هر جای شهر هزار توی تهران، مسیری برای گردش دارد. شاید در کوچه ای یا میدانی که هر روز از آنجا عبورمی کنیم، نمایی تاریخی و یا حتی مدرن قرار دارد که ارزش مدتی ایستادن و تماشا را دارد. چند لحظهای که روح و جسم انسان را آرامش می بخشد.
میدان حسن آباد یکی از میادین قدیمی شهر تهران است. این میدان در قسمت مرکزی شهر تهران قرار دارد و از بناهای تاریخی دوره قاجاریه به حساب می آید. اطراف این میدان، چهار ساختمان قدیمی وجود دارد که به گفته مورخان توسط "قلیچ باقلیان" اجرا شده است. جلوه زیبایی که این چهار عمارت ضربدری به این میدان داده را با کمتر میدانی در تهران می توان مقایسه کرد.
حسن آبادی ها
در چند سال گذشته میدان حسن آباد و خیابان های منتهی به آن بورس لوازم و ابزار مهندسی و فنی شده است. اکثر مغازه هایی که در حاشیه میدان قرار دارند با سبک معماری قدیمی ساخته شده و فقط برخی از صاحبان، نمای درونی آن را تغییر داده اند. در اطراف میدان حسن آباد کمتر خانه های مسکونی دیده می شود و بیشتر مغازه هایی که تا نیمه شب باز هستند را می توان در آنجا یافت.
راههای میدان
میدان حسن آباد از شمال به خیابان حافظ، از جنوب به وحدت اسلامی و در شرق به غرب خیابان امام خمینی (ره) منتهی می شود. در گذشته خیابان حافظ و میدان حسن آباد دارای تقاطع بودند، ولی با اجرای طرح مهندسی میدان، خیابان حافظ به صورت زیرگذر از حسن آباد عبور می کند.
نمادهای میدان
وقتی وارد میدان حسن آباد می شوید، اولین چیزی که توجه شما را جلب میکند، ساختمان های قدیمی چهار گوشه میدان است.ساختمان جنوب شرقی میدان در اختیار بانک ملی قرار دارد و البته چند پاساژ و مغازه در زیر آن هنوز پابرجاست. بانک با ایجاد طبقهای در بالای ساختمان، به فضای خود افزوده است.
در بالای هر چهار بنا، دو گنبد وجود دارد که بیشتر به عنوان برجک دیده بانی از آنها استفاده می کردند. ساختمان های میدان به صورت دو طبقه ساخته شده اند و هر بنا در دو طبقه خود دارای 18 حجره است. در مقابل هر کدام از این حجره ها 4 سر ستون سنگی قرار دارد که بر زیبایی آن می افزاید.
بنای شمال شرقی میدان نیز بورس لوازم و ابزار فنی است. برای رفتن به طبقه دوم این بنا نباید تلاش کنید، چون طبقه دوم به صورت ملک خصوصی درآمده و دری آهنی در مقابل آن قرار داده شده است.
ساختمان شمال غربی نیز بورس ابزارآلات است. در قسمت بالایی بنا دفتر اسناد رسمی قرار دارد که آنها نیز برای جلوگیری از ورود افراد متفرقه، دری را جلوی ورودی طبقه دوم قرار داده اند. اگر از بیرون به داخل برخی حجره های بنای شمال شرقی میدان نگاه کنید، آثار تخریب به راحتی در آن قابل ملاحظه خواهد بود.
ساختمان جنوب غربی، شاید زنده ترین قسمت از این مجموعه باشد. این قسمت بورس کاموا، لوازم قلاب بافی و نخی است و تنها ساختمانی است که به دلیل وجود 5 حجره در طبقه بالا راه ورودی آن مسدود نیست. دیدن نمای میدان از طبقه دوم عمارت های قدیمی حسن آباد خیلی جذاب است. عبور ماشین ها از خیابانی که حالا دیگر تمام سطح آن سنگ فرش شده است.
با فرا رسیدن تاریکی شب نورافکن های رنگی که در ساختمان ها نصب شده روشن می شود و جلوه عمارت های میدان را که چند سالی است بازسازی شده اند، تغییر می دهد. در خروجی غربی میدان ایستگاه آتش نشانی قرار دارد. شما برای رفت و آمد به میدان حسن آباد مشکل چندانی نخواهید داشت، چون ایستگاه مترو دقیقا در وسط میدان قرار دارد.
در کوچه های اطراف میدان نیز ساختمان های قدیمی را می توان مشاهده کرد. کوچه شهید شجاعی آخرین کوچه قبل از میدان، از ورودی امام خمینی (ره)، چند بنای تاریخی را در خود جای داده که مسجد مصطفی (ص) یکی از این ساختمان ها است. تک مناره بلند این مسجد که صدای اذان از بالای آن به گوش می رسد، جلوه خاصی دارد و از میدان حسن آباد نیز قابل مشاهده است.
روبروی مسجد خانه متروکی قرار دارد که حتی ساکنین محل نمی دانند متعلق به کیست. معماری این بنای متروک اما زیبا، شبیه به بناهای داخل میدان است. مسجد مجدالدوله نیز از قدیمی ترین مساجد حوالی میدان است. دیدن تردد خودروها از زیرگذر حافظ نیز در نوع خود جالب به نظر می رسد. خودروهایی که سرنشینان آن فرصت دیدن زیباییهای میدان را از دست میدهند.
پارک شهر
پارک شهر در جنوب میدان حسن آباد واقع شده؛ این پارک با امکاناتی مانند؛ دریاچه، کتابخانه، زمین بازی، استخر و نمازخانه مکانی زیبا را برای گردش و تفریح در اختیار شما قرار می دهد. سرتاسر پارک شهر پوشیده از گیاهان متنوع است که حتی با سرد شدن هوا هنوز سبزی خود را حفظ کرده اند. در ابتدای تمام ورودیهای پارک، تابلو راهنما وجود دارد که شما می توانید برای پیدا کردن امکانات مورد علاقه خود از آنها استفاده کنید.
حتما سری به میدان حسن آباد تهران بزنید. این میدان یادگاری هایی از حافظ به اندازه یک زیرگذر و حتی از مسکو به اندازه چهار عمارت زیبا دارد. یادگاری هایی که شاید روزهای زیادی از سرپا ماندن آنها باقی نمانده است.
***