به گزارش برنا از ایلام؛ بر اساس روایات شفاهی و اسناد تاریخی، بنیانگذاران این روستا سه برادر به نامهای "محمدرضا"، "فرهاد" و "کهزاد" بودهاند که از نسل آنان امروزه بیش از ۷۰۰ خانوار پدید آمده است. از این تعداد، نزدیک به ۲۰۰ خانوار همچنان در روستا سکونت دارند و مابقی به شهرهای ایلام، تهران و دیگر مناطق کشور مهاجرت کردهاند.
اهالی این روستا از نسل مردمانی درشت هیکل و دارای اندامی زیبا و منحصر به فرد هستند که به سادگی میتوان آنان را از دیگر ساکنان شهرستان سیروان تشخیص داد؛ مردمانی که تنها روستای لری زبان منطقه را تشکیل میدهند و با وجود گذشت بیش از چهار قرن از مهاجرت، همچنان اصالت، مهمان نوازی و مردانگی نیاکان خود را پاس داشتهاند.
این روستا با طبیعت چشمنواز و هوای پاک، گویی تکهای از بهشت است که هر رهگذری را مجذوب خود میکند. هوای لطیفش رقصکنان از میان درختان بلوط میگذرد و چشم اندازهای حیرت انگیزش هر بینندهای را به تأمل وا میدارد. قلمرو جغرافیایی این روستا کاملاً مشخص است و در دامنه کوههای استوار منطقه قرار گرفته؛ جایی که بوی نان گرم محلی با عطر بلوطهای کهنسال میآمیزد و صدای زنگوله های گوسفندان، آوای زندگی را در دامنه کوهها میپراکند.
اما افسوس که پشت این نقاشی زیبای طبیعی، داستانی تلخ از محرومیت و فراموشی نهفته است. جوانان این روستا با مشکل بیکاری دست و پنجه نرم میکنند و از نداشتن زیرساختها و امکانات اولیه در رنجند. کشاورزی دیم و دامداری، تنها منبع درآمد بسیاری از خانوارهای حسن گاوداری است و کمبود امکانات، بیتوجهی مسئولان و نبود زیرساختهای مناسب باعث شده که در طول سالهای گذشته، بیش از ۴۰۰ خانوار از این روستا به شهرهای مختلف از جمله ایلام، تهران و دیگر شهرهای کشور مهاجرت کنند. امروز در این روستا، تنها صدای مهاجرت و فراموشی به گوش میرسد.
حسن گاوداری، نماد مقاومت و ایثار است. مردمانش در سختترین روزهای دفاع مقدس از این سرزمین جانانه دفاع کردند و ۱۰ شهید، ۱۵۰ جانباز و آزاده، گواهی زنده بر این مدعاست. مردمان این روستا ولایتمدار و در خط رهبری هستند و هر زمان که نیاز باشد از نظام و آرمانهای انقلاب اسلامی دفاع میکنند. این روستا که روزی مهد رشادت و ایثار بود، امروز نیازمند عدالت زیرساختی و توجه مسئولان است.
مردم حسن گاوداری همانگونه که در جنگ از میهن دفاع کردند، امروز نیز سزاوار زندگی بهتر و امکاناتی در خور شأنشان هستند. آیا وقت آن نرسیده که مسئولان، گوشهایشان را به فریاد مردم این دیار بسپارند و صدای این مروارید فراموششده سیروان را بشنوند؟