم رهبری برسد. رئیس قوه قضائیه، فرماندهان نظامی و تعدادی از وزرا در این شورا حضور دارند و بخش عمده اعضای آن نیز منصوبان رهبری هستند. مصوبات شورا نیز برای برخورداری از مشروعیت و وجاهت قانونی باید به تأیید رهبری برسد.
معاون اجرایی رئیس‌جمهور تأکید کرد: بنابراین، هیچ مذاکره‌ای بدون تأیید شورای عالی امنیت ملی و مقام معظم رهبری انجام نمی‌شود و دوگانه‌ای میان جنگ و مذاکره وجود ندارد. هر زمان اراده شود، عملیات نظامی انجام می‌شود و هر زمان نیز قرار باشد مذاکره‌ای صورت بگیرد، این کار انجام خواهد شد.
قائم‌پناه با اشاره به جایگاه فرماندهی کل قوا گفت: فرمانده کل قوا آقای دکتر پزشکیان نیستند، بلکه مقام معظم رهبری هستند. ایشان درباره کلیت عملیات نظامی دستور می‌دهند و این دستورات اجرا می‌شود؛ در موضوع مذاکره نیز همین سازوکار وجود دارد.
وی افزود: حاکمیت، مجلس، قوه قضائیه، شورای عالی امنیت ملی و برادران ما در سپاه این دوگانه را نمی‌پذیرند. این به معنای تسلیم شدن نیست؛ همان‌طور که به معنای جنگیدن تا آخرین نفر و آخرین قطره خون نیز نیست. البته اگر دشمن بخواهد خواسته‌های خود را به ما تحمیل کند، در جنگیدن تردیدی نداریم.
معاون اجرایی رئیس‌جمهور با تأکید بر نقش روشنفکران، صاحبان قلم و فعالان رسانه‌ای در مدیریت اختلاف‌نظرها اظهار کرد: کسانی که در این حوزه‌ها فعالیت می‌کنند، باید به حل این دوگانه کمک کنند. هیچ‌یک از دو جریان مخالف ایران نیستند و هر دو دلشان برای ایران می‌سوزد. البته در دو سوی این طیف‌ها، اقلیت‌هایی نیز وجود دارند که تندروی می‌کنند و باید این وضعیت مدیریت شود.
وی افزود: این دو دیدگاه هم در بدنه اجتماعی و دانشگاه‌ها وجود دارند و هم ممکن است در میان روحانیت، فعالان مذهبی، بسیج و نیروهای نظامی و امنیتی دیده شوند، اما وجود این دیدگاه‌ها به معنای پذیرش آن‌ها از سوی حاکمیت نیست.
دوگانه هویت ملی و هویت دینی باید مدیریت شود
قائم‌پناه در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع هویت ملی و هویت دینی پرداخت و گفت: دوگانه دیگری که در کشور وجود دارد، دوگانه فرهنگی و هویتی است. برخی فقط بر گذشته و هویت ملی تأکید می‌کنند و برخی دیگر بر هویت دینی تمرکز دارند؛ درحالی‌که هر دو بخش از هویت ایرانیان باید مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به دوران پیش از انقلاب اظهار کرد: در زمان شاه تلاش می‌شد هویت ملی و هویت اسلامی ایران از میان برود و با برگزاری جشن‌های 2500ساله، صرفاً بر هویت شاهنشاهی تأکید شود.
در آن دوره تلاش می‌شد هویت دینی نیز مخدوش شود، اما در زیر پوست شهرها، هویت دینی شکل گرفت و در نهایت به انقلاب اسلامی منجر شد.
معاون اجرایی رئیس‌جمهور ادامه داد: در دهه نخست انقلاب نیز برخی تلاش کردند هویت ملی ما را حذف کنند، اما موفق نشدند. بنابراین، دوگانه هویت ملی و هویت دینی نیز باید حل شود.
قائم‌پناه با اشاره به آثار و نمادهای تاریخی و مذهبی ایران گفت: ما تخت جمشید را داریم، شاهچراغ را داریم، امام رضا(ع) را داریم و شهر سوخته را نیز داریم. این‌ها واقعیت‌های تاریخی و فرهنگی کشور ما هستند و نمی‌توانیم تخت جمشید را از بین ببریم یا هویت ملی را از ذهن مردم پاک کنیم.
