به گزارش گروه اقتصادی برنا، با نزدیک شدن به فصل سرد سال و افزایش نگرانی‌ها درباره محدودیت تأمین گاز واحد‌های تولیدی، موضوع تأمین سوخت گلخانه‌ها بار دیگر در دستور کار مسئولان قرار گرفته است. در همین راستا، کمیسیون کشاورزی مجلس در نشست ۱۲ آبان‌ماه با حضور مسئولان وزارت نفت، وزارت جهاد کشاورزی و سازمان برنامه و بودجه، موضوع تأمین گاز گلخانه‌ها را بررسی کرد که بر اساس تصمیمات اعلام‌شده، مقرر شد ۱۰۰ میلیون لیتر گازوئیل برای یک ماه به‌عنوان سوخت جایگزین در اختیار گلخانه‌های ۱۱ استان در معرض محدودیت گاز قرار گیرد. همچنین تأکید شد که قطع گاز بخش کشاورزی در آخرین اولویت قرار داشته باشد.
در شرایطی که تأمین مستمر انرژی برای حفظ دمای مناسب گلخانه‌ها و تداوم تولید محصولات کشاورزی ضروری است، هرگونه اختلال در سوخت‌رسانی می‌تواند علاوه بر افزایش هزینه‌های تولید، بر فعالیت اقتصادی بهره‌برداران و وضعیت عرضه محصولات در بازار تأثیرگذار باشد. از سوی دیگر، موضوع افزایش تعرفه گاز برخی واحد‌های گلخانه‌ای نیز در ماه‌های گذشته به یکی از دغدغه‌های تولیدکنندگان تبدیل شده و ضرورت توجه هم‌زمان به مدیریت مصرف انرژی و حفظ پایداری تولید را افزایش داده است.
در همین رابطه پیمان عالمی، رئیس اتاق اصناف کشاورزی ایران، در گفت‌وگویی با اشاره به سهم اندک گلخانه‌ها از مصرف گاز کشور اظهار کرد: میزان مصرف گاز در بخش گلخانه‌ای در مقایسه با مجموع مصرف کشور بسیار ناچیز است و اگرچه این موضوع به معنای بی‌نیازی از مدیریت و نظارت بر مصرف انرژی نیست، اما نمی‌توان برای جبران ناترازی گاز، تأمین انرژی بخشی را محدود کرد که نقش مستقیمی در تولید محصولات کشاورزی و امنیت غذایی کشور دارد. مدیریت مصرف سوخت باید با بررسی دقیق میزان نیاز واحد‌های تولیدی، راستی‌آزمایی اطلاعات بهره‌برداران و نظارت بر نحوه تخصیص سهمیه‌ها انجام شود. وزارت جهاد کشاورزی و وزارت نفت باید در این زمینه هماهنگی لازم را داشته باشند تا منابع حمایتی به واحد‌هایی اختصاص یابد که واقعاً در چرخه تولید فعال هستند.
رئیس اتاق اصناف کشاورزی ایران با تأکید بر اینکه هزینه‌های ناشی از محدودیت گاز گلخانه‌ها ممکن است به‌مراتب بیشتر از منافع حاصل از صرفه‌جویی در مصرف انرژی باشد، تصریح کرد: گلخانه‌ها برخلاف برخی واحد‌های صنعتی نمی‌توانند در زمان قطع انرژی فعالیت خود را متوقف کرده و پس از برقراری مجدد گاز، بدون خسارت به چرخه تولید بازگردند؛ زیرا تولید در این واحد‌ها ماهیتی مستمر دارد و اختلال در تأمین انرژی می‌تواند به محصولات، سرمایه‌گذاری صورت‌گرفته و درآمد تولیدکنندگان آسیب وارد کند.
عالمی ادامه داد: در صورت کاهش سهمیه گاز، باید سوخت جایگزین مورد نیاز گلخانه‌داران، به‌ویژه گازوئیل، پیش‌بینی و تأمین شود. نمی‌توان بدون در نظر گرفتن شرایط تولید و الزامات فنی واحد‌های گلخانه‌ای، درباره کاهش انرژی آنها تصمیم‌گیری کرد؛ چراکه چنین تصمیماتی علاوه بر تولیدکنندگان، بر زنجیره تأمین و توزیع محصولات کشاورزی نیز تأثیر خواهد گذاشت.
