گروه سیاسی و بینالملل برنا/ در آستانه دو انتخابات مهم در اسرائیل و آمریکا و در شرایطی که تهدید به ازسرگیری درگیری نظامی میان تهران و واشنگتن همچنان ادامه دارد، تحرکات دیپلماتیک برای جلوگیری از تشدید بحران نیز با شتاب قابل توجهی دنبال میشود. همزمان با انتشار گزارشهایی درباره بررسی گزینههای نظامی جدید در واشنگتن، نشانههایی از تداوم تلاشهای میانجیگرانه قطر و پاکستان به چشم میخورد؛ از انتشار خبرهایي درباره فرود یک هواپیمای قطری در تهران و بازگشت یک هواپیمای دولتی ایران از دبی گرفته تا انتشار گزارشهایی درباره انتقال پیشنهاد تهران به واشنگتن از مسیر اسلامآباد. با این حال، اختلاف روایتها درباره محتوای پیشنهاد ایران و نبود نشانهای از دستیابی به توافق نهایی نشان میدهد که مسیر دیپلماسی همچنان با ابهامهای جدی روبهروست.
یک مقام ارشد ایرانی به الجزیره گفت كه یک هیئت قطری روز يكشنبه وارد تهران شده و در چارچوب میانجیگری، مذاکراتی را با هدف تضمین امنیت و ثبات منطقه انجام داده است.
همزمانی تهدیدهای نظامی و تحرکات دیپلماتیک
در شرایطی که گمانهزنیها درباره احتمال حمله مجدد آمریکا به ایران ادامه دارد، گزارشهایی از تلاش میانجیها برای جلوگیری از بازگشت درگیری منتشر شده است. خبرگزاری رویترز روز یکشنبه، سوم آبان، به نقل از یک مقام مطلع مدعی شد که میانجیهای قطری با هماهنگی واشنگتن به تهران سفر کردهاند تا در چارچوب تلاشها برای کاهش تنشهای منطقهای، مانع از وقوع مجدد درگیریها شوند.
انتشار این خبر در حالی صورت گرفت که گزارشهایی درباره بررسی گزینههای نظامی جدید از سوی دولت آمریکا نیز منتشر شده بود. روزنامه والاستریت ژورنال گزارش داده بود که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در جریان گزینههای پیشنهادی پنتاگون قرار گرفته است؛ گزینههایی که بنا بر این گزارش، حمله به تأسیسات هستهای ایران و جزایر تحت کنترل تهران را نیز شامل میشود. با این حال، انتشار چنین گزارشهایی به معنای اتخاذ تصمیم نهایی برای حمله نیست و هنوز مشخص نیست که ترامپ در نهایتکدام مسیر را انتخاب خواهد کرد.
در همین حال، گزارشهایی درباره جابهجایی کارکنان آمریکایی از برخی مراکز دیپلماتیک و نظامی در منطقه و بهروزرسانی هشدارهای مسافرتی واشنگتن منتشر شده است؛ تحولاتی که بر سطح نگرانیها درباره احتمال تشدید تنش افزودهاند. تهران نیز هشدار داده است که در صورت تجاوز مجدد آمریکا و اسرائیل، پاسخی شدیدتر از جنگ چهلروزه خواهد داد.
با وجود این فضای پرتنش، ادامه رفتوآمدهای دیپلماتیک نشان میدهد که احتمال درگیری نظامی تنها سناریوی پیش روی طرفها نیست و کانالهای ارتباطی برای یافتن راهی جهت مهار بحران همچنان فعالاند.
پروازهای قطر و ایران؛ نشانههایی از رفتوآمدهای دیپلماتیک
در ادامه این تحولات، برخی منابع متنباز اطلاعاتی از فرود یک هواپیمای قطری در تهران در صبح روز یکشنبه خبر دادند. بر اساس همین گزارشها، یک هواپیمای دولتی ایران نیز پس از توقفی حدوداً یکساعته در دبی، به تهران بازگشت. نزدیکی زمانی این دو رویداد، گمانهزنیهایی را درباره احتمال ارتباط آنها با تحرکات دیپلماتیک جاری برانگیخت.
با این حال، تا زمان انتشار این گزارش، اطلاعات مستقلی درباره ماهیت ماموریت این پروازها، سرنشینان آنها یا ارتباط مستقیمشان با مذاکرات ایران و آمریکا منتشر نشده است. ازاینرو، هرچند این تحرکات در بستر تلاشهای منطقهای برای کاهش تنش قابل توجهاند، نمیتوان صرفاً بر مبنای مسیر پروازها، محتوای مذاکرات یا مأموریت دیپلماتیک مشخصی را به آنها نسبت داد.
این رویدادها در ادامه گزارشهای پیشین درباره رفتوآمدهای مرتبط با تلاشهای میانجیگرانه در منطقه قرار میگیرند؛ تلاشهایی که در هفتههای اخیر با مشارکت بازیگرانی چون قطر و پاکستان دنبال شدهاند.
روایت متفاوت درباره پیشنهاد ایران از مسیر پاکستان
در کنار تحرکات منتسب به قطر، پاکستان نیز بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است. شبکه العربیه شامگاه شنبه، دوم آبان، به نقل از منابع آگاه مدعی شد که ایران از طریق اسلامآباد پیامی به آمریکا منتقل کرده و آمادگی خود را برای بازگشایی تنگه هرمز در صورت پایان محاصره دریایی بنادر ایران اعلام کرده است. این شبکه همچنین مدعی شد تهران برای از سرگیری مذاکرات با واشنگتن آمادگی دارد.
با این حال، خبرگزاری تسنیم به نقل از یک منبع مطلع، روایت العربیه را رد کرد و تأکید داشت که موضع ایران بر مجموعه شروط پیشین استوار است و نمیتوان آن را به مبادلهای محدود میان بازگشایی تنگه هرمز و رفع محاصره دریایی فروکاست.
انتهای پیام/