گروه سیاسی و بینالملل برنا/ در فاصله کمتر از ۱۰ روز تا برگزاری انتخابات در فلسطین اشغالی، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، حمایت خود را از بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل اعلام کرد و آن را به جنگ احتمالی با ایران ارتباط داد. این حمایت سیاسی در مقطعی صورت گرفت که نتانیاهو برای حفظ قدرت سیاسی خود با چالش روبهرو است؛ لذا حمایت ترامپ در چنین شرایطی میتواند به نخستوزیر اسرائیل در مقطع حساس رقابت انتخاباتی کمک کند. این اقدام از آن جهت اهمیت دارد که برای نخستین بار در تاریخ روابط آمریکا و اسرائیل، رئیسجمهور ایالات متحده بهطور صریح و علنی از یک نامزد در انتخابات اسرائیل حمایت کرده است.
ترامپ در پیامی که روز یکشنبه در شبکه اجتماعی تروث سوشال منتشر کرد، نتانیاهو را «نخستوزیری جنگجوی بزرگ» و شریکی بزرگ در جنگ علیه ایران توصیف کرد. او نوشت که اگر اسرائیل رهبری نادرست داشته باشد، یعنی فردی غیر از بنیامین نتانیاهو، آمریکا ناچار خواهد شد خود مسئولیت انجام مأموریت در ایران را بر عهده بگیرد؛ مسئولیتی که به گفته او تمایلی به پذیرفتن آن ندارد. ترامپ همچنین در ادعایی نتانیاهو را نمونه شریکی خواند که ایالات متحده انتظار دارد اسرائیل داشته باشد و حمایت کامل و همهجانبه خود را از نخستوزیر اسرائیل اعلام کرد.
پشتپرده حمایت ترامپ
ظاهرا ترامپ در این مقطع میان اختلاف شخصی و سیاسی با نتانیاهو و نیاز راهبردی خود به همکاری با اسرائیل، دومی را در اولویت قرار داده است. او احتمالاً نمیخواهد در آستانه انتخابات اسرائیل، متحدی را که برای سیاست فشار بر ایران مهم میداند تضعیف کند؛ بهویژه در شرایطی که گزینه نظامی همچنان در محاسبات واشنگتن و تلآویو مطرح است. اما از این حمایت نباید نتیجه گرفت که حمله قریبالوقوع است. تفاوت مهمی میان حمایت سیاسی از نتانیاهو و موافقت عملیاتی با جنگ وجود دارد. ترامپ میتواند از نخستوزیر اسرائیل حمایت کند، اما همچنان زمان حمله، اهداف آن و میزان مشارکت آمریکا را به محاسبات خودش وابسته نگه دارد. نکته مهمتر این است که حمایت ترامپ ممکن است نتانیاهو را از نظر سیاسی تقویت کند، اما همزمان او را به تصمیمهای واشنگتن وابستهتر سازد.
در چنین شرایطی، حمایت اخیر ترامپ از نخستوزیر اسرائیل این پرسش را مطرح کرده است که آیا واشنگتن همچنان با هدف مهار ایران در کنار نتانیاهو ایستاده یا ملاحظات انتخاباتی و سیاسی، بیش از گذشته بر تصمیمهای دو طرف سایه انداخته است.
تمنای نتانیاهو
در همین چارچوب، یائیر لاپید، نخستوزیر پیشین اسرائیل، روایت متفاوتی از تعامل نتانیاهو و ترامپ ارائه کرده است. او مدعی شد نتانیاهو بهجای آنکه رئیسجمهور آمریکا را برای حمله به ایران متقاعد کند، به او التماس کرده که علناً از انتخاب مجددش بهعنوان نخستوزیر حمایت کند. این اظهارنظر، رقابت سیاسی داخلی اسرائیل را به یکی از محورهای تفسیر رفتار نتانیاهو در قبال ایران تبدیل میکند؛ بهویژه در شرایطی که احتمال شکست ائتلاف حاکم میتواند موقعیت سیاسی و قضایی او را با مخاطرات بیشتری روبهرو کند.
بزرگترین دشمن
با این حال، حمایت ترامپ از نتانیاهو در شرایطی صورت گرفته که به گزارش باراک راوید، خبرنگار آکسیوس، رئیسجمهور آمریکا در هفتههای اخیر بهشدت از نخستوزیر اسرائیل ناراضی بوده است. راوید به نقل از افرادی که مستقیماً با ترامپ درباره این موضوع گفتوگو کردهاند، گزارش داد که او در محافل خصوصی نتانیاهو را «بزرگترین دشمن» خود خوانده و این پرسش را مطرح کرده است که آیا نخستوزیر اسرائیل به اعتبار بینالمللی این رژیم لطمه میزند یا خیر. همچنین گفته شده است برخی از نزدیکترین مشاوران ترامپ معتقد بودند دستور کار او در خاورمیانه در صورت شکست نتانیاهو و روی کار آمدن دولتی دیگر، بهتر پیش خواهد رفت. با وجود این ملاحظات، ترامپ تصمیم گرفت حمایت خود را از نتانیاهو اعلام کند.
