همکاری ایران و روسیه برای ارتقا سیستم پدافند تور ام-۱

به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری برنا، به نقل از المیادین، روسیه و ایران درباره توسعه سامانه ضد هوایی تور ام 1 با یکدیگر مذاکره می کنند.

«ویاچسلاو کارتاشوف» معاون شرکت تسلیحاتی روسی «کوپولا» پنجشنبه گذشته گفته که ایران و کشورش در حال مذاکره بر سر نوسازی سامانه پدافند هوایی پیشرفته «تور ام یک» هستند.

روسیه 8 سال پیش یعنی در سال 2007 میلادی 29 مجموعه موشکی تور ام یک به ایران تحویل داده بود. کورتاشوف گفته که روسیه تاکنون به طور مرتب قطعات یدکی مورد نیاز این تسلیحات را به ایران تحویل داده و در آموزش خدمه این مجموعه پدافندی هم با ایران همکاری می‌کند.

معاون این شرکت تسلیحاتی گفت: کارشناسان ایرانی با مهارت بالا از تسلیحات تور.ام-یک استفاده می‌کنند و با توانایی داخلی به تعمیر و نگهداری این مجموعه های تسلیحاتی می‌پردازند. مجموعه های پدافند هوایی تور.ام-یک برای شناسایی و انهدام اهداف پرنده در ارتفاع پایین طراحی شده است.

ایران پس از دریافت سامانه تور ام 1 برد آن را به 35 هزار پا ( تقریبا 10500 متر) افزایش دادند.
با توجه به اینكه عمده هواپیماها در ارتفاع بین 25 تا 35 هزار پایی اقدام به مانور و رهایی بمب می‌كنند اكنون با سامانه جدیدی میشود این ارتفاع را به خوبی پوشش داده و با آنها مقابله كرد.

تور.ام1 تنها سیستم پدافند ضد هوایی در جهان است که توان رویت و شناسایی همزمان 48 هدف، رهگیری و شلیک به سوی دو هدف که در ارتفاع از 10 تا 6 هزار متری در پرواز هستند را دارد.
این سیستم قادر به عملکرد در مناطقی است که در معرض اغتشاشات شدید راداری و jaming قرار دارند و نیز امکان پرتاب از لانچرهای متحرک را دارا است .

اولین کاربر این سیستم موشکی ، پدافند هوایی روسیه بود که در آن نیرو با نام سام15 یا Gauntlet شناخته می شود. نیروی دریایی روسیه نیز نوع دریاپایه‏ی این موشک را به نام SA-N-9 به کار گرفته است. چین نیز تعداد 50 سیستم تور ام1 در ابتدا و سپس 25 سیستم دیگر بین سالهای 1997 تا 2002 خریداری کرده است. ارتش یونان نیز تعداد 21 سیستم به کار گرفته است.

در دسامبر 2005 نیز ایران قرارداد 1 میلیارد دلاری جهت خرید 29 سیستم موشکی Tor M1 به همراه مدرنیزه کردن سیستم های نیروی هوایی و خرید قایق های گشت زنی و مواردی دیگر با روسیه منعقد نمود که گفته می شود هفتصد میلیون دلار از این رقم متعلق به سیستم های Tor M1 بوده است.
این قرارداد با واکنش شدید و اعتراض آمیز مقامات آمریکایی مواجه شد.


موشک سطح به هوای تور.ام1 یک سیستم پدافند هوایی سیار است. در سیستم های دفاع هوایی سیار، لانچر (مجموعه پرتابگر و موشکها) و رادار سیستم موشک به وسیله‏ی خودرو جابه‏جا می‏شوند.

این خودرو (معمولا زرهی) فقط برای جابه‏جایی سیستم موشکی به کار می‏رود و این قابلیت را می‏دهد تا از گزند شناسایی ماهواره‏های نظامی و هواپیماهای شناسایی مصون بماند و مکان دقیق آن مشخص نشود. برای مثال در سیستم تور.ام1 ، می‏توان در ساعت حدود 60 تا 70 کیلومتر مجموعه‏ی سیستم را به راحتی جابه‏جا نمود و توان جنگنده‏های دشمن را برای حمله و نابودی این مجموعه که ممکن است مکانش قبلا مورد شناسایی قرار گرفته باشد، خنثی کرد.

تور.ام1 یک سیستم دفاع هوایی یکپارچه (موشک + رادار + خودرو) با دقت خیلی زیاد است که برای عملیات بر علیه اهداف ارتفاع متوسط و ارتفاع پائین و ارتفاع خیلی پائین، کاربرد دارد. دامنه‏ی استفاده نیز شامل انواع اشیاء پرنده نظیر انواع هلیکوپتر، هواپیمای جنگنده و موشکهای کروز و زمین به زمین می‏شود. قابلیت حمله به اهداف بسیار نزدیک، توان بالقوه‏ای برای شلیک به موشک می‏دهد، امکانی که در سیستم‏های موشکی نظیر هاوک و سام2 وجود ندارد و حداقل فاصله‏ی 3 یا 4 کیلومتری باید رعایت شود.