وی افزود: ما حقوق بشر کوروش را داریم و نمی‌توان این هویت را از ملت ایران گرفت. ستارخان را نمی‌توان از ذهن هیچ ایرانی پاک کرد. در خیابان‌های تهران و شهرهای دیگر نیز خیابان‌هایی به نام ستارخان و باقرخان وجود دارد که نشان‌دهنده جایگاه این شخصیت‌ها در حافظه تاریخی مردم ایران است.
قائم‌پناه با تأکید بر جایگاه هویت دینی ایرانیان اظهار کرد: هویت دینی ما نیز خدشه‌ناپذیر است. مگر می‌توان امام حسین(ع)، حضرت ابوالفضل(ع) و امام علی(ع) را از مردم ایران گرفت؟ شعر «علی ای همای رحمت» سروده شهریار است و این نشان می‌دهد که هویت ملی و دینی ما چگونه با فرهنگ و ادبیات ایران پیوند خورده است.
وی تصریح کرد: هویت ملی و هویت دینی دو بال تمدن ایران هستند و باید این دو را به تعادل برسانیم. هر دو مورد احترام‌اند و هرچه بتوانیم آن‌ها را به یکدیگر نزدیک‌تر کنیم، به پیشرفت کشور کمک بیشتری کرده‌ایم. این همان معنای وفاق است.
هویت ملی و هویت دینی، دو بال هویت ملت ایران هستند
معاون اجرایی رئیس‌جمهور با اشاره به تأکید مقام معظم رهبری بر هویت ایرانی و اسلامی گفت: چرا مقام معظم رهبری به آن مداح عزیز فرمودند «ای ایران» بخواند؟ برای اینکه غیرت ایرانی ما خدشه‌دار نشود. هویت ملی و هویت دینی، دو بال هویت ملت ایران هستند و باید این دو هویت را متعادل کنیم.
وی با اشاره به رفتار رئیس‌جمهور در موقعیت‌های مختلف افزود: آقای دکتر پزشکیان زمانی که صلوات می‌فرستادند و هم‌زمان دست می‌زدند، ناخودآگاه نشان می‌دادند که هر دو را می‌خواهیم؛ هم دست زدن را و هم صلوات را. ما هم ایرانی هستیم و هم مسلمان. ایشان می‌گویند جان‌فدای ایران هستند و درعین‌حال از نهج‌البلاغه نیز بهره می‌گیرند. این همان فرهنگ وفاق ایرانی ماست.
قائم‌پناه در ادامه با اشاره به موضوعات اجتماعی و مسئله پوشش گفت: در مسائل اجتماعی نیز دوگانه‌هایی وجود دارد. برخی در یک سوی طیف و برخی در سوی دیگر قرار گرفته‌اند. ایران کشوری مذهبی و دینی است و نمی‌توان سبک‌هایی را در آن اجرا کرد که با فرهنگ ایرانی سازگاری نداشته باشد. درعین‌حال، تندروی‌ها نیز باعث شکل‌گیری تندروی در سوی دیگر می‌شود.
وی تأکید کرد: باید تلاش کنیم این دوگانه‌ها را در دولت وفاق حل کنیم. دولت آقای دکتر پزشکیان و شخص ایشان به دنبال حل این اختلاف‌ها هستند و ما باید از دوقطبی کردن مسائل به‌شدت پرهیز کنیم.
معاون اجرایی رئیس‌جمهور با اشاره به دیدگاه خود درباره رویکرد مسئولان نظام گفت: بر اساس شناختی که دارم، برادران سپاهی، فرماندهان نظامی و نیروهای امنیتی به دنبال شکل‌گیری این دوگانگی‌ها نیستند. ممکن است افراد دارای دیدگاه‌های متفاوت در بخش‌های مختلف حاکمیت و جامعه حضور داشته باشند، اما به نظر من، هم رهبر شهید این دیدگاه را نبوذیرفتند و هم رهبر معظم انقلاب اسلامی این دوگانه‌ها را نمی‌پذیرند.