شریک ترامپ در «باتلاق ایران»
آرون دیوید میلر، مذاکرهکننده پیشین آمریکا، نیز حمایت ترامپ را در ارتباط با احتمال تشدید تقابل نظامی با ایران تفسیر کرده است. او با اشاره به اینکه ترامپ پیشتر فرصتهایی برای حمایت از نتانیاهو داشته، اما از این کار خودداری کرده بود، پرسیده است چرا این حمایت در مقطع کنونی صورت گرفته و آیا در برابر آن توافق یا امتیازی متقابل وجود داشته است. میلر در عین حال معتقد است نتانیاهو، فارغ از پیامدهای مثبت یا منفی این شراکت، شریک ترامپ در «باتلاق ایران» است و اگر رئیسجمهور آمریکا درصدد وارد کردن ضربهای سنگین به ایران در آینده نزدیک باشد، حمایت نکردن از نخستوزیر اسرائیل منطقی نخواهد بود.
عراقچی: ما نیز کارهای ناتمام داریم
در پاسخ به حمایت ترامپ از نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی ضمن تشکر از رئیسجمهور آمریکا مدعی شد که "ما با هم این ماموریت را به انجام خواهیم رساند. "
نتانیاهو در ادامه ادعاهایش افزود: «آمادهایم حتی بدون کمک آمریکا ضربه پیشدستانهای به ایران وارد کنیم و باید مانع از آن شویم که ایران ضربه اول را بزند.» وی مدعی شد: «اطلاعات قطعی وجود دارد که نشان میدهد ایران و متحدانش قبل از انتخابات تحریکهایی ایجاد خواهند کرد؛ ما این را جدی میگیریم.»
سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در واکنش به تهدیدهای نتانیاهو، این رویکرد را تلاشی برای کشاندن آمریکا به جنگی دیگر با هدف گریز نخستوزیر اسرائیل از پیامدهای قضایی و سیاسی دانست. او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «آخرین باری که میخواستید کار را تمام کنید، ایران قدرتمندتر از قبل شد.» عراقچی با اشاره به احتمال تکرار اقدام نظامی علیه ایران افزود: «میخواهید بار دیگر بخت خود را امتحان کنید؟ بفرمایید، اما مراقب باشید؛ ما نیز کارهای ناتمامی داریم!» او همچنین تأکید کرد که نتانیاهو، بیاعتنا به پیامدهای چنین جنگی برای اسرائیل و حتی رئیسجمهور آمریکا، در پی سوق دادن واشنگتن به سوی یک درگیری تازه است.
تلاش جنگی بیبی
در همین حال، روزنامه هاآرتص در تحلیلی درباره احتمال حمله اسرائیل به ایران در آستانه انتخابات کنست، این احتمال را مطرح کرده است که نتانیاهو برای تغییر فضای انتخاباتی و جلوگیری از شکست سیاسی، به تشدید تنشهای امنیتی و نظامی تمایل داشته باشد. بر اساس این تحلیل، وضعیت حزب لیکود در نظرسنجیها چندان مطلوب نیست و شکست انتخاباتی میتواند علاوه بر پایان حضور نتانیاهو در قدرت، پیامدهای پروندههای قضایی او را تشدید کند. با این حال، هاآرتص گزارش میدهد که ترامپ تاکنون چراغ سبز روشنی برای حمله جدید به ایران نداده و در روزهای باقیمانده تا انتخابات نیز از نگاه منابع امنیتی مورد استناد این روزنامه، توجیه روشنی برای آغاز فوری عملیات نظامی وجود ندارد. تصمیم نهایی، بهویژه در صورت بررسی گزینه حمله مشترک یا اقدام مستقل اسرائیل، به موضع واشنگتن و ارزیابیهای ارتش اسرائیل وابسته خواهد بود؛ هرچند احتمال اقدام نظامی پس از انتخابات نیز منتفی نیست.
این روزنامه همچنین به پروندههای سیاسی و امنیتی پیرامون نتانیاهو، از جمله پرسشها درباره هشدارهای پیش از حمله هفتم اکتبر و ماجرای ارتباط مشاوران او با قطر، اشاره میکند. در مجموع، مجموعه این تحولات نشان میدهد که تهدید نظامی علیه ایران تنها در چارچوب اختلافات راهبردی تهران و تلآویو قابل بررسی نیست؛ بلکه رقابتهای انتخاباتی اسرائیل، ملاحظات سیاسی ترامپ و اختلاف بر سر هزینهها و پیامدهای یک جنگ تازه نیز در محاسبات دو طرف نقش دارند. با این همه، شواهد مطرحشده بهتنهایی برای نتیجهگیری قطعی درباره تصمیم نتانیاهو به آغاز جنگ یا توافق پنهانی او با ترامپ کافی نیست.
انتهای پیام/