به گزارش خبرگزاری برنا از قزوین؛ دکتر آرش شایسته نیا دکترای مدیریت رسانه و از خبرنگاران استان قزوین در یادداشتی تاکتیک های رسانه ای در اینترنشنال را مورد بررسی و تحلیل قرار داده است که اشنایی با آن می تواند اهداف این رسانه معاند و وابسته را بیشتر روشن کند.
در این یادداشت آمده است:
با تحلیل محتوای اخبارمنتشر شده از سوی رسانه «ایران اینترنشال» با موضوع جنگ 12 روزه در خردادماه، اغتشاش ها ودرگیری های خیابانی دی ماه که از آن به عنوان «کودتا» یاد می شود، هم چنین تجاوزهای ددمنشانه اسفندماه 1404 ایالات متحده آمریکا و رژیم منحوس و خودساخته صهیونیستی که با حمله به مدرسه «شجره طیبه میناب» و شهادت جمعی از دانش آموزان معصوم و حمله به بیت رهبری و عروج عاشقانه رهبر معظم انقلاب اسلامی و جمعی از فرماندهان عالی رتبه و وزاری دولت آغاز شده است؛ به خوبی می توان نتیجه گرفت این رسانه که از اردیبهشت ماه سال 1396و درآستانه انتخابات ریاست جمهوری در ایران فعالیت رسمی خود را در«لندن» آغاز کرده ؛ تلاش دارد با به کارگیری سیاست ها و شگردهای خبری خاص خود که برگرفته از تئوری ها و نظریه های علم مدیریت «در» رسانه و«بر» رسانه است، اخبار خود را به گونه ای تولید و پردازش کرده و برای جامعه هدف خود منتشر کند تا از آن طریق بتواند ضمن « القا» و« اقناع» مخاطب خود، افکارعمومی را نیز محسور پیام های رسانه ای
«جعلی» خود کند که با اصل «صحت» فاصله چشمگیر و معناداری دارد.
آن چه امروزه در دنیای «خبر» مورد توجه بنگاه های خبری، خبرگزاری ها و آژانس های اطلاع رسانی درجهان است، نحوه «پوشش اخبار» از طریق « تاکتیک های خبری» است.
«پوشش خبری » مجموعه ای از فعالیت هایی است که بر روی خبر صورت می گیرد تا ارزش یک خبر یا رویداد خبری و جایگاه آن را از وضعیت واقعی و حقیقی خود، به سطحی بالاتر و یا در موقعیت مورد نظر، به پایین ترسطح خود نزدیک کند چرا که آنان بر این باورند که خبر دیگر« انتقال دهنده واقعیت»ها نیست بلکه باید« سازنده واقعیت» باشد.
در تعریف ساده تر،« پوشش خبری» فراگرد بازنمایی وقایع و رخدادها از طریق وسایل ارتباطی است براین اساس آنان، فردی را خبرنگار حرفه ای می دانند که بتواند یک خبر را«ساخته» و این خبر ساخته شده را با درهم آمیختن اهداف پیدا و پنهان خود و یا سازمان متبوع خویش به مخاطب خود القا نماید، بر این اساس خبرنگار رسانه ای می تواند در این مسیر به موفقیت دست یابد که با تاکیتک های خبری آشنایی تام داشته باشد تا آن جا که از این «فنون» بهترین و بیش ترین بهره برداری را نماید.
براساس کتاب راهنمای پوشش خبری در رسانه ها(سلطانی فر، هاشمی :1393)، تاکتیک های خبری، مجموعه تدابیر و اقدامات رسانه ها برای شناسایی، انتخاب، انعکاس، جریان سازی، ماندگاری و اثر گذاری پیام بر اذهان مخاطبان خودی، بی طرف و دشمن است .
« الوین تافلر» درکتاب «موج سوم» می نویسد: ماهیت حقیقی تاکتیک هایی که امروزه از سوی رسانه های خبری اعمال می شود، دستکاری در اخبار و اطلاعات است که در اکثر موارد، بخش عمده آن پیش از آن که این اطلاعات به رسانه ها برسد، انجام می شود. عرصه نبرد فردا را گستره فرستنده ها، رسانه ها، پیام گیران و پیام سازان شکل می دهند.
ایران اینترنشنال یک شبکه تلویزیونی خبری فارسیزبان با تمرکز بر برنامه های سیاسی و اجتماعی ایران، مستقر در لندن است.
امتیاز این شبکه متعلق به یک شرکت فراملی به نام Global Media Circulating است که «عادل العبدالکریم» اهل عربستان مالک آن است و سرمایهگذاران این شبکه، تبعه عربستان سعودی هستند. عادل العبدالکریم سابقه همکاری طولانی با غولهای رسانهای عربستان، چون عبدالرحمن راشد، عضو هیئت مدیره گروه سعودی پژوهش و بازاریابی و مدیر پیشین شبکه العربیه و سردبیر سابق روزنامه الشرق الاوسط، را دارد.
بودجه ۲۵۰ میلیون دلاری این شبکه از سوی دربار عربستان سعودی تأمین میشود. والاستریت ژورنال نیز نوشته است که افراد مرتبط به دربار سعودی، سرمایه این شبکه را تأمین و آن را راهاندازی کردهاند اما شبکه ایران اینترنشنال در بیانیهای این ادعاها درباره منابع مالی شبکه را تکذیب کرده است.
