به گزارش گروه اجتماعی برنا، مهدی زنگنه، رئیس گروه مدیریت برنامه‌های سلامت مرکز مدیریت شبکه وزارت بهداشت، با اشاره به سابقه اجرای این برنامه در کشور اظهار کرد: تجربه اجرای پزشکی خانواده از پایلوت بم پس از زلزله سال ۱۳۸۲ و آغاز برنامه پزشکی خانواده روستایی در سال ۱۳۸۴ تاکنون نشان می‌دهد که اگرچه روش‌ها و شیوه‌های اجرایی متناسب با شرایط زمانی و مکانی تغییر کرده‌اند، اما اهداف اصلی برنامه همچنان پابرجاست.
وی افزود: با تبدیل برنامه پزشکی خانواده به قانون، اجرای آن دیگر یک انتخاب نیست، بلکه تکلیفی قانونی برای دولت محسوب می‌شود؛ بنابراین در مواجهه با چالش‌های موجود باید به دنبال اصلاح سازوکار‌ها و رفع موانع اجرایی باشیم، نه کنار گذاشتن اجرای قانون.
ضرورت پیوند اجرا و پایش در برنامه پزشکی خانواده
رئیس گروه مدیریت برنامه‌های سلامت مرکز مدیریت شبکه با تأکید بر اهمیت پایش مستمر برنامه‌های سلامت گفت: اجرای هر برنامه قانونی باید با نظام پایش و ارزیابی همراه باشد. این دو فرایند مکمل یکدیگر هستند و چرخه‌ای مستمر از اجرا، پایش و اصلاح را شکل می‌دهند.
زنگنه ادامه داد: با توجه به گستردگی برنامه پزشکی خانواده و تفاوت شرایط و ظرفیت دانشگاه‌های علوم پزشکی در اجرای آن، برخورداری از یک نظام پایش دقیق و اثربخش اهمیت ویژه‌ای دارد.
وی با اشاره به ضرورت استفاده از ابزار‌های نوین مدیریتی تصریح کرد: در کنار پایش‌های میدانی که همچنان اهمیت خود را دارند، ایجاد یک بستر دیجیتال فراگیر برای ثبت اطلاعات، رصد فرایند‌ها و ارائه گزارش‌های مدیریتی ضروری است. چنین بستری می‌تواند تصویری به‌روز از وضعیت اجرای برنامه ارائه دهد و زمینه تصمیم‌گیری دقیق‌تر مدیران را فراهم کند.
سه اقدام وزارت بهداشت برای تقویت پایش پزشکی خانواده
زنگنه با اشاره به اقدامات انجام‌شده در وزارت بهداشت از اواخر بهار امسال گفت: برگزاری منظم جلسات سه‌شنبه‌ها با حضور معاون توسعه مدیریت و منابع وزارت بهداشت و مشارکت مدیران و نمایندگان دانشگاه‌های علوم پزشکی، انجام پایش‌های میدانی با حضور نمایندگان حوزه‌های مختلف و تلاش برای ایجاد و تقویت بستر دیجیتال گزارش‌دهی، سه اقدام مهم در مسیر بهبود اجرای برنامه پزشکی خانواده بوده است.
وی افزود: توسعه بستر دیجیتال پایش و گزارش‌دهی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، اما این بستر جایگزین جلسات هماهنگی و نظارت‌های میدانی نخواهد شد، بلکه در کنار این اقدامات، امکان رصد مستمر، شناسایی مشکلات و اصلاح فرایند‌های اجرایی را تقویت می‌کند.
محدودیت منابع، ضرورت نظارت دیجیتال را افزایش داده است
رئیس گروه مدیریت برنامه‌های سلامت مرکز مدیریت شبکه با اشاره به چالش‌های نظارت میدانی در حوزه بهداشت اظهار کرد: اگرچه حوزه بهداشت همواره از برنامه‌های منظم و ساختارمند برخوردار بوده، اما نحوه نظارت و پایش فعالیت‌ها یکی از چالش‌های مستمر این حوزه به شمار می‌رود.
