موسی جاودان، روانشناس و مدرس دانشگاه درباره اوقات فراغت مجازی جوانان به خبرنگار اجتماعی برنا گفت: طبیعت بشر این است که به اوقات فراغت احتیاج داشته باشد و فاصله زمانی بین کارهایش را با برنامه ای پر کند. آنچه به نظر میرسد، راحتطلبی نسل امروزه نسبت به نسل گذشته است و اینکه نسل گذشته سخت کوش تر بودند و جوانان امروزی ترجیح میدهند، دنبال کاری روند که ساده تر باشد.
وی ادامه داد: متاسفانه در سیستمها و نهادهای ما جایگاهی برای سپری کردن اوقات فراغت جوانان در نظر گرفته نشده است، بنابراین جوانان سهل الوصول ترین وسیله برای سرگرمی را اینترنت میبینند. یکی از دلایلی که جوانان به اینترنت رو میآورند، این است که خانواده و اجتماع این وسیله را به راحتی در اختیار آنها قرار داده و جوان ترجیح می دهد به جای فعالیت و حتی خلاقیت، خود را با دنیای مجازی سرگرم کند.
جاودان همچنین اضافه کرد: آنچه که در محله ها نیز مشاهده میشود، کم کاری مساجد و مجتمعهای فرهنگی در حوزه جوانان است و اگر فعالیتی هم در این حوزه انجام میدهند، متحمل هزینه میشود و وقتی جوان با خود میسنجد که هزینه اینترنت خیلی کمتر از هزینه پرداختی به کلاسهای آموزشی و مهارتی مختلف است، سرگردانی در اینترنت را انتخاب میکند.
وی با اشاره به اینکه انسان در مجموع باید به طریقی وقتش را سپری کند و با توجه به اینکه نسل امروزی نسل راحت طلبی هستند به اینترنت رو می آورند، افزود: انسان ها دارای خصوصیات مختلف هستند و در سن نوجوانی این خصوصیات بیشتر خودنمایی میکند. یکی از این خصوصیات کنجکاوی است و دیگری تمایلات جنسی، وقتی این دو خصوصیت دست به دست هم میدهند، سبب میشود که فرزندان به سراغ اموری روند که برای آنها مضر است.
این مدرس دانشگاه اظهار داشت: بشر از زمانیکه به دنیا میآید تا زمانیکه از دنیا میرود، احتیاج به یک مشغله کاری و فکری دارد. نوجوانی نیز از لحاظ ذهنی سن پرمشغله ای است، از طرفی به دلیل اینکه در اجتماع و نهادهای آموزش و پرورش و حوزههای شهرداری، جای خاصی برای پرورش فکری و خلاقیت وجود ندارد و در خانواده که برای سیستم تعلیم و تربیت جایی در نظر گرفته نشده است، جوانان برای تخلیه حس کنجکاوی و تمایلات جنسی، به اینترنت رو میآورند و همین امر در جامعه ما منجر به معضل شده است.
این روانشناس به عصر انقلاب جنسی اشاره کرد و گفت: متاسفانه دسترسی به فیلم ها و سایت های غیر اخلاقی آسان شده و کودک و نوجوان هر زمان که تمایل داشته باشند به اطلاعات دسترسی پیدا کنند، با ورود به اینترنت به هدف خود میرسند. همین امر یک آسیب است و اتفاقاتی مثل بلوغ زودرس و انحرافات جنسی را در بر دارد که گاهی جبران ناپذیر است.
جاودان برای کاهش آسیبهای اینترنتی در جامعه تصریح کرد: باید در نظر داشت که منع کردن جوانان از استفاده اینترنت روش صحیحی نیست و باید برنامه ای فرهنگی جایگزین شود. این جایگزینی باید توسط نهادهای اجتماعی صورت گیرد به طریقی که جوانان توانمند در عرصه های هنری و ورزشی و دیگر رشته ها شناسایی شوند و توانایی و استعداد آنها پرورش داده شود و به جامعه نیز شناسانده شوند.
وی افزود: این برنامه ریزیها سبب میشود فرزندان کمتر خود را با اینترنت سرگرم کنند و درصورتیکه از این وسیله برای اوقات فراغت استفاده کردند، نحوه استفاده صحیح آن را میآموزند.
جاودان به این نکته اشاره کرد که انسان در تمام طول عمر 2 کنترلگر دارد، یک کنترلگر بیرونی است که به آن سوانح اجتماعی گفته میشود و دیگری کنترلگر درونی است که وجدان نامیده میشود. اگر هر 2 کنترلگر ضعیف باشد، انسانها دچار صدمه میشوند.
این روانشناس همچنین تصریح کرد: گاهی شاهد آن هستیم که فرزند آسیب را نمیشناسد و فقط برای سرگرمی از دنیای مجازی استفاده میکند و میخواهد نهایت این راه را تجربه کند بنابراین پس از مدتی وابسته میشوند .
وی در خاتمه اذعان داشت: اگر نوجوان وقتش را صرف مسائل دینی نکند، حالت نگرانی و تشویش به او دست میدهد و برای اینکه این آسیب ها کاهش پیدا کند، نه تنها توسط نهادها بلکه باید حتما از طریق خانواده برنامه ای در سطح کلان و تعریف شده به نوجوان تلقین شود. بنابراین زمانی اوقات فراغت مفید تلقی میشود که برنامه ای برای بروز خلاقیت و تفکر مولد فرزندان و شکوفایی استعداد آنها در نظر گرفته شود.