سرویس اقتصادی برنا: مشکلات اجرایی قرار دادن یک سقف ثابت مانند 2.5 میلیون تومان درآمد ماهانه چیست؟
آیا تاکنون به این فکر کرده ایم چرا طی دو سال گذشته دولت نتوانسته برخی مصوبات مجلس در خصوص مرحله بعدی یارانه ها و حذف اقشار مرفه را اجرایی کند؟ چرا هنوز اجرای حذف یارانه افراد با درآمد بالای 2.5 میلیون تومان در سال برای دولت مشکل است.
1- خیلی خانوارها که حقوق بگیر دولت هستند تنها درآمد سرپرست خانوار را به عنوان درآمد خانواده اعلام کرده اند یعنی اگر در خانواده ای یک مرد و زن هر دو در حال فعالیت اقتصادی می باشند تنها درآمد مرد خانواده به عنوان درآمد ذکر شده، یعنی بطور مثال اگر مرد دارای درآمد 2 میلیون تومانی باشد و خانم خانواده درآمد 4/1 میلیون تومانی باشد تنها درآمد مرد خانواده که 20 میلیون تومان باشد قید شده و درآمد خانم خانواده که می تواند درآمد خانواده را به 4/3 میلیون تومان ارتقاء می دهد که در فراخوان عمومی اشاره ای به آن نمی شود. بنابراین در صورت اجرا شدن حذف یارانه درآمدهای بالای 5/2 میلیون تومان این خانواده ها مشمول حذف یارانه نخواهند شد.
2- در شهرهای کوچک و یا حتی برخی مراکز استان ها افراد به جز حقوق دریافتی از شغل هایی ثابت دارای در زمینه های آبا و اجدادیشان مثل کشاورزی، کفاشی و ... درآمد کسب می کنند که در فراخوان عمومی به درآمد آن اشاره ای نشده بطور مثال فردی کارمند سازمان آب است با درآمد ماهانه 2/2 میلیون تومان ولی دارای یک زمین کشاورزی دیم برای کشت گندم است که سالانه حداقل 10 میلیون تومان عایدی برای ایشان دارد به همراه باغ یا باغچه کوچکی که مثلا 14 میلیون تومان از فروش محصولات عاید صاحبش می شود که اگر مجموع درآمد این خانوار را بخواهیم حساب کنیم 46 میلیون تومان در سال یعنی نزدیک به 4 میلیون تومان در ماه که با توجه به مصوبه مورد بحث باید این خانواده از دریافت یارانه بگیران دولت حذف شود ولی به علت اینکه در فراخوان تنها درآمد اصلی فرد به عنوان درآمد واقعی قید شده پس این خانواده نیز از خیل یارانه بگیران حذف نخواهد شد.
3- برخی افراد ضمن داشتن یک شغل ثابت مثلا دارای 8/1 میلیون تومان درآمد ماهانه ثابتی می باشند ولی این شغل را تنها به خاطر داشتن پوشش های بیمه ای و به قول گذشتگان آب باریکه انتخاب کرده اند و در زمان فراخوان نیز این درآمد را به عنوان درآمد اصلی خود قید کرده اند در حالیکه دارای یک شغل دیگری هستند مانند مغازه یا خرید و فروش کالا که اصلی ترین منبع درآمد خانواده آن ها را تشکیل داده و درآمد ماهانه 5 یا 6 میلیون تومان از آن شغل به دست می آورند این خانواده ها نیز از قطار یارانه بگیران به خاطر عدم امکان شناسایی پیاده نخواهند شد.
4- خانواده های روستایی ما که طی چند سال اخیر به علت نوسانات نرخ ارز و غیره قیمت محصولات کشاورزی شان افزایش یافته و گاهی بطور متوسط درآمد ماهانه بیش از 4 میلیون تومان را نیز ممکن است داشته باشند ولی در فراخوان درآمدهای کمتر از 2 میلیون تومان را قید کرده اند، این خانواده ها نیز از قطار یارانه بگیران پیاده نمی شوند.
5- خانواده های روستایی اغلب مشمول معافیت های خاصی بوده و در کنار آن محصولاتی را که خود تولید کرده و مصرف می کنند به عنوان درآمد خانواده به حساب نمی آورند و تنها رقمی را که از فروش محصول به عنوان پول نقد کسب می کنند درآمد می دانند یعنی اگر خانواده از محل فروش محصولات 2 میلیون تومان کسب کرده آن را درآمد می داند ولی اگر از محل تولیدات خود گوسفند،گندم و یا برنجی که خود تولید کرده در خانواده مصرف کرده، به عنوان درآمد به حساب نمی آورد و بنابراین، چنین خانواده هایی هم مشمول حذف یارانه نخواهند بود.
البته موارد مشابه نیز بسیار است که دولت مردان از شناسایی آن ها یا عاجز هستند و یا هزینه شناسایی آن ها آنچنان نسبت به یارانه پرداختی بالا می باشد که دولتمردان صرف وقت و هزینه های مالی برای شناسایی آن ها را صلاح نمی دانند.
البته باید یادآور شد که خود این سقف درآمد 5/2 میلیون تومان مباحث دیگری نیز دارد، چون می دانیم در مباحث کلان اقتصادی فقط درآمد مطرح نیست بلکه رفاه عایدی از درآمد هم بسیار مهم است ممکن است یک فرد در شهرستان با درآمد ماهانه 1 میلیون تومانی از رفاه به مراتب بیشتری نسبت به درآمد ماهانه 3 میلیون تومانی یک خانواده پایتخت نشین برخوردار باشد حال آیا صلاح است به صرف اینکه ما می خواهیم یک کاری را انجام داده باشیم و یک مرحله دیگر از مرحله حذف یارانه ها را اجرا کنیم به همه خانواده های با درامد کمتر از 5/2 میلیون تومان درآمد ماهانه یارانه بدهیم و مابقی افراد را از قطار یارانه بگیران حذف کنیم.
امید است تصمیم گیرندگان در حذف یارانه بگیران کمی جامع تر به مسایل درآمدی و هزینه ای خانوارها نگاه کنند .