گروه سیاسی و. بین الملل برنا/ انتخابات پیشروی اسرائیل در شرایطی برگزار میشود که پیامدهای عملیات ۷ اکتبر و جنگهای پس از آن، ساختار سیاسی و اجتماعی این رژیم را با چالشهای جدی روبهرو کرده است. اگرچه حمایت از کارزارهای نظامی در بخشهایی از جامعه اسرائیل همچنان وجود دارد، اعتماد عمومی به نهادهای حکومتی و مسئولیتپذیری رهبران سیاسی با پرسشهای جدی مواجه شده است.
بنیامین نتانیاهو که طولانیترین سابقه نخستوزیری در اسرائیل را دارد، در یک سوی رقابت قرار گرفته است. در سوی دیگر، گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش اسرائیل و رهبر حزب یاشار، قرار دارد که تلاش میکند با تأکید بر ضرورت تغییر در شیوه حکمرانی، رأیدهندگان ناراضی از دولت کنونی را گرد هم آورد.
نظرسنجی منتشرشده از سوی شبکه کان نشان میدهد ائتلاف نتانیاهو با افزایش دو کرسی به ۵۳ کرسی رسیده، درحالیکه بلوک مخالفان به رهبری آیزنکوت با کاهش دو کرسی، ۵۰ کرسی را در اختیار دارد. احزاب عربی نیز در این نظرسنجی ۱۳ کرسی به دست آوردهاند. با توجه به اینکه تشکیل دولت به دستکم ۶۱ کرسی نیاز دارد، هیچیک از این ارقام بهتنهایی از دستیابی قطعی به اکثریت حکایت نمیکند.
آیزنکوت؛ رقیبی متفاوت با مواضع امنیتی سختگیرانه
آیزنکوت ۶۶ساله با تصویری متفاوت از نتانیاهو وارد رقابت شده است. او که از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ ریاست ستاد کل ارتش اسرائیل را بر عهده داشت، شخصیتی کمحاشیه و نظامی دارد و وعده داده است پس از سالها اختلافات سیاسی، زمینه آرامش و اتحاد بیشتر جامعه اسرائیل را فراهم کند.
برخی تحلیلگران معتقدند همین ویژگیها میتواند برای رأیدهندگانی که از تنشهای سیاسی خسته شدهاند، جذاب باشد. او همچنین وعده داده برای ترمیم وجهه بینالمللی اسرائیل و مقابله با خشونت شهرکنشینان علیه فلسطینیها اقدام کند.
بااینحال، آیزنکوت را نمیتوان چهرهای صلحطلب یا مخالف رویکردهای نظامی اسرائیل دانست. او با تشکیل کشور مستقل فلسطینی مخالفت کرده و سابقه فرماندهی در ارتش اسرائیل و مشارکت در تدوین دکترین نظامی موسوم به «ضاحیه» را دارد؛ دکترینی که بر استفاده گسترده از قدرت آتش علیه مناطق مرتبط با نیروهای حزبالله تأکید میکرد.
نشریه آمریکایی آمریکن پرپس در بررسی سناریوهای انتخابات، از احتمال تعویق یا اختلال در رأیگیری، تداوم بنبست سیاسی، پیروزی ائتلاف نتانیاهو، پیروزی شکننده مخالفان و تشکیل ائتلافی گستردهتر سخن گفته است.
در سناریوی بنبست، هیچیک از دو اردوگاه به اکثریت لازم برای تشکیل دولت دست نمییابد و مذاکرات ائتلافی نیز به نتیجه نمیرسد. در چنین شرایطی، احتمال برگزاری انتخاباتی دیگر مطرح خواهد شد. از سوی دیگر، عبور احزاب کوچک از حدنصاب انتخاباتی میتواند معادلات کرسیها را تغییر دهد و در تعیین ترکیب دولت نقش مهمی ایفا کند.
پیروزی نتانیاهو نیز همچنان یکی از سناریوهای مطرح است؛ بهویژه اگر احزاب راستگرا عملکردی بهتر از پیشبینی نظرسنجیها داشته باشند. در مقابل، مخالفان او با وجود اختلافات ایدئولوژیک، بر ضرورت پایان دادن به دوره کنونی حکمرانی و تشکیل کمیته حقیقتیاب مستقل درباره وقایع ۷ اکتبر تأکید دارند.
حمایت ترامپ از نتانیاهو
در کنار رقابت داخلی، حمایت آشکار دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از نتانیاهو به یکی از موضوعات بحثبرانگیز انتخابات تبدیل شده است. ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال، حمایت کامل خود را از نخستوزیر اسرائیل اعلام کرد و مدعی شد که در صورت روی کار آمدن رهبری دیگر، واشنگتن ناچار خواهد بود بهتنهایی اقدام کند\.
او همچنین با اشاره به ایران، درباره احتمال اقدام آمریکا در صورت تغییر نکردن مسیر تهران هشدار داد. این اظهارات در شرایطی مطرح شده که نتانیاهو درباره نتیجه انتخابات ابراز نگرانی کرده و گفته است از پیروزی خود اطمینان ندارد. حمایت مستقیم ترامپ از نتانیاهو، بار دیگر نقش روابط با واشنگتن را در سیاست داخلی اسرائیل برجسته کرده است؛ هرچند واکنش مخالفان اسرائیلی نشان میدهد این حمایت میتواند به موضوعی برای مناقشه سیاسی نیز تبدیل شود\.
انتخاباتی فراتر از جابهجایی قدرت
انتخابات پیشروی اسرائیل تنها رقابتی میان دو سیاستمدار نیست؛ بلکه آزمونی برای ساختار سیاسی این رژیم پس از جنگهای اخیر و بحران اعتماد ناشی از وقایع ۷ اکتبر به شمار میرود. در شرایطی که نظرسنجیها از فاصله محدود میان دو اردوگاه حکایت دارند، آرای مردد و عملکرد احزاب کوچک میتوانند در تعیین ترکیب کنست نقش تعیینکنندهای داشته باشند.
بااینحال، حتی تغییر نخستوزیر نیز لزوماً به معنای تغییر اساسی در سیاستهای امنیتی اسرائیل نخواهد بود؛ چراکه آیزنکوت، با وجود انتقاد از دولت نتانیاهو، در موضوعاتی مانند تشکیل کشور فلسطینی مواضعی سختگیرانه دارد. از این رو، مسئله اصلی انتخابات علاوه بر تعیین کابینه آینده، روشن شدن مسیر حکمرانی، پاسخگویی درباره شکست امنیتی ۷ اکتبر و نحوه مواجهه اسرائیل با بحرانهای منطقهای است.
انتهای پیام/