نشست خبری رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران با موضوع مراسم رونمایی از پروژه تاریخ شفاهی ایران- عصر پهلوی دوم، صبح امروز یکشنبه ۲۳ آذر در دفتر وی در کتابخانه ملی برگزار شد.
به گزارش خبرنگار برنا، سید رضا صالحی امیری با اشاره به اقدامات این سازمان درباره تاریخ شفاهی گفت: تلاش هایی برای ثبت تاریخ شفاهی کشور انجام شد اما محصول آنچنان که باید برای ارائه وجود نداشت. با این شرایط تصمیم گرفته شد جایگاه سازمانی تاریخ شفاهی از سطح گروه به پژوهشکده ارتقا یابد تا با جذب افراد نخبه تحقیقات گسترش یابد.
او با بیان اینکه تاریخ آینه ای است که نسل های آینده تصویر گذشتگان خود را در آن می بینند تصریح کرد: بعد از انقلاب فرایند تاریخ سازی علیه انقلاب شدت گرفت عده ای شکست خورده در آن سوی مرزها به تاریخ سازی مبادرت کردند این در حالی ست که ما کمتر به تبیین و تدوین آن پرداختیم.
صالحی امیری ادامه داد: تاریخ شفاهی به عنوان یک رشته علمی در دنیا شناخته شده و ما برنامه گسترده ای برای تدوین این تاریخ به ویژه در میان سازمان ها و نهادها داریم تا بتوانیم تجربه مدیریتی کشور را برای همه نسل ها مکتوب کنیم تا مبادا آیندگان به دلیل عدم آگاهی دچار غفلت و اغتشاش شوند.
مشاور رئیس جمهور اضافه کرد: به همین منظور تاریخ شفاهی ایران با مشارکت صداوسیما و با صرف 14 سال زمان ثبت و تدوین شد که این پروژه پس از رونمایی در روز سه شنبه در دسترس پژوهشگران قرار می گیرد.
او در بخشی از این نشست در پاسخ به سوال خبرنگاران در مورد ارزیابی اش از برنامه های برخی شبکه های ماهواره ای مانند من و تو در مورد تاریخ عصر پهلوی و ویژگی های پروژه ای که جمهوری اسلامی در حال انجام آن است، گفت: یکی از انگیزه های اصلی ما برای پرداختن به تاریخ شفاهی ایران معاصر، هم به عنوان یک رسالت سازمانی و هم یک وظیفه ملی، مقابله با موجی از تاریخ سازی هاست که توسط برخی عناصر صورت می گیرد تا کسانی را که در رژیم گذشته دست به جنایات بیشمار زده اند، تطهیر کند.
مشاور رئیس جمهور اضافه کرد: آنچه که در شبکه های خارجی انجام می شود تطهیر جنایات رژیم پهلوی در نیم قرن حاکمیتش بر این سرزمین است که در طول آن با همه ارزش های دینی و ملی این کشور مقابله کرد و نهاد حرکت های ضد ارزشی و ضد اخلاقی مانند جشن های ۲۵۰۰ ساله را بنیان گذاشت.
صالحی امیری با بیان اینکه آنها اصرار زیادی برای تاریخ سازی دارند عنوان کرد: خصوصا اینکه نسل جوان امروز ما در آن دوره حضور نداشته است. این وظیفه ماست که تلاش کنیم واقعیت های موجود را مبتنی بر اسناد واقعی به نسل جدید منتقل و معرفی کنیم.
رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی تاکید کرد: من سه رهیافت بسیار اساسی را در تهیه این قبیل برنامه ها توسط این شبکه ها می بینیم اول نوعی پاکسازی و استحاله رژیم پهلوی از جنایاتش است، هدف دوم تقدیس سلطنت و رهیافت سوم هم ظهور و بروز نوعی اباحه گری فرهنگی که در آن مقطع وجود داشت و اوج آن را در جشن های ۲۵۰۰ ساله دیدیم که به عنوان مثال تئاتری را هم از فرانسه آورده که حتی در خود پاریس هم به آن واکنش نشان دادند. مجموعه این تلاش ها برای ایجاد ذهنیت در جهانیان و با هدف تقدیس پهلوی ست حکومتی که همه هزینه ها و خساراتی را که به بار آورد، ملت پرداخت کرد و بیت المال این مملکت برای آن صرف شد.
صالحی امیری افزود: چیزی که در تاریخ شفاهی می بینید، مجموعه ای است از مصاحبه های مستند بعلاوه حدود ۱۰۰ هزار برگ سند که در پیوست آن آمده است. همه این اسناد و مدارک اثبات کننده واقعیت هایی است که بیان میشود.
او ادامه داد: گرچه افرادی که در پروژه تاریخ شفاهی ایران- عصر پهلوی دوم، با آنها مصاحبه شده است، در کمال صداقت صحبت کرده اند، اما در پاورقی ها و در استناد به دیگر مصاحبه ها و اسناد، صحت اظهارات آنها مشخص خواهد شد.
