دو تن از كارشناسان آمریكایی در گفتوگو با "رادیو عمومی آمریكا " (National Public Radio) تأكید كردند: با اینكه به نظر میرسد این آمریكا است كه ابتكار عمل حمایت از انقلابهای خاورمیانه و شمال آفریقا را در دست گرفته است، اما باید گفت كه روند حوادث نشان میدهد كه ایران، بزرگترین پیروز این میدان خواهد بود.
"گای ریز " مجری برنامه بههمراه فلینت لورت پروفسور دانشگاه دولتی "پن " و از كارشناسان بنیاد آمریكای جدید، و هیلاری من لورت، پروفسور دانشگاه "یال " و "امریكن "، در مورد اینكه تا چه حد انقلابهای سراسری در جهان عرب به نفع ایران تمام خواهند شد، به گفتوگو نشستهاند.
"گای ریز: محمود احمدی نژاد، رئیس جمهور ایران یكی از حامیان جدی قیامهای سراسری در جهان عرب است. وی صراحتاً برخی رهبران عرب را دست نشانده آمریكا میخواند. فلینت لورت و همسرشان هیلاری من لورت، كه هر دو پیش از این در شورای امنیت ملی مشغول به فعالیت بودند، معتقدند تغییراتی كه هماكنون در خاورمیانه در حال شكلگیری است، عواید بسیاری را برای ایران به ارمغان خواهند آورد.
خانم هیلاری من لورت: نفوذ ایران واقعاً در حال افزایش است، به خصوص پس از آغاز جنگ در عراق؛ زیرا همانطور كه میدانید، یكی از مهمترین پیامدهای اجتنابناپذیر این جنگ، آزاد شدن شیعیان عراق بود.
ایران بهخوبی از چیزی كه ما آن را قدرت نرم مینامیم، استفاده میكند؛ و بهنحو شایانی از توانمندیهای خود برای گسترش نفوذش در سراسر منطقه، بهرهبرداری میكند. پس از استقرار جمهوری اسلامی ایران، این كشور سیاستهای خود را به خوبی در منطقه پیش برده است و اكنون با آزاد شدن شیعیان عراق، این سیاستها بیش از پیش مؤثر واقع میشوند و لذا كارآمدی آنها در سراسر خاورمیانه نیز افزایش یافته است.
ایران اكنون در جایگاه بهرهبرداری از حوادث خاورمیانه قرار گرفته است. آغوش خود را رو به مردمی كه در كشورهای خود به قدرت رسیدهاند باز كرده، اعتراضات و نارضایتیهای ایشان را میشنود و بهخوبی از این نارضایتیها بهره میبرد.
ریز: البته باید توجه داشت كه میان برخی از این رهبران عرب و دولت ایران، رابطه خوبی وجود نداشت. مانند مبارك در مصر، عبدالله در عربستان سعودی و قذافی در لیبی.
آقای فیلت لورت: بله نكتهای كه شما ذكر كردید، صحیح است. هر حكومتی كه در جهان عرب به سمت مردمیتر شدن پیش برود، از همكاری استراتژیك با آمریكا و اسرائیل فاصله خواهد گرفت؛ كه این به منزله امتیاز مثبتی است برای ایران.
حكومتهایی از این دست، نسبت به پیامهای ایران در مورد مقاومت در برابر هژمونی آمریكا و اسرائیل در منطقه، واكنش مثبت نشان خواهند داد. این پیامی است كه تنها شیعیان مخاطب آن نیستند؛ بلكه چنین پیامی در سراسر منطقه منتشر میشود و در میان اعراب سنّی نیز حامیان بسیاری دارد.
ریز: احمدی نژاد از این قیامها و اعتراضات در سراسر خاورمیانه حمایت میكند. این در حالی است كه خود او در سال 2009 با مخالفتهای بسیار گسترده مردمی مواجه شد. نظر شما در این باره چیست؟
آقای لورت: به نظر من آنچه به عنوان جنبش سبز شاهد بودیم، چیزی جز یك ناآرامی نبود و به نمایندگی از عمده مردم ایران صورت نگرفت و بیشتر مردمی كه اكنون در ایران زندگی میكنند، همچنان ایده جمهوری اسلامی را میپسندند. حتی اگر عدهای هم خواهان ایجاد تغییراتی باشند، عمده مردم ایران همچنان به جمهوری اسلامی پایبند هستند.
خانم لورت: همچنین از نظر من تفاوت بسیار مهمی وجود دارد كه واشنگتن همواره از آن غافل است. نظام جمهوری اسلامی، متعلق به مردم جمهوری اسلامی ایران است. با هر كاستی و نقصانی كه در این نظام وجود دارد، بههرحال مردم ایران مالك آن هستند. این نظام، نظامی مستقل است. سیاست خارجی آن و كلاً هرگونه تصمیمسازی در این نظام، مستقل است.
از این رو هرگونه انتقادی هم كه در داخل جمهوری اسلامی وجود داشته باشد، و اگر عدهای از مردم هم خواهان تغییراتی در این نظام باشند، آنها خواهان تغییر در نظام متعلق به خودشان هستند، و همچنان خواهان استمرار حیات جمهوری اسلامی هستند. این شرایط و موقعیت كاملاً متفاوت از موقعیتی است كه در تمام دیگر كشورهای منطقه میبینیم.
ریز: اگر حوادثی كه اكنون در خاورمیانه جریان دارد، سبب ظهور دولتهایی شود كه تمایلی به آن نداشته باشند كه در منازعه استراتژیك میان آمریكا و ایران، به حمایت از آمریكا برخیزند، چه خواهد شد؟
آقای لورت: اگر چنین شود، كه به نظر من در حال حاضر روند حوادث به سمت تحقق چنین اتفاقی پیش میرود، آمریكا میبایست در جهت تقویت توانمندی گام بردارد كه در چند دهه اخیر نسبت به آن بسیار بیتوجه بوده است.
آقای لورت: من آن را دیپلماسی كلاسیك میخوانم؛ توانایی متحد شدن با چند دولت به صورت همزمان؛ یافتن زمینههای منافع مشترك؛ بهكار گرفتن این زمینهها به منظور برقرار ساختن روابطی مؤثر؛ و در نهایت مدیریت مواضعی كه ممكن است اختلافات بسیار شدیدی حول آنها شكل بگیرد.
آمریكا هرگز در مورد خاورمیانه از این طریق عمل نكرد. بلكه تمام تلاش خود را به كار گرفت تا به عنوان قدرتی هژمونیك در این منطقه ظاهر شود؛ باید توجه داشت كه چنین طریقتی بیش از این مؤثر نخواهد بود. از این رو آمریكا باید سیاست خارجی خود را در قبال این منطقه تغییر دهد و سیاستهایی خلاقانه، سازگارتر و به لحاظ استراتژیك مؤثرتر در پیش گیرد.
منبع: فارس