به گزارش خبرنگار موسیقی برنا، در ابتدای این نشست، «كیخسرو پورناظری» سرپرست گروه موسیقی «شمس»، به اجراهای گذشتهی این گروه اشاره کرد و درباره آنها گفت: به دلیل استقبال مردم از کنسرتهایمان، اجراهای شهریورماه گروه شمس را برای چند شب متوالی تمدید كردیم و در سه بخش تنبور نوازی، موسیقی سنتی و ملی و موسیقی كردی به اجرای برنامه پرداختیم. البته وجود مشكلات فنی در اجرای گروههای موسیقی وجود دارد و ما باید به این مشكلات عادت كنیم كه متاسفانه نمیكنیم که مشكلات ناشی از آنها انرژی گروههای موسیقی را میگیرد.
وی افزود: این مشکلات به طوری بود كه طی این هفت شب اجرا، هر روز مجبور بودیم صدا را چك كنیم در حالی كه در یك تالار حرفهای تنها با یك بار این كار انجام میشود.
کیخسرو پورناظری درباره قطعات اجرا شده در کنسرت توضیح داد: زمانی كه قطعه «افسانهی تنبور» را ساختم، هیچ موسیقی ایرانی با 17 دقیقه زمان به طوری كه ملالآور و تكراری نباشد، ساخته نشده بود، اما خوشبختانه چون در این قطعه از ریتمهای مختلفی بهره گرفته شده، طی سالهای متعدد با علاقه مخاطبان روبهرو شده است.
وی به شیوه اجرای گروه شمس بدون استفاده از شهرام ناظری اشاره و بیان کرد: از زمانی كه گروه شمس را تشكیل دادیم تا به امروز هیچ كنسرتی با حضور شهرام ناظری برگزار نشد، در حالی كه تمامی برنامههای گروه با استقبال مخاطبان روبهرو شد. زیرا این شیوه را به مخاطبان خود یاد دادیم و خوانندگانی كه با گروه شمس همكاری كردند هر كدام به اندازه خود این توانایی را انتقال دادند.
كیخسرو پورناظری در بخش دیگری از سخنانش به پایبند بودن به روند و جریان پویش موسیقی اشاره کرد و توضیح داد: خوشحالم كه امروز در كنار دو نسل متفاوت ساز میزنم و شاهد كارهای نویی از نوازندگان در كنار خود هستم. البته آنها كاری را میكنند كه من در جوانی كردم، به ویژه در حوزه تنبور آن زمان این شكل از اجرا و آهنگسازی خیلی سابقه نداشت. ناچاریم به موسیقی حركتی دهیم كه در عین داشتن ریشه در عمق، شاخ و برگی در بی نهایت فضای امروزی پیدا كند.
سرپرست گروه موسیقی شمس، درباره انتخاب اشعار و مضامین قطعات در كنسرتهای این گروه بیان کرد: هدف اصلی ما اجرای موسیقی است و در این مسیر، شعر باید با حال و هوای آهنگساز همسو باشد، البته در این روزگاه نمیتوان بیتفاوت به جریانهای روز حركت كرد و گروه شمس نیز در حد توان به آن میپردازد اما تلاش دارد از موسیقی شعارگونه پرهیز كند. هدف ما انتقال پیام عشق، صلح و دوستی است و به شخصه با بهرهگیری از اشعار حضرت مولانا ترجیح میدهم پیام عشق را به مخاطب منتقل كنم.
به گزارش برنا، در ادامه این نشست، «سهراب پورناظری» نوازنده كمانچه درباره تنظیم قطعات رپرتوآر و نبود هماهنگی شنیداری میان آنها بیان کرد: در این رپرتوآر باید قطعهای آرام هم قرار میگرفت، اما چینش قطعات به صورت عمدی صورت نگرفت و از طرف دیگر زمانی برای تغییر آنها وجود نداشت. تمام قطعات پر انرژی و پشت سر هم بودند و این نیاز احساس میشد كه در لابهلای این قطعات آهنگهای آرامی جای میگرفت تا فراز و فرود اجرا احساس شود، اما در عین حال نباید توانایی نوازندگان، خواننده و گروه نوازی را زیر سوال برد.
