به گزارش گروه اجتماعی برنا، محمد حدادی، دکترای تخصصی ارتوز و پروتز و عضو هیات علمی این دانشگاه، با تشریح مراحل طبیعی تغییر راستای اندام‌های تحتانی در کودکان، اظهار کرد: شکل ظاهری و راستای پا‌ها در دوران رشد به‌تدریج تغییر می‌کند و بخش قابل توجهی از این تغییرات، ناشی از وضعیت قرارگیری اندام‌ها در دوران جنینی و سازگاری بدن با ایستادن و راه رفتن است.
وی با بیان اینکه بیشتر نوزادان هنگام تولد دارای پای پرانتزی هستند، افزود: این وضعیت معمولاً تا حدود ۱۸ ماهگی به‌تدریج اصلاح می‌شود. با شروع راه رفتن و افزایش توانایی کودک در حفظ تعادل، راستای اندام‌های تحتانی تغییر می‌کند و زانوی ضربدری به‌طور طبیعی در حدود ۲ تا ۳ سالگی ظاهر می‌شود.
این متخصص ادامه داد: شدت زانوی ضربدری معمولاً در حدود چهار سالگی به بیشترین میزان خود می‌رسد و پس از آن به‌تدریج کاهش پیدا می‌کند. در اغلب کودکان، تا سن ۷ تا ۸ سالگی راستای اندام‌های تحتانی به الگوی طبیعی نزدیک می‌شود.
حدادی تأکید کرد: چنانچه این تغییرات به‌صورت متقارن، بدون درد و بدون اختلال در عملکرد حرکتی کودک باشند، عموماً بخشی از روند طبیعی رشد اسکلتی و عضلانی محسوب می‌شوند.
کف پای صاف در سال‌های نخست زندگی طبیعی است
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به وضعیت قوس کف پا در کودکان گفت: صاف بودن کف پا در سال‌های ابتدایی زندگی، در بسیاری از موارد طبیعی است. وجود بافت چربی در ناحیه قوس کف پا باعث می‌شود کف پای کودکان خردسال هنگام ایستادن و تحمل وزن، صاف‌تر به نظر برسد.
وی افزود: با افزایش سن و تکامل تدریجی ساختار‌های اسکلتی و عضلانی، قوس کف پا در بسیاری از کودکان شکل می‌گیرد. بر همین اساس، استفاده از کفی یا ارتوز برای کودکان زیر پنج سال معمولاً ضرورتی ندارد؛ مگر اینکه صافی کف پا با درد، محدودیت حرکتی یا اختلال در عملکرد کودک همراه باشد.
چه علائمی در وضعیت پا‌های کودکان نیازمند بررسی تخصصی است؟
حدادی با تأکید بر ضرورت تشخیص به‌موقع ناهنجاری‌های اندام تحتانی اظهار کرد: اگرچه بسیاری از تغییرات ظاهری پا‌ها در کودکان طبیعی هستند، اما مشاهده برخی نشانه‌ها می‌تواند بیانگر وجود اختلالات نیازمند بررسی تخصصی باشد.
وی عدم تقارن واضح میان دو پا، تداوم پای پرانتزی پس از حدود ۲.۵ تا ۳ سالگی، زانوی ضربدری شدید و پایدار پس از ۷ تا ۸ سالگی، درد، لنگیدن و دشواری در راه رفتن را از مهم‌ترین علائم هشداردهنده برشمرد.
این متخصص همچنین سابقه خانوادگی اختلالات رشد استخوان، احتمال کمبود ویتامین D و بیماری‌هایی مانند نرمی استخوان را از عوامل قابل توجه دانست و خاطرنشان کرد: بروز بدشکلی‌های شدید یا پیشرونده، به‌ویژه در کودکانی که سابقه ضربه یا عفونت دارند، نیز باید مورد بررسی قرار گیرد.
وی تصریح کرد: در صورت مشاهده این نشانه‌ها، ارزیابی تخصصی ارتوپدی برای شناسایی علت اصلی مشکل و تشخیص تفاوت میان تغییرات طبیعی رشد و ناهنجاری‌های پاتولوژیک ضروری است.
ارتوز‌ها چگونه به بهبود مشکلات حرکتی کودکان کمک می‌کنند؟
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز در ادامه با اشاره به کاربرد تجهیزات ارتوزی در مدیریت ناهنجاری‌های اندام تحتانی کودکان گفت: در مواردی که پس از ارزیابی تخصصی، وجود ناهنجاری یا اختلال عملکردی تأیید شود، ممکن است با توجه به نوع و شدت مشکل، استفاده از ارتوز، کفی طبی، کفش مخصوص یا سایر وسایل کمکی توصیه شود.
وی افزود: در برخی شرایط، زانوبند‌های تخصصی برای مدیریت مشکلات مربوط به راستای زانو، از جمله پای پرانتزی و زانوی ضربدری، کاربرد دارند. همچنین در مواردی مانند صافی یا افزایش قوس کف پا، چرخش غیرطبیعی پا و انگشتان و راه رفتن روی پنجه، تجهیزات ارتوزی متناسب با شرایط کودک می‌توانند به بهبود عملکرد حرکتی و مدیریت مشکل کمک کنند.
حدادی با تأکید بر ضرورت طراحی تجهیزات متناسب با شرایط هر کودک بیان کرد: ساخت و تجویز این وسایل باید بر اساس ارزیابی دقیق وضعیت جسمانی و حرکتی کودک و با مشارکت متخصصان ارتوز و پروتز انجام شود تا وسیله مورد استفاده با نیاز‌های فردی کودک تناسب داشته باشد.
هشدار درباره استفاده خودسرانه از کفش و کفی طبی
این متخصص در پایان با تأکید بر اهمیت آگاهی والدین از روند طبیعی رشد کودکان خاطرنشان کرد: هرگونه تفاوت ظاهری در وضعیت پا‌های کودکان به معنای وجود ناهنجاری نیست و نباید والدین را به سمت اقدامات درمانی غیرضروری سوق دهد.
وی افزود: استفاده خودسرانه از کفش‌های طبی، کفی‌ها یا زانوبند‌های اصلاحی توصیه نمی‌شود و انتخاب این تجهیزات باید پس از ارزیابی تخصصی صورت گیرد.
حدادی یادآور شد: شناخت مراحل طبیعی رشد اندام‌های تحتانی و توجه به علائم هشداردهنده، در کنار مراجعه به‌موقع به متخصص، می‌تواند از نگرانی‌های غیرضروری والدین و مداخلات درمانی نامناسب پیشگیری کند.
انتهای پیام/