به گزارش گروه اقتصادی برنا، اجرای طرح کالابرگ در سال‌های اخیر با اختصاص منابع قابل توجه و گسترش دامنه مشمولان همراه بوده است. بر اساس آمار ارائه‌شده، بیش از یک‌هزار همت برای اجرای این طرح در دولت هزینه شده که حدود ۸۷۰ همت آن مربوط به ۱۰ مرحله اخیر کالابرگ یک‌میلیون تومانی است. این میزان تخصیص منابع، نشان‌دهنده گستردگی سیاست حمایتی دولت در حوزه تأمین کالا‌های اساسی و حمایت از قدرت خرید خانوارهاست.
یکی از اقدامات انجام‌شده برای گسترش پوشش این طرح، فراهم کردن امکان ثبت‌نام افرادی بود که پیش از این یارانه نقدی دریافت نمی‌کردند. در همین چارچوب، حدود ۱۷ میلیون نفر از این افراد برای بهره‌مندی از کالابرگ ثبت‌نام کردند. همچنین حدود ۹۸ درصد افرادی که در سال‌های ۱۳۹۲ و ۱۳۹۳ به‌صورت داوطلبانه از دریافت یارانه نقدی انصراف داده بودند، در مراحل جدید برای استفاده از کالابرگ نام‌نویسی کردند.
با این حال، گسترش دامنه مشمولان و افزایش حجم منابع اختصاص‌یافته به طرح، ضرورت بازنگری در اطلاعات اقتصادی خانوارها را نیز افزایش داده است. در واقع، یکی از مسائل مهم در اجرای سیاست‌های حمایتی، شناسایی دقیق گروه‌های درآمدی و اطمینان از قرار گرفتن منابع در اختیار خانوار‌هایی است که نیاز بیشتری به حمایت دارند.
از این منظر، بازشناسایی دهک‌های درآمدی صرفاً یک اقدام آماری نیست، بلکه می‌تواند به اصلاح فرآیند تخصیص منابع و افزایش کارایی سیاست‌های حمایتی منجر شود. به‌روزرسانی اطلاعات اقتصادی خانوارها این امکان را فراهم می‌کند که وضعیت گروه‌های مختلف جامعه با دقت بیشتری ارزیابی شود و حمایت‌های معیشتی متناسب با شرایط اقتصادی آنها هدف‌گذاری شود.
این موضوع به‌ویژه در شرایطی اهمیت دارد که منابع مالی دولت با محدودیت روبه‌روست و مدیریت هزینه‌های حمایتی نیازمند اولویت‌بندی دقیق‌تر است. در چنین شرایطی، استفاده از اطلاعات به‌روز و سازوکار‌های دقیق‌تر برای شناسایی خانوارها می‌تواند به تمرکز منابع بر گروه‌های کم‌درآمد و جلوگیری از پراکندگی حمایت‌ها کمک کند.
توسعه زیرساخت‌های کالابرگ هم‌زمان با بازنگری اطلاعات خانوارها
در کنار سیاست بازبینی دهک‌های درآمدی، توسعه زیرساخت‌های اجرایی کالابرگ نیز از جمله محور‌های مهم اجرای این طرح بوده است. بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، حدود ۶۰۰ هزار فروشگاه در شبکه اجرای کالابرگ مشارکت دارند و سامانه اعتباری مستقل این طرح ماهانه حدود ۸۷ همت خرید و فروش را مدیریت می‌کند.
این سامانه با ثبت خودکار تراکنش‌های خرید خانوارها، اطلاعات فروش هر فروشگاه را برای انجام فرآیند تسویه به شبکه بانکی ارسال می‌کند. پرداخت مطالبات نیز بر اساس ترتیب زمانی تراکنش‌ها انجام می‌شود و اولویت‌بندی فروشگاه‌ها در این فرآیند به‌صورت سیستمی صورت می‌گیرد.
برخورداری از چنین زیرساختی، امکان مدیریت حجم بالای تراکنش‌ها و نظارت بر فرآیند پرداخت مطالبات فروشگاه‌های طرف قرارداد را فراهم کرده است. همچنین با توجه به گستردگی شبکه فروشگاهی، استفاده از سامانه مستقل اعتباری نقش مهمی در ساماندهی فرآیند خرید و توزیع اعتبار کالابرگ دارد.
در بخش تأمین منابع نیز برای چهار ماه نخست اجرای طرح، با مجوز برداشت از صندوق توسعه ملی، ۲.۵ میلیارد دلار منابع اختصاص یافت. این منابع پس از تبدیل به ریال از سوی بانک مرکزی، در اختیار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی قرار گرفت تا اعتبار کالابرگ خانوارها تأمین شود.
در مجموع، تجربه اجرای کالابرگ و گسترش پوشش آن در میان خانوارها، اکنون ضرورت دقیق‌تر شدن فرآیند شناسایی مشمولان را برجسته کرده است. بازنگری در دهک‌بندی درآمدی در کنار توسعه زیرساخت‌های اجرایی می‌تواند به استفاده کارآمدتر از منابع حمایتی، شناسایی بهتر خانوارهای کم‌درآمد و افزایش اثربخشی حمایت‌های معیشتی دولت کمک کند.