محمد بن عبدالرحمان آل ثانی، نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه قطر که با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا و جی‌دی ونس، معاون او در کاخ سفید دیدار کرده است، از گفت‌وگو درباره راه‌های پیشبرد مذاکرات آمریکا و ایران خبر داد. نخست‌وزیر قطر در پیامی در پلتفرم ایکس نوشت: از ملاقات با دونالد ترامپ و جی‌دی ونس در واشنگتن، جایی که درباره وضعیت منطقه و راه‌های پیشبرد مذاکرات آمریکا و ایران گفت‌وگو کردیم، خوشحال شدم. از مذاکرات مثبت درباره دستیابی به توافق و برقراری صلح در منطقه قدردانی می‌کنم.
خبرنگار العربی الجدید گزارش داد این دیدار حدود ۴۵ دقیقه به طول انجامیده است. همچنین پایگاه خبری اکسیوس پیش‌تر گزارش داده بود محمد بن عبدالرحمان آل ثانی دو نشست جداگانه با دونالد ترامپ و جی‌دی ونس برگزار کرده است. قطر در تلاش است واشنگتن و تهران را بار دیگر به میز مذاکره بازگرداند و به درگیری میان دو طرف که از اواخر فوریه آغاز شده است، پایان دهد.
در همین راستا، اکبر معصومی، کارشناس مسائل بین‌الملل، در گفت‌وگو با خبرنگار سیاست خارجی برنا، با اشاره به دیدار اخیر نخست‌وزیر قطر با رئیس‌جمهور و معاون رئیس‌جمهور آمریکا و ابراز تمایل طرف آمریکایی برای دستیابی به توافق با ایران، به بررسی چشم‌انداز مذاکرات تهران و واشنگتن و میزان تأثیرگذاری تحرکات دیپلماتیک قطر بر شکل‌گیری توافق میان دو کشور پرداخت و اظهار کرد: در روزهای اخیر و در شرایطی که احتمال وقوع جنگ جدی بود و آمریکایی‌ها با حمله به مناطق جنوبی، اقدامات اولیه را برای آغاز مجدد جنگ انجام داده بودند، به‌گونه‌ای که هر لحظه امکان آغاز یک جنگ تمام‌عیار میان ایران و محور آمریکایی ـ صهیونیستی وجود داشت، قطری‌ها بار دیگر دیپلماسی میانجی‌گرانه و واسطه‌ای را در دستور کار قرار دادند. نتیجه این اقدامات نیز تبادل پیام‌هایی میان ایران و ایالات متحده بود.
وی افزود: فارغ از اینکه مفاد این پیام‌ها چه بوده است، باید به اصل موضوع مذاکره پرداخت و این پرسش را مطرح کرد که آیا مذاکره می‌تواند سایه جنگ را از سر ایران بردارد یا خیر. برای پاسخ به این پرسش، باید به رویکردهای رفتاری ایالات متحده در قبال موضوعات مختلف در گذشته و همچنین کنشگری ایران در عرصه مذاکرات توجه کنیم.
این کارشناس مسائل بین‌الملل با بیان اینکه از نگاه ایالات متحده، مذاکره بستری برای امتیازگیری از ایران است، تصریح کرد: آمریکایی‌ها به دنبال آن هستند که از طریق مذاکره، مؤلفه‌های قدرت ایران، به‌ویژه در حوزه صنعت هسته‌ای را محدود کنند و همچنین مؤلفه ژئوپلیتیکی قدرت ایران، یعنی تنگه هرمز، را به‌نوعی از اختیار ایران خارج کنند. این دو موضوع، مسائل اساسی هستند که آمریکایی‌ها در مذاکرات دنبال می‌کنند.
معصومی ادامه داد: در مقابل، ایران تاکنون نشان داده است نگاهش به مذاکره، تلاش برای تثبیت حقوق، منافع و نیازهای خود در حوزه هسته‌ای است. در مرحله دوم نیز ایران به دنبال ایجاد اعتماد میان نهادهای بین‌المللی، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و حتی آمریکایی‌ها در موضوع فعالیت‌های هسته‌ای خود است. به بیان دیگر، ایران تلاش می‌کند اثبات کند که هیچ‌گونه انحرافی در برنامه هسته‌ای خود ندارد و این برنامه کاملاً صلح‌آمیز است.
وی با اشاره به تفاوت رویکردهای تهران و واشنگتن خاطرنشان کرد: این دو نگاه متفاوت، شرایط دستیابی به توافق را با مشکلات اساسی مواجه کرده است. این اختلاف نیز محدود به یکی دو سال اخیر نیست، بلکه دست‌کم ۲۰ تا ۲۵ سال و حدود دو دهه است که در روابط دو کشور و روند مذاکرات وجود دارد.
این کارشناس مسائل بین‌الملل با غیرقانونی دانستن محاصره دریایی آمریکا علیه ایران تصریح کرد: در شرایطی که محاصره دریایی آمریکا اقدامی غیرقانونی است و اساساً باید از طریق رویکردهای سخت و متناسب با این اقدام حل‌وفصل شود، طرح این موضوع در میز مذاکره و باز کردن مسیر رفع محاصره دریایی در ازای امتیازگیری از ایران، یک خطای راهبردی است. اگر این روند تکرار شود و ایران به چنین موضوعی تن بدهد، ممکن است آمریکایی‌ها در آینده نیز چندین بار همین اقدام را تکرار کنند و شرایط را برای ایران دشوارتر سازند. بنابراین، ایران نباید محاصره دریایی را به رسمیت بشناسد و پیش از حرکت به سمت مذاکره، باید این محاصره به‌طور کامل برداشته شود و پس از آن درباره مذاکره صحبت شود.
این کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به اهمیت موضوع اورانیوم غنی‌شده ۶۰ درصدی ایران از نگاه واشنگتن بیان کرد: از دیدگاه آمریکایی‌ها، یکی از اساسی‌ترین مسائل در شرایط کنونی این است که بتوانند محل نگهداری اورانیوم غنی‌شده ۶۰ درصدی ایران را پیدا کنند و از طریق بمباران و حمله نظامی، این ذخایر را به‌طور کامل از بین ببرند بنابراین، به نظر من سناریوی میانجیگری که قطری‌ها دنبال می‌کنند، می‌تواند تلاشی برای تکمیل سناریوی حمله به ایران باشد.
معصومی با تأکید بر اینکه مذاکره زمانی به نتیجه می‌رسد که بر مبنای برابری میان دو طرف شکل بگیرد، گفت: مذاکره باید در شرایطی انجام شود که یک روند برابر میان طرفین برقرار باشد. تهدید آمریکا به حمله نظامی از یک سو و تلاش هم‌زمان این کشور برای مذاکره از سوی دیگر، بیانگر پیگیری سیاست چماق و هویج است. این رویکرد نشان می‌دهد که آمریکایی‌ها از طریق اعمال فشار به دنبال امتیازگیری از ایران هستند تا بتوانند کشور را همچنان در وضعیت ضعف نگه دارند\. ازاین‌رو، حرکت در چنین مسیری نتیجه‌بخش نخواهد بود.
وی با بیان اینکه مسئله اساسی امروز ایران در مواجهه با آمریکا، بی‌اعتمادی به این کشور است، خاطرنشان کرد: این بی‌اعتمادی در میان حاکمیت، نیروهای مسلح و افکار عمومی وجود دارد و به همین دلیل، اعتماد لازم برای ورود به یک روند مذاکره مجدد با آمریکا شکل نگرفته است.
انتهای پیام/