به گزارش رسانه های برنا، انگشت سوسیسی یا «داکتیلیت» (Dactylitis) به تورم گسترده و التهاب یک انگشت دست یا پا گفته می‌شود. در این وضعیت به جای آنکه تنها یک مفصل متورم شود بخش زیادی از انگشت درگیر می‌شود و ظاهر آن به شکل یک سوسیس درمی‌آید. این تورم ممکن است با درد، حساسیت به لمس، قرمزی، احساس گرما و محدودیت حرکت همراه باشد.
داکتیلیت معمولاً در اثر التهاب هم‌زمان ساختار‌های مختلف انگشت از جمله مفاصل، تاندون‌ها و بافت‌های اطراف ایجاد می‌شود. این عارضه می‌تواند یک یا چند انگشت را درگیر کند و در دست یا پا دیده شود. انگشتان پا نیز در برخی بیماری‌های التهابی بیشتر از انگشتان دست گرفتار می‌شوند.
مهم‌ترین علت انگشت سوسیسی چیست؟
یکی از شناخته‌شده‌ترین علت‌های داکتیلیت، آرتریت پسوریاتیک است. این بیماری نوعی التهاب مفصلی مرتبط با پسوریازیس محسوب می‌شود که در آن سیستم ایمنی به اشتباه به بافت‌های بدن حمله می‌کند و موجب التهاب مفاصل و ساختار‌های اطراف آنها می‌شود.
افراد مبتلا به آرتریت پسوریاتیک ممکن است علاوه بر تورم انگشتان با علائمی مانند درد و خشکی مفاصل، تغییر شکل ناخن‌ها، ایجاد فرورفتگی‌های کوچک روی ناخن و جدا شدن ناخن از بستر آن مواجه شوند. البته ابتلا به پسوریازیس پوستی به معنای ابتلای قطعی به آرتریت پسوریاتیک نیست و گاهی مشکلات مفصلی پیش از علائم پوستی ظاهر می‌شوند.
با وجود ارتباط شناخته‌شده داکتیلیت با آرتریت پسوریاتیک، این عارضه علت‌های دیگری هم دارد:
۱- آرتریت واکنشی: نوعی التهاب مفصلی که ممکن است پس از برخی عفونت‌ها ایجاد شود.
۲- اسپوندیلیت آنکیلوزان: بیماری التهابی مزمنی که بیشتر ستون فقرات و مفاصل لگن را درگیر می‌کند و گاهی با التهاب انگشتان همراه است.
۳- نقرس: تجمع کریستال‌های اسیداوریک در مفاصل می‌تواند در مواردی موجب تورم گسترده انگشت شود.
۴- سارکوئیدوز: بیماری التهابی چندسیستمی که ممکن است استخوان‌ها و بافت‌های نرم انگشتان را نیز درگیر کند.
۵- بیماری سلول داسی‌شکل: این بیماری خونی می‌تواند به‌ویژه در کودکان باعث درد و تورم انگشتان دست و پا شود.
۶ -عفونت‌ها: برخی عفونت‌های باکتریایی یا عفونت استخوان و بافت نرم نیز می‌توانند تورم انگشت ایجاد کنند.
انگشت سوسیسی چه علائمی دارد؟
شدت علائم به علت ایجادکننده داکتیلیت بستگی دارد. شایع‌ترین نشانه‌ها عبارت‌اند از:
·تورم یکپارچه انگشت دست یا پا
·درد و حساسیت هنگام لمس
·قرمزی یا گرم شدن پوست ناحیه درگیر
·دشواری در خم و راست کردن انگشت
·خشکی مفاصل به‌ویژه هنگام صبح
·کاهش توانایی انجام فعالیت‌های روزمره در صورت شدت التهاب
در افرادی که داکتیلیت ناشی از آرتریت پسوریاتیک دارند، ممکن است علائم دیگری مانند درد پاشنه پا، التهاب مفاصل دیگر و تغییرات ناخن نیز دیده شود.
