به گزارش برنا از لرستان ؛لرستان، سرزمین اصالت، مردانگی، مهماننوازی و معرفت است؛ سرزمینی که فرزندانش حتی در اوج افتخار و شهرت، حرمت بزرگتر و پیشکسوت را فراموش نمیکنند.
انتخاب علیرضا بیرانوند بهعنوان مرد سال فوتبال آسیا، تنها یک افتخار فردی برای یک دروازهبان نیست؛ این موفقیت، بخشی از افتخار فوتبال ایران و بهویژه مایه مباهات مردمان لرستان است؛ استانی که سالهاست با وجود محدودیتهای زیرساختی، استعدادهای ناب و چهرههای ارزشمندی را به فوتبال کشور معرفی کرده است.
اما در حاشیه این افتخار بزرگ، واکنش حسن روشن، پیشکسوت نامآشنای فوتبال ایران، به انتخاب بیرانوند، بحثی فراتر از فوتبال و رقابتهای ورزشی را به میان آورد؛ بحثی درباره اخلاق، احترام، منش پهلوانی و جایگاه پیشکسوتی.
حسن روشن در اظهاراتی از رفتار و برخی صحبتهای بیرانوند انتقاد کرد و درباره شخصیت و نحوه حضور او در جایگاه مرد سال فوتبال آسیا سخنانی مطرح کرد. این انتقادها، فارغ از درستی یا نادرستی محتوای آن، میتوانست به زمینهای برای تقابل لفظی، پاسخهای تند و حاشیهسازی در فضای فوتبال تبدیل شود.
اما واکنش علیرضا بیرانوند، نکته قابل تأمل دیگری داشت.
دروازهبانی که بهتازگی بر قله فوتبال آسیا ایستاده و عنوان ارزشمند مرد سال فوتبال قاره را به دست آورده است، در مواجهه با انتقاد حسن روشن، نه از جایگاه قهرمانی خود سخن گفت و نه وارد مجادله و پاسخ متقابل شد.
او با ادبیاتی آمیخته به احترام و فروتنی گفت: «من قربان حسن آقای روشن بروم و خیلی او را دوستش دارم. یک اسطوره است و به او احترام میگذارم. جای پسر او هستم و دستش را میبوسم. شاید صحبتی کردم که به او برخورده، سعی میکنم از اکنون به بعد دقت بیشتری داشته باشم.»
این جملات، فارغ از اختلافنظرها و حواشی گذشته، پیام مهمی در خود داشت: میتوان مورد انتقاد قرار گرفت، اما حرمت پیشکسوت را نگه داشت؛ میتوان در اوج موفقیت بود، اما در برابر بزرگتر فروتنی کرد.
آنچه در رفتار بیرانوند قابل توجه است، صرفاً پاسخ او به یک انتقاد نیست؛ بلکه نوع مواجهه او با اختلافنظر است.
او میتوانست به انتقادها پاسخ دهد، میتوانست از افتخارات و کارنامه ورزشی خود دفاع کند و میتوانست وارد فضای تقابل رسانهای شود؛ اما ترجیح داد از مسیر احترام و فروتنی سخن بگوید.
این همان نقطهای است که باید آن را در چارچوب فرهنگ اجتماعی و اخلاقی لرستان مورد توجه قرار داد.
در فرهنگ مردم لرستان، حرمت بزرگتر، احترام به پیشکسوت، وفاداری به ریشهها و حفظ شأن انسانها از ارزشهای ریشهدار اجتماعی است. مردمان این دیار، بزرگی را تنها در قدرت، شهرت، ثروت و عنوان جستوجو نمیکنند؛ بلکه منش، معرفت، جوانمردی و رفتار انسانی را معیار اعتبار افراد میدانند.
بیرانوند با این پاسخ نشان داد که حتی در شرایطی که مورد انتقاد قرار میگیرد، میتوان با حفظ احترام، از مسیر گفتوگو و فروتنی عبور کرد.
البته این به معنای آن نیست که هر انتقادی باید بدون پاسخ بماند یا ورزشکاران از حق دفاع از خود محروم باشند؛ بلکه سخن بر سر شیوه مواجهه با اختلافنظر است. ادب و احترام، نه مانع دفاع از حق است و نه نشانه ضعف؛ بلکه یکی از جلوههای بلوغ اجتماعی و اخلاق حرفهای است.
آقای حسن روشن! شما از چهرههای شناختهشده و صاحبنام فوتبال ایران هستید و سالها در عرصه ملی و باشگاهی حضور داشتهاید. جایگاه تاریخی شما در فوتبال کشور قابل انکار نیست و احترام به پیشکسوتان نیز یک اصل ضروری در فرهنگ ورزش است.
اما پیشکسوتی، علاوه بر سابقه ورزشی، مسئولیتی اخلاقی و اجتماعی نیز به همراه دارد.
پیشکسوتان سرمایههای معنوی فوتبال هستند و انتظار میرود در کنار انتقال تجربه، نقش مهمی در ایجاد همدلی، تقویت روحیه جوانمردی و حمایت از موفقیت نسل جدید ایفا کنند.
انتقاد حق طبیعی هر پیشکسوتی است؛ حتی نقد جدی و صریح. اما بهتر است این انتقادها بهگونهای بیان شوند که شخصیت افراد، هویت مناطق و افتخارات ملی زیر سایه ادبیات تند و حاشیهساز قرار نگیرد.