به گفته سرتیپ‌ سلامی‌ ‌ فرمانده‌ نیروی‌ هوایی‌ سپاه‌ "سیستم‌ تور ام‌ یک‌ قادر است‌ با هدف‌ های‌ با سطح‌ مقطع راداری‌ بسیار پائین‌ یعنی‌ ‌‌‌هواپیماهای‌ سریع السیر با قابلیت‌ مانور بالا و موشکهای‌ کروز که‌ عمدتا دارای‌ سطح‌ مقطع بسیار پایین‌ هستند درگیر شود و با دقت‌ انها را مورد اصابت‌ قرار دهد‌. این‌ مجموعه‌ مجموعه‌ ای‌ واکنش‌ سریع است‌ و درمدت‌ دو دقیقه‌ حاضر به‌ راه‌ و در مدت‌ دو دقیقه‌ نیز آماده‌ جنگ‌ می‌ شود و فاصله‌متوالی‌ بین‌ شلیکها کسری‌ از ثانیه‌ است.‌‌ این‌ سیستم‌ به‌ دلیل‌ استفاده‌ از سامانه‌ های‌ رهگیری‌ غیر فعال‌مانند سیستم‌ های‌ الکترواپتیک‌ و سامانه‌ های‌ رهگیری‌ ‌‌ که‌ حرارت‌ یابهای‌مادون‌ قرمز هستند قادر است‌ بدون‌ اینکه‌ تحت‌ تاثیر جنگ‌ الکترونیک‌ هواپیماهای‌ دشمن‌ قرار گیرد آنها را رهگیری‌ کند.

وقتی‌ این‌ سیستم‌ یک‌ هدف‌ مورد نظر را رهگیری‌ می‌ کند روی‌ آن‌ قفل‌ می‌ کند و هدف‌ را به‌ سیستم‌ پرتاب‌ واگذار می‌ کند و شلیک‌ صورت‌می‌ گیرد که‌ این‌ شلیک‌ بر اساس‌ ‌‌ ناوبری‌ تناسبی‌ به‌ صورت‌ بسیار دقیق‌به‌ هدف‌ اصابت‌ می‌ کند‌."

این سیستم موشکی قادر به انجام عملیات خود در محیط‏هایی است که دشمن در آن عمل الکترونیک انجام داده و یا ایجاد کننده‏ی پارازیت دارد. در هر سیستم، تعدادی خودروی حمل کننده پرتابگر (TLV) وجود دارد. (Transporter Launcher Vehicle)
در روسیه، هر گردان دفاع هوایی این موشکها، شامل 3 تا 5 آتشبار می‏باشد. در هر آتشبار نیز چهار TLV وجود دارد. در هر TLV نیز تعداد 8 لانچر موشک آماده‏ی پرتاب وجود دارد که این 8 لانچر به همراه مجموعه‏ی رادار و سیستم کنترل آتش و یک مقر فرماندهی پدافند می‏باشد.

سیستم شلیک موشک می‏تواند به صورت خودکار عمل نماید که شلیک نیز می‏تواند ایستا و یا در حال حرکت انجام شود.

Tor M1 می تواند تا 48 هدف را (با سطح مقطع راداری دست کم برابر با 0.1 متر مربع) در حداکثر فاصله ای معادل 25 کیلومتر تشخیص داده و رهگیری کند و همزمان بر روی دو هدف در فاصله یک تا 12 کیلومتری که با سرعت 700 متر بر ثانیه پرواز می کنند قفل کند.
احتمال اصابت این موشک ها به هدف در فاصله 10 تا 6000 متری، 92% تا 95% ادعا شده است.
زمان عکس‏العمل بین 3 تا 4 ثانیه (از زمان رهگیری هدف و شلیک موشک) برای حالت ایستا و 10 ثانیه برای حالتی است که سیستم در حال حرکت می‏باشد. حالت شلیک موشک به صورت عمودی بوده و نوع سوخت راکت موشک سوخت جامد و تک مرحله‏ای است قادر است مانورهایی با تحمل فشار 30جی انجام دهد!!!
سرجنگی موشک، 15 کیلوگرم ماده‏ی بسیار قوی انفجاری چند تکه دارد (یعنی پس از انفجار، به قطعات مختلف تقسیم شده و هر قطعه نیز جداگانه منجر می‏شود) و این سرجنگی به یک فیوز زمانی متصل است.

این موشک همچنین می‏تواند با دقت بسیار بالایی، موشکهای کروز و سایر سلاح‏های هدایت شونده را مورد هدف قرار دهد. در آزمایشاتی که برای هدفگیری این موشک در برابر موشکهای زمین به زمین صورت گرفته است، فاصله‏ای بین 600 تا 900 متر (برای هدفگیر موشک کروز یا زمین به زمین) برد مؤثر این سیستم تعیین شده است.