تجلیل از 5 پیشکسوت تاریخ شفاهی ایران
در بخش دیگری از این نشست خسروی معاون پژوهش سازمان اسناد و کتابخانه ملی با اشاره به برنامه های مراسم رونمایی از پروژه تاریخ شفاهی ایران- عصر پهلوی دوم که سه شنبه برگزار خواهد شد گفت: با مطالعاتی که انجام شد و از میان 14 نفری که در حوزه تاریخ شفاهی معرفی شدند از 5 نفر از پیشکسوتان این حوزه همزمان با رونمایی از این پروژه با حضور مسوولان کشوری تجلیل خواهد شد.
از مصاحبه با افراد درجه چندم خودداری کردیم
در بخش دیگری از این نشست حسین دهباشی مسوول تاریخ شفاهی سازمان اسناد با بیان این نکته ک از روز سهشنبه تاریخ شفاهی و تصویری ایران در دسترس پژوهشگران تهرانی قرار میگیرد گفت: تا پایان سال جاری همه محققان و پژوهشگران سراسر کشور و به نوعی همه استانهایی که کتابخانه ملی در آنجا شعبه دارد میتوانند از تاریخ شفاهی و تصویری ایران در عصر پهلوی دوم بهرهمند شوند.
او در پاسخ به این پرسش که در این پروژه با فرح پهلوی نیز گفتوگویی صورت گرفته است اظهار کرد: مقدمات گفتوگو فراهم شده است اما در اصل گفتوگویی نبوده اما در نهایت حجم گفتوگوهای پروژه بیشتر از آن بود به همین منظور ما معتقدیم روال تاریخ شفاهی مشخص است و اگر شخصی تمایل داشته باشد ما کار را ادامه میدهیم به طور مثال گفتوگو با حسین نصر بیش از 30 ساعت به طول انجامید آن هم در 8 ماه چرا که وی به خاطر گرفتاریها و مشغله کاری نمیتوانست وقت زیادی را صرف این موضوع کند. اما در نهایت تلاش کردیم در گفتوگوها از مصاحبه با افراد درجه چندم خودداری کنیم.
انجام تعهدات ایران به کتابخانه کنگره آمریکا
دهباشی در مورد نحوه همکاری کتابخانه ملی ایران با کتابخانه کنگره آمریکا در تدوین پروژه و همچنین عمل نکردن مسوولان مربوطه در دولت قبلی به تعهداتشان به این پروژه و نیز کتابخانه کنگره آمریکا بیان کرد: آنچه من به عنوان تعهدات ایران به کتابخانه کنگره در گفتگوهای قبلی خودم اعلام کردم به تمامی اتفاق افتاده است و کتابخانه کنگره آمریکا نسخهای از این پروژه را دریافت کرده است که روز سهشنبه هم طی مراسمی در ایران و در محل کتابخانه ملی از آن رونمایی خواهد شد.
او تصریح کرد: بار دیگر تاکید می کنم که تعهداتی که کتابخانه ملی به کتابخانه کنگره و پروژه ما داشته است، به تمامی انجام شده و شاید صحبت های قبلی من در آن مصاحبه ها، اندکی باعث سوءتفاهم شده باشد.
مدیر پروژه تاریخ شفاهی ایران اظهار کرد: از سال گذشته و در واقع ماه های پایانی دولت قبل تاکنون، هیچ مصاحبه جدیدی با رجال عصر پهلوی در قالب پروژه تاریخ شفاهی ایران- عصر پهلوی دوم، انجام نشده، اما پژوهش های زیادی در گذشته انجام و به کتابها افزوده شده است. ما وقتی از این کتابها صحبت میکنیم منظورمان گفتههای شخص مصاحبه شونده به تمامی، به اضافه این پژوهشهای بعدی است که به آنها اشاره کردم. همه اینها در پاورقیهای کتاب ها شرح داده در واقع چیزی که حبس شده بود امروز آزاد شده است.
حمایت کنگره آمریکا صرفا اسنادی و معنوی بوده است
دهباشی با بیان اینکه کتابخانه کنگره سالها قبل در حدود سال ۱۳۷۹ قراردادی را با کتابخانه ملی ایران برای همکاریهای مشترک امضا کرده بود افزود: در شمار آن همکاری ها پروژه تدوین تاریخ شفاهی هم وجود داشت. کتابخانه کنگره آمریکا حاضر شد که در برابر در اختیار داشتن یافتههای این پروژه، اسناد و مدارک و منابع مورد نیاز ما را برای انجام مصاحبهها و تدوین پروژه در اختیارمان بگذارد. تاکید میکنم که کتابخانه کنگره آمریکا هرگز و در هیچ مقطعی به صورت مستقیم یا غیرمستقیم، هیچگونه پرداخت مالی به پروژه تدوین تاریخ شفاهی ایران- عصر پهلوی دوم، نداشته است و حمایتش از این پروژه صرفا حمایتهای اسنادی و معنوی بوده است.