گروه سیاسی و بین الملل برنا/ انتخابات ریاست‌جمهوری برزیل با پیروزی لوئیز ایناسیو لولا دا سیلوا، رئیس‌جمهور چپ‌گرای این کشور، در برابر فلاویو بولسونارو، نامزد راست‌گرای حزب لیبرال، به پایان رسید. این انتخابات که در فضایی رقابتی و پرتنش برگزار شد، علاوه بر پیامدهای داخلی، واکنش‌هایی در سطح بین‌المللی به دنبال داشت و اختلافات سیاسی میان جریان‌های چپ و راست برزیل را بیش از پیش آشکار کرد.
بر اساس اعلام دیوان عالی انتخابات برزیل، لولا دا سیلوا در دور دوم انتخابات که در ۲۵ اکتبر برگزار شد، با کسب ۶۴ میلیون و ۲۵۶ هزار و ۲۳۲ رأی، معادل ۵۱٫۷۹ درصد آرای معتبر، به پیروزی رسید. در مقابل، فلاویو بولسونارو با کسب ۵۹ میلیون و ۸۲۶ هزار و ۴۱ رأی، معادل ۴۸٫۲۱ درصد آرا، شکست خورد. اختلاف آرای دو نامزد بیش از چهار میلیون رأی بود.
این نتیجه در شرایطی رقم خورد که بولسونارو در دور نخست انتخابات، در چهارم اکتبر، با کسب بیش از ۴۷ درصد آرا در برابر حدود ۴۵ درصد آرای لولا پیشتاز شده بود. با این حال، افزایش فعالیت‌های انتخاباتی و بسیج هواداران لولا در هفته‌های منتهی به دور دوم، زمینه تغییر نتیجه را فراهم کرد. لولا در جریان کارزار انتخاباتی خود، رقابت را نبردی برای حفظ دموکراسی و حاکمیت ملی معرفی کرده بود و نسبت به پیامدهای بازگشت جریان سیاسی وابسته به ژائیر بولسونارو هشدار می‌داد.
اعتراض بولسونارو و موضع حزب لیبرال
فلاویو بولسونارو پس از اعلام نتایج، از پذیرش بی‌قیدوشرط شکست خودداری کرد و با طرح ادعاهایی درباره روند برگزاری انتخابات، خواستار پیگیری حقوقی برای ابطال نتیجه شد. او تصمیم دیوان عالی انتخابات برای تمدید دو ساعته زمان رأی‌گیری را از جمله موارد مورد اعتراض خود مطرح کرد؛ تصمیمی که پس از شکایت کارزار انتخاباتی لولا درباره اختلال در حمل‌ونقل عمومی و دشواری دسترسی برخی رأی‌دهندگان به حوزه‌های اخذ رأی اتخاذ شده بود. این تمدید در برخی حوزه‌ها موجب سردرگمی شد و روند شمارش آرا را برای مدتی متوقف کرد.
با وجود اعتراض‌های بولسونارو، والدمار کوستا نتو، رئیس حزب لیبرال، در نامه‌ای منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی این حزب اعلام کرد که تشکل متبوعش نتیجه اعلام‌شده از سوی دیوان عالی انتخابات را به رسمیت می‌شناسد. با این حال، حزب لیبرال مدعی شد افزایش هزینه‌های عمومی و گسترش مزایای اجتماعی از سوی دولت لولا پیش از انتخابات، برابری شرایط رقابت را تحت تأثیر قرار داده است\. این حزب اعلام کرد که موضوع را از مسیرهای قانونی پیگیری خواهد کرد.
حزب لیبرال همچنین بر دستاوردهای خود در انتخابات قانون‌گذاری تأکید کرد و از کسب ۱۲۱ کرسی مجلس نمایندگان فدرال، ۲۹ کرسی مجلس سنا و شش کرسی فرمانداری ایالت‌ها خبر داد. فلاویو بولسونارو نیز اعلام کرد که به سازمان‌دهی مخالفان دولت جدید ادامه خواهد داد و در نظر دارد از ظرفیت پارلمان برای مقابله با سیاست‌های لولا استفاده کند.
محورهای اصلی رقابت انتخاباتی
اختلافات اقتصادی، امنیتی و اجتماعی از مهم‌ترین محورهای رقابت دو نامزد بود. لولا و حزب کارگران بر ضرورت حفظ نهادهای دموکراتیک، حمایت از اقشار کم‌درآمد و تداوم سیاست‌های اجتماعی تأکید داشتند. در مقابل، فلاویو بولسونارو با وعده مقابله با جرایم سازمان‌یافته، کاهش مالیات‌ها و محدود کردن هزینه‌های دولت، تلاش کرد رأی‌دهندگان ناراضی از وضعیت اقتصادی، ناامنی و فساد را جذب کند.
بولسونارو همچنین در جریان کارزار انتخاباتی خود وعده داده بود که در صورت پیروزی، برای آزادی پدرش، ژائیر بولسونارو، اقدام خواهد کرد. رئیس‌جمهور پیشین برزیل پس از محکومیت به اتهام مشارکت در طرح کودتا، دوران محکومیت خود را در حبس خانگی سپری می‌کرد. موضوعات مرتبط با سرنوشت سیاسی خانواده بولسونارو و آینده جریان محافظه‌کار این کشور، بخشی از فضای پرتنش انتخابات را شکل داده بود.
واکنش دونالد ترامپ و اختلاف بر سر سیاست خارجی
پیروزی لولا علاوه بر عرصه داخلی، واکنش دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، را نیز در پی داشت. ترامپ در گفت‌وگو با خبرنگاران مدعی شد به نظر می‌رسد نتایج انتخابات برزیل دست‌کاری شده باشد، اما برای این ادعا مدرکی ارائه نکرد\. او همچنین گفت که انتخابات نباید محل مناقشه باشد و نتیجه انتخابات برزیل از نظر او وضعیت نامطلوبی دارد.
این اظهارات در حالی مطرح شد که فلاویو بولسونارو از متحدان سیاسی ترامپ به شمار می‌رفت و پیروزی لولا می‌تواند بر روابط سیاسی برزیل با دولت آمریکا تأثیر بگذارد.
مواضع دو نامزد درباره اسرائیل و مسئله فلسطین نیز از دیگر وجوه اختلاف سیاسی آنان بود. لولا از منتقدان سرسخت سیاست‌های اسرائیل محسوب می‌شود و در اظهارات خود درباره جنگ غزه، اقدامات اسرائیل را به‌شدت مورد انتقاد قرار داده است. در مقابل، فلاویو بولسونارو و خانواده او روابط نزدیک‌تری با اسرائیل داشتند. او در جریان کارزار انتخاباتی خود وعده داده بود که در صورت پیروزی، سفارت برزیل را به اورشلیم منتقل کند.
از این منظر، نتیجه انتخابات برزیل علاوه بر تعیین مسیر سیاسی و اقتصادی این کشور، برای مناسبات خارجی آن و موضع‌گیری‌های مرتبط با تحولات خاورمیانه نیز اهمیت دارد.
انتهای پیام/