وی با اشاره به افزایش هزینه انرژی گلخانه‌ها گفت: علاوه بر مشکلات مربوط به تأمین سوخت، تعرفه گاز برخی گلخانه‌داران نیز با افزایش قابل توجهی مواجه شده و در مواردی رشد ۷۰ تا ۸۰ برابری تعرفه‌ها گزارش شده است. این مسئله در کنار سایر هزینه‌های تولید، فشار مضاعفی بر بهره‌برداران وارد می‌کند و ضروری است پیش از اتخاذ هر تصمیمی درباره محدودیت انرژی، آثار اقتصادی و اجتماعی آن به‌دقت بررسی شود.
رئیس اتاق اصناف کشاورزی ایران با بیان اینکه اشتغال، تولید پایدار و امنیت غذایی باید از اولویت‌های تصمیم‌گیری در حوزه انرژی باشد، اظهار کرد: مطابق ماده ۲۵ قانون بهبود مستمر محیط کسب‌وکار، واحد‌های تولیدی صنعتی و کشاورزی نباید در اولویت قطع برق و گاز قرار گیرند؛ بنابراین لازم است هنگام مدیریت ناترازی انرژی، جایگاه بخش کشاورزی و پیامد‌های محدودیت سوخت بر فعالیت واحد‌های تولیدی مورد توجه قرار گیرد.
عالمی با انتقاد از رویکرد برخی دستگاه‌ها نسبت به تأمین انرژی بخش کشاورزی گفت: انتظار می‌رود سازمان برنامه و بودجه، وزارت نفت و وزارت امور اقتصادی و دارایی نگاه حمایتی و متناسب با اهمیت تولید محصولات کشاورزی داشته باشند. امنیت غذایی با استقلال و توان اقتصادی کشور ارتباط مستقیم دارد و کاهش انرژی مورد نیاز تولیدکنندگان، بدون بررسی پیامد‌های آن، نمی‌تواند راهکار مناسبی برای مدیریت ناترازی باشد.
وی همچنین درباره احتمال تخصیص سهمیه سوخت به واحد‌های غیرفعال یا افرادی که صرفاً مجوز احداث گلخانه دریافت کرده‌اند، توضیح داد: اتاق اصناف کشاورزی ایران به‌طور جدی موضوع هویت‌بخشی و شناسایی فعالان واقعی بخش کشاورزی را دنبال می‌کند تا یارانه‌ها، سهمیه‌های انرژی و سایر حمایت‌های دولتی به بهره‌برداران واقعی اختصاص یابد و امکان سوءاستفاده افراد سودجو از منابع حمایتی به نام تولید کشاورزی فراهم نباشد.
رئیس اتاق اصناف کشاورزی ایران با اشاره به تصمیمات مطرح‌شده درباره تأمین سوخت جایگزین گلخانه‌ها نیز گفت: مقرر شده است وزارت نفت در مرحله نخست ۱۰۰ میلیون لیتر گازوئیل به‌صورت علی‌الحساب برای تأمین سوخت جایگزین گلخانه‌ها اختصاص دهد.
عالمی در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر محدودیت تأمین گاز بر بازار محصولات گلخانه‌ای اظهار کرد: قطع یا کاهش انرژی به‌طور قطع هزینه تمام‌شده تولید را افزایش می‌دهد. در حال حاضر نیز برخی گلخانه‌ها به دلیل افزایش هزینه‌ها و شرایط موجود در بازار، از چرخه تولید خارج شده‌اند. از سوی دیگر، با توجه به شرایط صادرات، بخشی از تولیدکنندگان محصولات خود را در بازار داخلی عرضه می‌کنند، اما هزینه‌های بالای تولید باعث شده است فعالیت اقتصادی برای آنها سودآوری لازم را نداشته باشد.
وی در پایان تأکید کرد: تداوم این وضعیت می‌تواند موجب خروج تدریجی تعداد بیشتری از گلخانه‌داران از چرخه تولید شود؛ موضوعی که علاوه بر آسیب به سرمایه‌گذاری و اشتغال بخش کشاورزی، می‌تواند بر میزان عرضه و در نهایت قیمت محصولات در بازار نیز تأثیر بگذارد. از این رو تأمین پایدار انرژی و حمایت هدفمند از بهره‌برداران واقعی برای حفظ تولید ضروری است.