این نوازنده در مورد آواز «علیرضا قربانی» گفت: در این اجرا، علیرضا قربانی كاملاً یكدست با گروه نوازی حركت كرد و صدای او هماهنگی خودش را با ساز تنبور نشان میدهد، زیرا صدا و فضای ذهنی او با طیف خوانندگان سنتی متفاوت نیست.
وی با اشاره به اینکه دامنه صوتی قربانی جزو بیشترین دامنههای صوتی است، خاطرنشان کرد: این تجربه مسیری است كه باید از آن عبور كنیم، هرچند كه این نكته را هم باید پذیرفت كه بازخوانی اثر توسط یك خواننده جدید كار مشكلی است، اما توانایی قربانی بر كسی پوشیده نیست و معتقدم كمك زیادی به اركستر كرد و برای اولین بار خیالمان در اجرا راحت بود و ساز زدیم.
پورناظری درباره برخورد مخاطبان با سه نسل از آهنگسازی در رپرتوآر گروه شمس گفت: طبیعی است وقتی تفكرات مختلفی به یك برنامه حاكم باشد، این تنوع خود به خود ایجاد میشود، اما در این اجرا قویترین نگاه به تنبور نوازی دیده میشود و تفكرات گروه را طی این سالها نسبت به موسیقی نشان میدهد.
گروه «شمس»، ساز تنبور را طی 30 سال تا این نقطه آورده است، اما باید تغییراتی جدی توسط نوازندگان و آهنگسازان ایجاد شود زیرا همواره این انتقاد بر موسیقی سنتی وارد شده كه این موسیقی خوابآور و كسل كننده است. بی شك احترام به سنت خوب است اما پایبندی به موسیقی سنتی با شكل قدیمی آن اصلا در فضای امروزی درست نیست و چه بسا اگر افراد دیگری هم داشتیم كه همچون حسین علیزاده این نوآوری را به درستی انجام میدادند امروز وضعیت بهتری داشتیم.
سهراب پورناظری با تاكید بر اینکه هنرمندی میتواند گامی فراتر بگذارد كه تمامی اصول را از بر باشد و با آگاهی این كار را انجام دهد، تشریح کرد: متاسفانه به دلیل عدم آگاهی مواردی را مثلا در بداههنوازی تنبور دیدهایم كه فضای جالبی را تجربه نكردهاند اما گروه شمس تلاش كرد در این كنسرت یك گام در جهت تغییر بردارد. امروز با درآمد اول و دوم ردیف نمیتوان به جنگ موسیقی جهانی همچون موسیقی هند رفت، بلكه این موسیقی باید آن قدر عمق داشته باشد كه با نوازندگان جهان و كارهایشان رقابت كند. چه بسا كه اگر آنها نیز امروز میخواستند صرفا پایبند به موسیقی سنتی خود باشند به جایگاه فعلی نمیرسیدند.
وی درباره روایت داستانی كه در كار گروه شمس به واسطه طراحی صحنه دیده میشود، گفت: این جلوهها كاریكاتور آن چیزی است كه در موسیقی جهان به عنوان طراحی صحنه استفاده میشود، زیرا امروز موسیقی بدون تصویر برای جذب مخاطب هزار نفری جوابگو نیست و ما همچنان تلاش داریم تصویر ذهنی آهنگساز را با همین جلوههای اندك برای مخاطب بر روی صحنه طراحی كنیم.
پورناظری تاكید كرد: اگر به عنوان هنرمندی كه در یك خانواده اهل موسیقی به دنیا آمدهام، بخواهم همواره كار پدرم را تقلید كنم، هنرمندی دسته دوم محسوب میشوم. پس باید آنچه را كه از این موسیقی درك كردهام با نگاه خودم ارائه دهم، یعنی باید از این مسیر عبور كنم. البته هنرمند در این مسیر نباید میانبر بزند بلكه باید با تفكر درست جلو برود.