سرویس اجتماعی برنا/ لیلا باقری
بچهتر که بودیم چهارشنبهسوری فقط یک آتش داشت که مردم از رویش میپریدند و شاد بودند. زیاد و کم هیجان هم به بزرگ و کوچکی آتش بود. تمام دغدغه بچهها هم به اینجا ختم میشد تا بروند چند تا تختهپاره و کارتون برای بر افروختن آتش پیدا کنند. بعد نمیدانم به ابتکار چه کسی بود که چیزی به اسم تی ان تی(TNT) به بازار آمد. اصلا نمیدانم چه کسی برای نخستین بار به ذهنش رسید که علاوه بر نور آتش از صدا هم برای ایجاد هیجان استفاده کند. نه... بگذارید جمله ام را اصلاح کنم. نمیدانم چه کسی اصلا شادی چهارشنبه سوری را با هیجان چهارشنبه سوری عوض کرد و این شد که بعد با خودمان فکر کردیم که برای تولید هیجان تولید صدا کنیم.
خلاصه تیانتی به بازار آمد و دهن به دهن پیچید که یک ابزار بسیار هیجان انگیز و ممنوع به بازار آمده است! بعد بازار سیاه فروش ترقه و به طبع هیجان نوجوانان و جوانان به استفاده از ممنوعات! البته شیطنت و ایجاد مزاحمت با همان ترقه معمولیها هم شروع شد. افراد ترقه را بیهوا میانداختند زیر پای عابران و وقتی همراه با ترکیدن ترقه، زهره عابر هم میترکید میزدند زیر خنده. مردم در اوایل ورود ترقه به چهارشنبهسوری به این صداهای بلند عادت نداشتند و رعب و وحشت به دلشان میافتاد. بعدها گوشها به شنیدن این صداها عادت کرد و رقابت برای تولید ابزاری که صدای بیشتر تولید کند آغاز شد؛ هرچه مردم به شنیدن صداهای بلند و بلند عادت کردند و ضدضربهتر شدند، رقابت بیشتر و ابتکارات(!) برای تولید صدا بیشتر شد. تاجایی که کار از ترقه و فشفه گذشت و به نارنجکهای دستی رسید! و از آنجایی که به طبیعی همیشه ابتکارات مردم برای انجام کاری که روی آن تمرکز دارند، جلوتر از رسانه است، تا به مردم آگاهی داده شود که مراقب بچههای خود و نارنجک دستیهای خطرناک باشید، چهارشنبه سوری کلی تلفات و معلولیت به جا گذاشتف تا کارشناسان مواد منفجره در رسانههای عمومی توضیح دهند که به همزدن این مواد و حضور در کنار این آنها در مکانهای بسته و ... چه عواقب خطرناکی دارد، کودکان و نوجوانان بسیاری دچار سوختگی شدند و جشن دیرینه چهارشنبه سوری به چهارشنبه سوزی بدل شد.
چهارشنبه سوری به چهارشنبه سوزی بدل شد اما نه یک سوزش معمولی که با باند و پماد سوختگی رفع شود. ضایعهای که حمید صالحی؛ رییس بیمارستان سوانح و سوختگی شهید مطهری آن را مشابه ضایعات تسلیحات جنگی دانست كه با پرتاب تركش همراه است.
35درصد از مصدومان عابران هستند
طبق آمار در 40 درصد این ضایعات چشمها و دستها آسیب میبینند. قربانیان حوادث هم در رده سنی 12 تا 25 سال قرار دارند. نکته تاسفبار دیگر این است که 35 درصد از مصدومان و قربانیان حوادث ناظران، تماشاچیان صحنه و عابران هستند و 65 درصد افرادی هستند که به طورمستقیم با مواد محترقه در ارتباط هستند.
علاوه بر آسیب دیدن چشمها در اثر برخورد ترکش مواد محترقه که در برخی موارد ضایعات به حدی است که موجب تخلیه چشم میشود و کم شنوایی هم از دیگر عوارض سوانح چهارشنبه سوری است. سال گذشته در چهارشنبه آخر سال، ستاد فرماندهی آتشنشانی اعلام كرد؛ حوادثی كه تا ساعت 22:45 امشب در نقاط مختلف كلانشهر تهران رخ داده و به این ستاد گزارش شده است، به 224 مورد می رسد. این حوادث شامل یك مورد انفجار مواد محترقه، 56 مورد آتشسوزی در فضای سبز، 40 مورد آتشسوزی سطل زباله، 49 مورد آتشسوزی ضایعات، 51 مورد آتشسوزی در حیاط منازل مسكونی، 12 مورد آتش سوزی در نزدیك فروشگاه و 15 مورد آتش سوزی وسایل نقلیه بود. این آمار در حالی رخ داد که مسئولان اعلام کردند سوانح سال 88 نسبت به سال 87 30 درصد کاهش داشته است.بنابراین باید امیدوار بود که با ارتقای سطح فرهنگی مردم و آموزش همگانی سنتی به نام "چهارشنبهسوری" تبدیل به سنتی برای سوختن و سوزاندنهای بیشتر نشود و خانوادهها با دلی راحت به استقبال نوروز بروند.