به گزارش خبرنگار «نیمرخ» برنا، در جامعه افرادی وجود دارند که نسبت به اطرافیان و جامعه سوءظن پیدا کرده و در ذهن خود در اصطلاحی منفی بافته و یا رفتارهای فرد مقابل را تفسیر میکنند. این عوامل باعث می شود که نسبت به فرد مقابل بدبین شوند. در اصطلاح روانشناسان شکل بسیار شدید بدبینی را «پارانوئید» میگویند.
مبتلایان به این اختلال، دچار سوء ظن عمیق و عدم اعتماد نسبت به بسیاری از اطرافیان خود هستند . این اختلال كه معمولا در آقایان بیش از خانمها دیده میشود، در اوایل جوانی آغاز میشود و در جامعه ما با عناوین مختلفی مثل بدبین، متعصب یا دل سیاه! و ... شناخته میشود.
آنهایی که گرایش پارانوئید دارند، معمولا باید «شناخت درمانی» شوند. یعنی از طریق مشاورههای درمانی، زیربناهای تفکر بدبینانه فرد بدبین را پیدا کرده و به او تفهیم کنند. یکی از زیربناهای اشتباه و مشکل ساز، تفسیرهای نامفهوم و غلط آن شخص است.
مثلا اگر زنی به یک مردی لبخند بزند، شاید آن زن منظوری نداشته و به مانند یک انسان مهربان برخورد کرده باشد؛ اما شخص بدبین شاید در ذهن خود معنا کند که آن زن منظور داشته و علامتی داده است در نتیجه افکار غلط در ذهن فرد بدبین شکل میگیرد. پیشنهاد و راهکار روانشناسان به این افراد بدبین برای شناخت درمانی و کاهش گرایش های پارانوئید این است که ذهن خواری نکرده و هرچیزی را با واقعیتها بسنجند.
ویژگیهای بدبینها
-بدون دلیل کافی ظن میبرد که دیگران از او سوء استفاده میکنند یا فریبش میدهند.
-بدون دلیل کافی وفاداری و قابل اعتماد بودن دوستان و بستگان خود را مورد سؤال قرار میدهد.
-در اعتماد به دیگران تردید دارد، چون میترسد از اطلاعات او علیه خودش استفاده شود.
-در اتفاقات و اشارات خوشایند ، معانی تهدید کننده و تحقیرآمیز میبیند.
-مدام کینه میورزد، یعنی تحقیر ، اهانت و بی اعتنایی را نمیبخشد.
-ادعا میکند رفتار و شخصیتش مورد حمله دیگران است ، ولی درستی این ادعا مورد تردید دیگران است.
-نسبت به شریک جنسی یا همسر خود سوء ظن مکرر و بدون پایه دارد.
اطرافیان چطور باید با فرد بدبین برخورد کنند؟
روانشناسان به اطرافیان پیشنهاد میدهند از رفتارهایی که موجب تحریک شدن فرد بدبین میشود، بپرهیزید و رفتارشان را کنترل کنند. برای مثال؛ فرض کنید یکی از بستگان، همسر و یا فرزند آن شخص بدبین، در حال صحبت تلفنی است و زمانی که فردبدبین از راه می رسد،سریع خداحافظی میکند و گوشی تلفن را میگذارد. در نتیجه شخص بدبین فکر میکند به دلیل اینکه او متوجه حرفهای آنها گوشی را سریع قطع کرده است .
بنابراین کارهایی که موجب سوءظن میشود نباید در مقابل فرد بدبین انجام داد و اطرافیان این فرد باید آموزش ببینند زمانی که در حال صحبت کردن هستند و فرد بدبین وارد خانه میشود، به صحبتکردن خود ادامه و بعد از یک دقیقه مکالمه خود را قطع کنند تا امکان سوء ظن را از بین ببرند.
زمانی که بدبینی فردی از حد و مرز بگذرد و به مرحله بیماری برسد، در این طور مواقع شناخت درمانی و رفتار درمانی نتیجهای ندارد؛ زیرا فردبدبین به آن مشاوره و یا دکتر روانشناس درمانگر هم سوء ظن دارد و حرف او را قبول نمیکند و باید «دارودرمانی» شود.