به گزارش برنا/ سیل از جمله حوادث طبیعی است که گاهی تنها در چند دقیقه، خیابان‌ها، خانه‌ها و مسیر‌های ارتباطی را به مناطق خطرناک تبدیل می‌کند. بارندگی شدید، طغیان رودخانه‌ها، مسدود شدن مسیر‌های عبور آب و تخریب سد‌ها از جمله عواملی هستند که می‌توانند زمینه‌ساز وقوع سیل شوند. با توجه به تغییرات شرایط جوی و وقوع بارندگی‌های شدید، افزایش آگاهی عمومی و آمادگی شهروندان برای مواجهه با این پدیده طبیعی، ضرورتی انکارناپذیر است. در چنین شرایطی، دانستن اینکه چه اقداماتی باید انجام داد، می‌تواند تفاوت میان مرگ و زندگی باشد.
عبور از آب‌های جاری ممنوع
نخستین و مهم‌ترین اقدام هنگام احتمال وقوع سیل، توجه به هشدار‌های هواشناسی و اطلاعیه‌های سازمان‌های امدادی و مدیریت بحران است. نباید هشدار‌های مربوط به بارندگی شدید، طغیان رودخانه‌ها و آب‌گرفتگی معابر را نادیده گرفت. همچنین بهتر است افراد از حضور در مناطق کم‌ارتفاع، حاشیه رودخانه‌ها، مسیل‌ها و مسیر‌های عبور سیلاب خودداری کنند.
یکی از اشتباهات خطرناک هنگام وقوع سیل، تلاش برای عبور از آب‌های جاری با پای پیاده یا خودرو است. حتی مقدار نسبتاً کمی آب متحرک می‌تواند تعادل انسان را بر هم بزند و خودرو را با خود ببرد. بنابراین، به هیچ عنوان نباید برای عبور از خیابان‌ها یا جاده‌های آب‌گرفته خطر کرد. انتخاب مسیر جایگزین و دور شدن از مناطق سیل‌زده، بهترین تصمیم در چنین شرایطی است.
به مناطق مرتفع پناه ببریم
در صورت مشاهده بالا آمدن سطح آب، باید در سریع‌ترین زمان ممکن به مناطق مرتفع و امن رفت. طبقات بالایی ساختمان‌های مستحکم می‌توانند در شرایط اضطراری پناهگاه مناسبی باشند، البته اگر امکان خروج ایمن وجود داشته باشد، تخلیه منطقه مطابق دستور نیرو‌های امدادی در اولویت است. همچنین نباید برای نجات وسایل شخصی و اشیای ارزشمند، جان خود را به خطر انداخت.
اگر فردی در جریان سیلاب گرفتار شد و امکان خروج از منطقه را نداشت، باید از حرکت در مسیر آب خودداری کند و در صورت امکان به نقطه‌ای مرتفع و مستحکم پناه ببرد. استفاده از تلفن همراه برای تماس با نیرو‌های امدادی و اعلام موقعیت دقیق، می‌تواند روند امدادرسانی را سرعت ببخشد. همچنین بهتر است افراد از تلاش‌های خودسرانه برای نجات دیگران در آب‌های خروشان پرهیز کنند و این کار را به نیرو‌های آموزش‌دیده بسپارند.
برق و گاز را فراموش نکنیم
آب‌گرفتگی ساختمان‌ها خطر برق‌گرفتگی و نشت گاز را افزایش می‌دهد. اگر بدون ورود به آب و در شرایط ایمن امکان‌پذیر است، باید جریان برق و گاز را قطع کرد. در صورت خیس بودن محیط یا دسترسی به تجهیزات برقی از طریق آب، نباید به کلید‌ها و وسایل برقی دست زد و لازم است از نیرو‌های متخصص کمک گرفت.
آمادگی پیش از وقوع سیل نیز اهمیت زیادی دارد. تهیه یک کیف اضطراری شامل آب آشامیدنی، مواد غذایی ماندگار، دارو‌های ضروری، چراغ‌قوه، باتری، پاوربانک، رادیوی باتری‌خور، مدارک شناسایی و جعبه کمک‌های اولیه می‌تواند در زمان بحران بسیار کمک‌کننده باشد. بهتر است مدارک و وسایل ارزشمند نیز در بسته‌بندی ضدآب نگهداری شوند.
در شرایط بحرانی، سالمندان، کودکان، افراد دارای معلولیت و بیماران ممکن است بیش از دیگران در معرض خطر قرار بگیرند. به همین دلیل، لازم است هنگام احتمال وقوع سیل، برای انتقال ایمن این افراد به مناطق امن برنامه‌ریزی شود. همراه داشتن دارو‌های ضروری، وسایل کمک‌حرکتی و مدارک پزشکی نیز اهمیت زیادی دارد. همچنین نباید کودکان را در مناطق سیل‌زده یا نزدیک مسیر‌های عبور آب تنها گذاشت.
پس از فروکش کردن سیل نیز احتیاط کنیم
خطرات سیل با پایین رفتن سطح آب پایان نمی‌یابد. احتمال ریزش ساختمان‌های آسیب‌دیده، آلودگی منابع آب آشامیدنی، وجود سیم‌های برق قطع‌شده و باقی ماندن مواد آلوده در محیط همچنان وجود دارد. به همین دلیل، نباید بدون اطمینان از ایمن بودن منطقه به خانه بازگشت. همچنین مصرف آب و مواد غذایی آلوده به آب سیلاب می‌تواند موجب بروز بیماری‌های مختلف شود.
سیل حادثه‌ای است که نمی‌توان همیشه از وقوع آن جلوگیری کرد، اما می‌توان با افزایش آگاهی، آمادگی و رعایت اصول ایمنی، خسارت‌های ناشی از آن را کاهش داد. در زمان وقوع سیل، حفظ آرامش، توجه به هشدار‌های رسمی، دوری از مسیر‌های سیلابی و همکاری با نیرو‌های امدادی از مهم‌ترین اقداماتی است که هر شهروند باید به خاطر داشته باشد.
در نهایت باید پذیرفت که مقابله با حوادث طبیعی فقط وظیفه نیرو‌های امدادی نیست، آگاهی و مسئولیت‌پذیری تک‌تک شهروندان نیز نقشی اساسی در مدیریت بحران دارد. گاهی یک تصمیم درست و به‌موقع، می‌تواند جان چندین انسان را نجات دهد.