به گزارش برنا/ نام‌گذاری چهاردهم آبان به‌عنوان روز ملی مازندران، ریشه در یکی از مهم‌ترین رویداد‌های تاریخی منطقه طبرستان دارد. این روز یادآور بیعت مردم طبرستان با حسن بن زید علوی در سال ۲۵۰ هجری قمری و آغاز شکل‌گیری حکومت علویان در این سرزمین است.
بر اساس روایت‌های تاریخی، مردم طبرستان در روز عید فطر آن سال با حسن بن زید بیعت کردند و زمینه شکل‌گیری حکومتی مستقل با گرایش مذهبی زیدی را فراهم آوردند؛ رویدادی که نقطه عطفی در تاریخ سیاسی و مذهبی شمال ایران به شمار می‌رود.
این نام‌گذاری سال ۱۳۸۷ مورد توجه قرار گرفت و پس از بررسی‌های کارشناسی و تاریخی، چهاردهم آبان به‌عنوان روز ملی مازندران انتخاب و در تقویم رسمی کشور ثبت شد. این مناسبت فرصتی برای بازشناسی هویت جمعی مردمی محسوب می‌شود که در طول تاریخ، فرهنگ و سنت‌های خود را حفظ کرده‌اند.
از زبان تبری تا آیین‌های ماندگار، گنجینه‌ای به نام فرهنگ مازندران
یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های مازندران، تنوع فرهنگی و غنای آیین‌های بومی آن است. زبان تبری، موسیقی محلی، پوشش سنتی، بازی‌های بومی، غذا‌های محلی و مراسم کهن، بخش‌هایی از میراث ناملموس این سرزمین هستند که از نسلی به نسل دیگر منتقل شده‌اند.
آیین‌هایی مانند «تیرماسیزده‌شو» که در سیزدهم آبان‌ماه برگزار می‌شود، نمونه‌ای از پیوند عمیق مردم مازندران با سنت‌های نیاکانشان است. در این شب، خانواده‌ها دور هم جمع می‌شوند، خوراکی‌های محلی آماده می‌کنند و با اجرای رسم‌های قدیمی، شادی و همبستگی را جشن می‌گیرند.
موسیقی مازندرانی نیز با نغمه‌های محلی و ساز‌هایی همچون لله‌وا، بخش مهمی از هویت فرهنگی استان را تشکیل می‌دهد. این موسیقی که ریشه در زندگی روستایی، کشاورزی، دامداری و طبیعت دارد، روایتگر شادی‌ها، رنج‌ها و دلبستگی‌های مردم این دیار است.
در کنار این آیین‌ها، لباس‌های سنتی، صنایع‌دستی، نان‌ها و غذا‌های محلی نیز بخشی از سرمایه فرهنگی مازندران به شمار می‌روند، سرمایه‌ای که حفظ آن نیازمند توجه جدی به نسل جوان و انتقال آگاهانه میراث گذشتگان است.
طعم‌هایی با هویت مازندران
فرهنگ غذایی مازندران یکی از جلوه‌های ماندگار هویت بومی این سرزمین است، فرهنگی که ریشه در طبیعت، اقلیم و شیوه زندگی مردم دارد. نزدیکی به دریای کاسپی، وجود جنگل‌های انبوه، شالیزار‌های گسترده و باغ‌های مرکبات، تنوع کم‌نظیری از مواد غذایی و خوراک‌های محلی را در این استان به وجود آورده است.
غذا‌هایی مانند کدوبره، آغوزمسما، مرغ ترش، باقلاقاتق مازندرانی، کئی‌پلا و انواع آش‌های محلی، تنها بخشی از سفره رنگارنگ مردم این دیار هستند. استفاده از سبزی‌های بومی، گردو، انار، سیر، برنج و محصولات محلی در طبخ این غذاها، نشان‌دهنده پیوند عمیق آشپزی مازندرانی با طبیعت منطقه است.
در فرهنگ مازندران، غذا بخشی از مهمان‌نوازی، دورهمی‌های خانوادگی و مناسبت‌های سنتی به شمار می‌رود. بسیاری از خوراک‌های محلی با دستور‌هایی تهیه می‌شوند که نسل به نسل منتقل شده‌اند و هرکدام قصه‌ای از زندگی و خاطرات مردم این سرزمین را در خود دارند.
امروزه معرفی غذا‌های بومی و حفظ شیوه‌های سنتی پخت، علاوه بر پاسداشت میراث ناملموس مازندران، می‌تواند فرصتی برای توسعه گردشگری خوراک و معرفی فرهنگ این استان به گردشگران داخلی و خارجی باشد.
هویتی آن‌سوی مرز‌های جغرافیا
مازندران را نباید تنها با جنگل‌های انبوه، دریا و شالیزار‌های سرسبزش تعریف کرد. این سرزمین در طول تاریخ، یکی از کانون‌های مهم حفظ هویت فرهنگی و تاریخی ایران بوده است. مقاومت مردم طبرستان در برابر سلطه بیگانگان، حفظ زبان و آداب بومی و تداوم سنت‌های فرهنگی، نشان می‌دهد که هویت مازندرانی همواره پیوندی عمیق با حافظه تاریخی ایرانیان داشته است.جایگاه مازندران در تاریخ ایران تنها به رویداد‌های سیاسی محدود نمی‌شود، این منطقه در عرصه علم، ادب، هنر و فرهنگ نیز چهره‌های تأثیرگذاری به جامعه ایرانی معرفی کرده است. از نیما یوشیج، پدر شعر نو فارسی، تا مفاخر علمی و فرهنگی این دیار، همگی بخشی از سهم مازندران در شکل‌گیری و غنای فرهنگ ایران هستند، از این منظر، روز ملی مازندران فرصتی برای بازشناسی سهم این سرزمین در هویت ملی و یادآوری این حقیقت است که پاسداشت فرهنگ‌های بومی، نه‌تنها به معنای حفظ یک میراث منطقه‌ای، که صیانت از تنوع و غنای فرهنگی ایران است.