انگشت سوسیسی چگونه تشخیص داده می‌شود؟
تشخیص این عارضه با بررسی سابقه پزشکی، معاینه انگشت و ارزیابی علائم همراه آغاز می‌شود. پزشک درباره سابقه پسوریازیس، درد مفاصل، خشکی صبحگاهی، عفونت‌های اخیر و سایر نشانه‌های احتمالی سؤال می‌کند.
در صورت نیاز ممکن است آزمایش خون برای بررسی شاخص‌های التهاب، اسیداوریک یا احتمال برخی بیماری‌های زمینه‌ای درخواست شود. تصویربرداری با اشعه ایکس، سونوگرافی و‌ام‌آر‌آی نیز می‌تواند به بررسی مفاصل، تاندون‌ها، بافت‌های نرم و استخوان‌های انگشت کمک کند.
انتخاب آزمایش‌ها به شرایط هر فرد و تشخیص‌های احتمالی بستگی دارد و هیچ آزمایش واحدی برای شناسایی تمام علت‌های داکتیلیت وجود ندارد.
انگشت سوسیسی چطور درمان می‌شود؟
روش درمان داکتیلیت به علت اصلی آن بستگی دارد. هدف پزشک کاهش التهاب و درد، کنترل بیماری زمینه‌ای و جلوگیری از آسیب بیشتر به مفاصل است.
۱- دارو‌های ضدالتهاب
در مواردی که التهاب خفیف‌تر است، پزشک ممکن است دارو‌های ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن را برای کاهش درد و تورم تجویز کند. مصرف این دارو‌ها باید با توجه به شرایط جسمی فرد و نظر پزشک باشد.
۲- تزریق کورتیکواستروئید
در برخی موارد، تزریق موضعی دارو‌های کورتونی می‌تواند به کاهش التهاب در انگشت مبتلا کمک کند. تشخیص ضرورت تزریق و محل مناسب آن بر عهده پزشک است.
۳- دارو‌های کنترل‌کننده بیماری‌های التهابی
اگر علت داکتیلیت آرتریت پسوریاتیک یا سایر بیماری‌های التهابی باشد، ممکن است دارو‌های تعدیل‌کننده سیستم ایمنی مانند متوترکسات یا دارو‌های بیولوژیک تجویز شوند. این دارو‌ها با کنترل فعالیت بیماری به کاهش التهاب و پیشگیری از آسیب مفصلی کمک می‌کنند.
۴- درمان عفونت
اگر تورم انگشت در اثر عفونت ایجاد شده باشد، درمان مناسب ممکن است شامل آنتی‌بیوتیک و در بعضی موارد اقدامات پزشکی دیگر باشد. مصرف خودسرانه دارو‌های ضدالتهاب یا کورتونی در چنین شرایطی می‌تواند تشخیص و درمان عفونت را به تأخیر بیندازد.
۵- درمان بیماری زمینه‌ای
در مواردی مانند نقرس یا بیماری سلول داسی‌شکل، درمان باید متناسب با بیماری اصلی انتخاب شود. برای مثال در نقرس ممکن است کنترل سطح اسیداوریک بخشی از برنامه درمان باشد.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
تورم ناگهانی و دردناک انگشت به‌ویژه اگر با قرمزی، گرمای موضعی یا تب همراه باشد، نیازمند ارزیابی سریع پزشکی است؛ زیرا عفونت مفصل یا بافت‌های اطراف انگشت نیز می‌تواند چنین علائمی ایجاد کند. در صورت مشاهده تورم مداوم، خشکی مفاصل یا تکرار این وضعیت نیز مراجعه به متخصص روماتولوژی اهمیت دارد.
تشخیص زودهنگام علت داکتیلیت به‌ویژه در افرادی که به آرتریت پسوریاتیک مبتلا هستند، می‌تواند به شروع به‌موقع درمان و کاهش احتمال آسیب مفصلی کمک کند.