مذاکرات با اجازه رهبری انجام شده است
وی با اشاره به مذاکرات انجام‌شده در مقاطع مختلف، از جمله جنگ 12روزه و جنگ رمضان، اظهار کرد: در این دوره‌ها مذاکره انجام شده و با اجازه مقام معظم رهبری بوده است. آقای دکتر پزشکیان نیز هر آنچه را که مقام معظم رهبری می‌فرمودند، اجرا می‌کردند و در صورت لزوم، استدلال‌های خود را مطرح می‌کردند، توضیح می‌دادند و در نهایت هر تصمیمی که ایشان می‌گرفتند، اجرا می‌شد.
قائم‌پناه افزود: من معتقدم رهبر شهید ما ایران‌دوست‌ترین رهبر در طول تاریخ بودند و جان خود را نیز برای ایران فدا کردند. بنابراین، به نظر من، نه رهبر شهید و نه رهبر معظم انقلاب اسلامی این دوگانه‌های مطرح‌شده در کشور، به‌ویژه دوگانه جنگ مطلق یا مذاکره مطلق را نمی‌پذیرند.
وی با اشاره به تأکید مقام معظم رهبری بر حفظ هویت ملی گفت: در پیام مربوط به بازگشایی مدارس، بر برافراشته نگه داشتن پرچم ایران تأکید شد. همچنین برای فردوسی پیام فرستاده شد؛ شاعری که شاهنامه او سرشار از مفاهیم مرتبط با ایران و هویت ایرانی است. این موضوع نشان می‌دهد که هویت ملی برای ما اهمیت دارد.
معاون اجرایی رئیس‌جمهور با اشاره به شخصیت رستم در شاهنامه اظهار کرد: فردوسی، رستم را هم مظهر اقتدار و هم مظهر عقلانیت معرفی می‌کند و در داستان‌های او، عقلانیت بر اقتدار صرف غلبه دارد. در داستان سیاوش و افراسیاب نیز موضوع مذاکره مطرح می‌شود. بنابراین، شاهنامه هم قدرت و هم عقلانیت را در خود دارد و سرشار از داستان‌های مهم تاریخی ایران است.
حضور دکتر پزشکیان برای ایران جان تازه‌ای است
وی با اشاره به شرایط حساس کشور و ضرورت حفظ وحدت ملی گفت: امیدوارم بتوانیم در این شرایط حساس و در این پیچ تاریخی بزرگ که برای ایران سرنوشت‌ساز است، به‌درستی عمل کنیم.
قائم‌پناه با اشاره به روند تأیید صلاحیت و انتخاب رئیس‌جمهور پزشکیان به‌عنوان رئیس‌جمهور اظهار کرد: همه آقای دکتر پزشکیان را می‌شناسیم. ایشان در دوره‌ای از انتخابات در سال 1400 تأیید صلاحیت نشدند، اما در دوره جدید، با وجود حرف‌وحدیث‌هایی که وجود داشت، با تدبیر مقام معظم رهبری تأیید صلاحیت شدند و با رأی مردم به ریاست‌جمهوری رسیدند.
وی افزود: مردم به ایشان اقبال کردند و به نظر من، این اقبال برای ایران بسیار حیاتی بود. معتقدم حضور آقای دکتر پزشکیان در این روزها برای ایران مانند جان تازه‌ای است؛ زیرا با صبوری و سعه‌صدری که همواره از آن صحبت می‌کردند، در عمل نیز همه را می‌پذیرند و حتی مخالف خود را نیز قبول می‌کنند.
معاون اجرایی رئیس‌جمهور با اشاره به رویکرد پزشکیان در تعامل با مخالفان گفت: اگر زمانی آقای خاتمی می‌گفت «زنده‌باد مخالف من»، آقای دکتر پزشکیان از این هم فراتر رفته است. ایشان می‌گوید مخالف من همکار من باشد و من با او کار می‌کنم. رویکرد ایشان این است که افراد برای ایران با یکدیگر همکاری کنند.
قائم‌پناه در پایان با آرزوی سربلندی ایران گفت: امیدوارم همه برای ایران با یکدیگر همکاری کنیم و ایرانمان سرافراز بوده و سرافراز بماند.
انتهای پیام