پژوهشی با محوریت ارزیابی سازوکارهای گیاهپالایی (Phytoremediation) به عنوان راهکاری مؤثر و پایدار برای پاکسازی خاکهای آلوده، توسط محققان دانشگاه علوم پزشکی تبریز، قزوین، البرز و ایرانشهر منتشر شد.
به گزارش برنا، بر اساس یافتههای منتشر شده در فصلنامه مهندسی بهداشت محیط مهمترین آلایندههای خاک مورد بررسی در این پژوهش، فلزات سنگین و ترکیبات آلی فرار نفتی (BTEX) ناشی از فعالیتهای صنعتی و منابع هیدروکربنی بودند. این آلایندهها به دلیل ماندگاری بالا و قابلیت نفوذ به سفرههای آب زیرزمینی نگرانیهای جدی زیستمحیطی و بهداشتی ایجاد کردهاند.
این تحقیق طیف وسیعی از مکانیسمهای بیولوژیکی مورد استفاده در پاکسازی را تشریح کرده است که عبارتند از:
۱. استخراج گیاهی (Phytoextraction): تمرکز بر گیاهانی که قابلیت بالایی در جذب و بیوانباشت (تجمع زیستی) فلزات در توده زیستی هوایی دارند که امکان برداشت متمرکز و دفع ایمن آلاینده را فراهم میسازد.
۲. تثبیت (Phytostabilization): کاهش تحرک (Mobility) و زیستدسترسی (Bioavailability) فلزات در خاک از طریق جذب ریشهای یا تغییر شرایط شیمیایی ریزوسفر.
۳. تجزیه بیولوژیکی (Phytodegradation/Rhizodegradation): استفاده از آنزیمهای گیاهی یا تسهیل فعالیت میکروارگانیسمهای خاک (در ناحیه ریزوسفر) برای شکستن آلایندههای آلی.
۴. ریزوفیلتراسیون (Rhizofiltration): جذب انتخابی یونهای فلزی سنگین توسط سیستم ریشهای و مهار آنها در این بخش.
پژوهشگران گیاهپالایی را به عنوان یک رویکرد سرمایهگذاری اولیه پایین اجرای ساده و سازگار با محیط زیست در مقایسه با روشهای فیزیکی و شیمیایی سنتی معرفی کردند. این روش نه تنها آلایندهها را حذف میکند بلکه پتانسیل بهبود ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاک را نیز دارد.
با این وجود موفقیت در اجرای این فناوری منوط به غلبه بر محدودیتهای ذاتی آن است؛ از جمله زمانبندی طولانی مدت فرآیند، وابستگی شدید به پارامترهای اقلیمی و ژئوشیمیایی سایت و مهمتر از همه لزوم تدوین پروتکلهای مدیریتی دقیق برای بقایای گیاهی آلوده به فلزات سنگین جهت جلوگیری از انتقال ثانویه آلایندهها. انتخاب گونههای گیاهی مناسب برای هر نوع آلودگی کلید کارایی این استراتژی مدیریتی پایدار محسوب میشود.
انتهای پیام/