حمید رضا خالدی: در سال های نه چندان دور، سبد خرید خانواده ها پر بود از میوه های فصل و مواد غذایی تازه، اما این روزها اگر نگاهی به قفسه های آشپزخانه یا کیف دستی جوانان بیندازید، با انبوهی از ورق های قرص و قوطی های رنگارنگ روبرو می شوید. پدیده ای که کارشناسان به آن «تب سلامتی کاذب» می گویند؛ جایی که مکمل های غذایی و مولتی ویتامین ها، نه به عنوان یک ضرورت درمانی، بلکه به عنوان جایگزینی برای تغذیه سالم و طبیعی انتخاب شده اند. این گرایش تند و تیز، فراتر از یک عادت ساده، حالا به یک چالش جدی در حوزه سلامت عمومی تبدیل شده است.
چرا به دنبال معجزه در کپسول هستیم؟
ریشه اصلی این پدیده را باید در تغییر سبک زندگی و میل به «نتایج فوری» جستجو کرد. نسل امروز، نسلی است که برای هیچ چیز صبر ندارد. در دنیایی که همه چیز با یک کلیک فراهم می شود، جوانی که به دنبال بدنسازی یا کاهش وزن است، به جای صبر برای اثرگذاری تغذیه طبیعی، به سراغ مکمل هایی می رود که وعده دگرگونی یک ماهه می دهند. دکتر مهران صالحی، متخصص تغذیه و رژیم درمانی، در این باره معتقد است: «ما با نوعی فقر دانش تغذیه ای روبرو هستیم. مردم فکر می کنند هرچه غلظت یک ماده در بدن بالاتر برود، سلامتی بیشتری به ارمغان می آورد، در حالی که بدن انسان یک ظرفیت محدود دارد و مازاد این مواد نه تنها مفید نیست، بلکه بار اضافی بر دوش کبد و کلیه ها می گذارد».
مافیای مکمل و تبلیغات زرد
یکی از محرک های اصلی این بازار، تبلیغات بی وقفه در فضای مجازی است. بلاگرهای حوزه سلامت و ورزش که اغلب هیچ دانش پزشکی ندارند، با دریافت مبالغ هنگفت، چنان تصویری از یک مکمل خاص ارائه می دهند که مخاطب حس می کند بدون آن قطعا دچار ضعف و بیماری خواهد شد. این در حالی است که بخش بزرگی از مکمل های موجود در بازار غیررسمی، یا تقلبی هستند و یا حاوی مواد هورمونی پنهان که عوارض جبران ناپذیری دارند. کارشناسان حوزه دارو هشدار می دهند که بازار سیاه مکمل ها در ایران، سالانه میلیاردها تومان گردش مالی دارد و بخش عمده ای از این محصولات بدون نظارت سازمان غذا و دارو وارد چرخه مصرف می شوند.
از مسمومیت ویتامینی تا تنبلی گوارش
بسیاری از مصرف کنندگان تصور می کنند چون ویتامین ها «دارو» محسوب نمی شوند، مصرف زیاد آن ها بی خطر است. اما واقعیت علمی چیز دیگری است. مصرف خودسرانه ویتامین های محلول در چربی مانند آ و دی، می تواند منجر به مسمومیت های شدید و آسیب های بافتی شود. دکتر سمیرا احمدی، داروساز، می گوید: «بدن ما طوری طراحی شده است که ریزمغذی ها را از طریق بافت گیاهی و حیوانی جذب کند. وقتی ما به طور مداوم از مکمل های غلیظ استفاده می کنیم، سیستم گوارش و جذب بدن را به نوعی تنبلی عادت می دهیم. این موضوع در درازمدت باعث می شود بدن توانایی طبیعی خود را برای استخراج ویتامین ها از غذای معمولی از دست بدهد
بازگشت به سفره های طبیعی
گزارش های میدانی نشان می دهد که هزینه ای که یک خانواده متوسط برای خرید مکمل های غیرضروری در ماه پرداخت می کند، می تواند کیفیت سبد غذایی آن ها را چندین پله ارتقا دهد. راه حل این بحران، نه در ممنوعیت، بلکه در «سواد سلامت» است. باید این آگاهی در جامعه ایجاد شود که هیچ قرصی نمی تواند جایگزین فیبر موجود در سبزیجات یا پروتئین سالم شود. سلامتی پایدار از درون آشپزخانه ها می گذرد، نه از قفسه های داروخانه. اگر امروز فکری برای اصلاح این الگوی مصرف نشود، در آینده با نسلی روبرو خواهیم بود که با وجود مصرف انبوه ویتامین ها، از درون دچار پوکی و ضعف ساختاری هستند.
انتهای پیام/