وی ادامه داد: محدودیت نیروی انسانی، کمبود خودرو و حتی دشواری تأمین سوخت موجب شده است که نتوان صرفاً به حضور میدانی برای نظارت مستمر و به‌موقع اتکا کرد. در چنین شرایطی، سامانه‌های دیجیتال و داشبورد‌های مدیریتی می‌توانند بخشی از این محدودیت‌ها را جبران کرده و دسترسی سریع‌تر به اطلاعات و تحلیل وضعیت اجرای برنامه‌ها را امکان‌پذیر کنند.
زنگنه با اشاره به روند توسعه پایش دیجیتال در برنامه پزشکی خانواده گفت: از ابتدای اجرای این برنامه تاکنون، استفاده از سامانه‌های مختلف و تلاش برای ایجاد یک داشبورد جامع مدیریتی روند رو به رشدی داشته است؛ داشبوردی که بتواند داده‌ها، فرایند‌ها و نتایج کوتاه‌مدت و میان‌مدت برنامه را در کنار یکدیگر قرار دهد و تصویری جامع از عملکرد بخش‌های مختلف ارائه کند.
داشبورد‌های مدیریتی؛ بستری برای تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد
وی با بیان اینکه کاربرد داشبورد‌های مدیریتی به برنامه پزشکی خانواده محدود نمی‌شود، خاطرنشان کرد: نظام ثبت و تحلیل داده‌ها می‌تواند در سایر برنامه‌های نظام سلامت نیز مورد استفاده قرار گیرد و به بهبود مدیریت و تحقق اهداف آنها کمک کند.
رئیس گروه مدیریت برنامه‌های سلامت مرکز مدیریت شبکه تأکید کرد: توسعه زیرساخت‌های دیجیتال در برنامه پزشکی خانواده می‌تواند زمینه‌ساز تحقق یکی از نیاز‌های دیرینه نظام سلامت، یعنی تصمیم‌گیری و اقدام مبتنی بر شواهد باشد.
وی افزود: صرف ایجاد سامانه و داشبورد برای دستیابی به این هدف کافی نیست، بلکه مدیران و کارشناسان در تمامی سطوح باید استفاده منظم و حتی روزانه از این ابزار‌ها را در دستور کار قرار دهند تا داده‌های ثبت‌شده به اطلاعات کاربردی و اطلاعات نیز به مبنایی برای تصمیم‌گیری تبدیل شوند.
نقش مرکز مدیریت شبکه در هماهنگی اجرای برنامه
زنگنه در ادامه با اشاره به مسئولیت مرکز مدیریت شبکه در اجرای برنامه پزشکی خانواده گفت: این مرکز به‌عنوان یکی از محور‌های اصلی هماهنگی و اجرای برنامه در حوزه معاونت بهداشت و در جایگاه دبیرخانه برنامه، مسئولیت مهمی در ایجاد همگرایی میان ادارات فنی حوزه بهداشت و سایر بخش‌های وزارت بهداشت، از جمله معاونت‌های توسعه، آموزش و تحقیقات بر عهده دارد.
وی افزود: ساماندهی تعاملات بین‌بخشی با مجموعه‌هایی مانند بیمه سلامت، سازمان تأمین اجتماعی، سازمان برنامه و بودجه و سازمان نظام پزشکی نیز از دیگر ضرورت‌های اجرای مناسب این برنامه است.
رئیس گروه مدیریت برنامه‌های سلامت مرکز مدیریت شبکه با اشاره به گستردگی فعالیت‌ها، تعدد جلسات و ضرورت اطلاع‌رسانی به‌موقع به ذی‌نفعان، به‌ویژه تیم‌های سلامت دانشگاه‌های علوم پزشکی سراسر کشور، بر اهمیت تقویت هماهنگی و ارتباط میان بخش‌های مختلف تأکید کرد.
زنگنه در پایان ابراز امیدواری کرد با استفاده از ظرفیت‌های ایجادشده، توسعه زیرساخت‌های دیجیتال و مشارکت مدیران و کارشناسان در سطوح مختلف، برنامه پزشکی خانواده با انسجام و اثربخشی بیشتری دنبال شود و تجربه توسعه نظام پایش دیجیتال در این برنامه، به سایر بخش‌های نظام سلامت نیز تسری یابد.
انتهای پیام/