اگر بیرانوند در گذشته در گفتار یا رفتار خود ایرادهایی داشته، همانطور که خودش نیز به ضرورت دقت بیشتر اشاره کرده، میتوان آن موارد را نقد کرد و از او انتظار اصلاح داشت؛ اما نباید فراموش کنیم که انتخاب یک ایرانی بهعنوان مرد سال فوتبال آسیا، در نهایت اتفاقی است که میتواند مایه افتخار جامعه فوتبال کشور باشد.
انتظار از یک پیشکسوت آن است که ضمن نقد رفتارها، موفقیتهای ورزشی را نیز به رسمیت بشناسد و برای نسل جدید نقش راهنما و الگو داشته باشد.
لرستان فقط زادگاه یک دروازهبان پرافتخار نیست؛ لرستان سرزمین استعدادهای بزرگ، فرهنگ کهن و مردمانی است که در سختترین شرایط، اصالت و عزت خود را حفظ کردهاند.
از موسی کرکی و علیرضا دلیخون تا ابراهیم میرزاپور و علیرضا بیرانوند، نام دروازهبانان لرستانی در تاریخ فوتبال ایران ثبت شده است. این فهرست تنها گوشهای از ظرفیت ورزشی استانی است که استعدادهایش بارها در سطح ملی و بینالمللی درخشیدهاند.
فرزندان لرستان در کنار تواناییهای ورزشی، از یک پشتوانه فرهنگی ارزشمند نیز برخوردارند؛ فرهنگی که مهماننوازی، وفاداری، احترام به بزرگتر، رفاقت و جوانمردی را در تار و پود زندگی اجتماعی خود جای داده است.
در این فرهنگ، حتی اگر با کسی اختلافنظر داشته باشی، قرار نیست حرمت او را بشکنی. حتی اگر از سخنی برنجی، قرار نیست پاسخ تو بیاحترامی باشد.
بیرانوند با گفتن اینکه حسن روشن بزرگ اوست و دستش را میبوسد، تصویری از همین سنت احترام به پیشکسوت را به نمایش گذاشت؛ رفتاری که میتواند برای نسل جوان فوتبال آموزنده باشد.
امروز علیرضا بیرانوند یک عنوان بزرگ آسیایی را به دست آورده است؛ اما ماندگاری نام او تنها به مهار پنالتیها، حضور در جام جهانی، افتخارات باشگاهی و جوایز فردی وابسته نیست.
آنچه میتواند اعتبار یک ورزشکار را در حافظه جامعه ماندگار کند، ترکیب توانایی حرفهای با اخلاق، تواضع و مسئولیتپذیری است.
از سوی دیگر، پیشکسوتان نیز باید بدانند که اعتبار گذشته، مسئولیت امروز را بیشتر میکند. کسی که سالها در فوتبال ایران صاحب نام بوده، میتواند با یک جمله امیدبخش، جوانی را به ادامه مسیر دلگرم کند و با یک نقد سازنده، به اصلاح رفتار او کمک کند.
فوتبال ایران به تقابل نسلها نیاز ندارد؛ به پیوند تجربه پیشکسوتان با انگیزه و استعداد جوانان نیازمند است.
آقای حسن روشن! بیرانوند با وجود برخورداری از افتخار بزرگ مرد سال فوتبال آسیا، در برابر انتقاد شما با احترام سخن گفت و حتی از اصلاح رفتار و دقت بیشتر در گفتار خود صحبت کرد.
این رفتار شایسته توجه است؛ همانگونه که نقد سازنده و دلسوزانه پیشکسوتان نیز میتواند برای فوتبال کشور ارزشمند باشد.
اما یک نکته را نباید فراموش کرد: احترام به پیشکسوت، به معنای نادیده گرفتن شأن ورزشکار جوان نیست و انتقاد از یک بازیکن نیز نباید به نادیده گرفتن افتخارات او و مردمان سرزمینش منجر شود.
لرستانیها به فرهنگ خود افتخار میکنند؛ فرهنگی که در آن دست بوسیدن بزرگتر نشانه فروتنی است، نه ضعف؛ پذیرش نقد نشانه بلوغ است، نه عقبنشینی؛ و حفظ حرمت دیگران، نشانه اصالت خانوادگی و اجتماعی است.
بیرانوند با افتخارآفرینی در آسیا، نام ایران و لرستان را بلندآوازه کرد و با پاسخ محترمانه خود به حسن روشن، نشان داد که در کنار افتخار ورزشی، میتوان از منش و معرفت نیز سخن گفت.
ما از بیرانوند انتظار داریم همچنان در مسیر پیشرفت ورزشی و ارتقای رفتار حرفهای گام بردارد و از پیشکسوتانی چون حسن روشن نیز انتظار داریم با نگاهی پدرانه، منصفانه و سازنده، پشتیبان نسل جدید فوتبال ایران باشند.
لرستان سرزمین مردان بزرگی است که بزرگی را نه در بلندتر سخن گفتن، بلکه در حرمت نگه داشتن دیگران معنا میکنند.
جام قهرمانی در ویترین میماند، اما معرفت و احترام در حافظه مردم جاودانه میشود.
انتهای پیام
یاداشت :امیر محمود داودی نژاد