در این بیانیه آمدهاست: «مالک ایران اینترنشنال شرکت بریتانیایی وُلنتمدیا است؛ شرکتی خصوصی و با مسوولیت محدود که دفتر آن در لندن است و سهامداران آن اشخاص حقیقی و مستقلاند. این شرکت هیچگونه ارتباطی با محمد بنسلمان یا دولت عربستان سعودی
(یا هر دولت دیگری، از جمله دولت ایران) ندارد. دیامای مدیا نیزدر گزارشی هرگونه تلاش جهت مخفیسازی هویت مالک ایراناینترنشنال را تکذیب کرده است.
بازی با تاکتیک های خبری در ایران اینترنشنال
ایران اینترنشنال تلاش میکند تا هر چه بیش تر مخاطبان فارسی زبان را از سراسر دنیا جذب رسانه خود کند و برای حفظ آنان از هیچ تلاش و شگردی فروگذاری نمی کند که یکی از اصلی ترین آن شگردها، تولید و انتشار اخبار با بهره گیری از «تاکتیک های خبری» است.
در این نوشتار تلاش شده است تا 10 تاکتیک خبری را که این رسانه بیش ترین بهره مندی را از آن را دارد معرفی کند.
1- سابقه نویسی:
« سابقه نویسی»یا همان« پیشینه نویسی» از متداول ترین و پرکاربردترین تاکتیک های رسانه های خبری است. در این شیوه تسلط خبرنگار به اخبار پیشین و اخباری که قبلا اتفاق افتاده است، اصلی اساسی و مهم به شمار می رود. بررسی اخبار این رسانه در حوادث سال گذشته در ایران به خوبی بیانگرآن است که خبرنگاران و دست اندرکاران خبری این رسانه، در تنظیم و تولید اخبار خود در بعضی از مواقع به شکل «عامدانه» به این تاکتیک کوچک ترین توجهی نداشته و اخبار خود را تنها بر پایه یک یا چند «عنصر خبری» تولید و منتشر می کند تا مخاطب نتواند به «چرایی» و«چگونگی» رویداد دست یابد.
به طور نمونه این رسانه در جنگ 12 روزه در هیچ خبر یا گزارش خبری خود به بدعهدی آمریکا ( به عنوان یکی از ارزش های خبری) که در میانه مذاکره با نمایندگان دولت جمهوری اسلامی به ایران حمله می نماید، اشاره ای نداشته، این در حالی است که این رسانه تمام تلاش خود را صرف این موضوع کرده که «برنامه موشکی ایران» بر ضد بشریت بوده و ایالات متحده و رژیم غاصب صهیونیستی تلاش داشته اند تا با حمله های خود، این فرصت را از جمهوری اسلامی ایران سلب نمایند.
این در حالی است که این شبکه خبری که همیشه اصل« بی طرفی» در اطلاع رسانی را به عنوان شعار و محور فعالیت خبری خود بیان می کند؛ به بیانات رهبر شهید ، حضرت آیت الله خامنه ای ( ره) که بارها و بارها بر دوری ایران از ساخت سلاح هسته ای ، تاکید فراوان داشته اند؛ هیچ اشاره ای نکرده است.
2- تاکتیک اطلاعات سری:
در تاکتیک اطلاعات سری از ارائه خبر به افکار عمومی به صورت یکباره جلوگیری می شود و صاحبان اخبار تلاش می کنند تا خبر را به شکل طبقه بندی شده و مرحله به مرحله به جامعه هدف انتقال دهند. اگرچه با توجه به ظهور و بروز فناوری های ارتباطی امکان نهان کاری و ارسال قطره چکانی خبر از سوی صاحبان خبر به سختی انجام می شود اما رسانه ایران اینترنشنال ضمن بازی با محتوای خبر تلاش می کند تا اخبار را به یکباره ارسال نکرده و آن را به گونه ای که تمایل دارد ، دستکاری کرده و به شکل مجعول به مخاطب خود عرضه کند.
ایران اینترنشنال با استفاده از این تاکتیک، اشاره صریحی بر منبع خبر خود نکرده و به تنها به ذکر منبع « معتبر» اکتفا می نماید.
3- تاکتیک نشت هدایت شونده:
به این تاکتیک «تاکتیک اسرار» هم گفته می شود. در این تاکتیک ، رسانه تلاش می کند تا با «نفوذ» در بدنه سیستم های اداری دولتی ، به مطالب محرمانه دسترسی پیدا کند تا در زمان مناسب خود به مخاطبان عرضه نماید.
با این تاکتیک می توان با تولید شایعه، سبب تشویش اذهان عمومی شد تا راه برای انجام نیات آن رسانه فراهم شود تا آن جا که وقتی سیستم اداری دولتی برای روشن کردن اذهان عمومی، اخبار و اطلاعات را منتشر می کند؛ اخبار مورد نظر خود را جمع آوری کرده تا در فرصت مناسب و با هدف ضربه زدن به امنیت داخلی ازآن نهایت بهره برداری را صورت دهد.
ایران اینترنشنال با اتکا و توجه به این تاکتیک ، تلاش کرده تا پس از دستیابی به اطلاعات و اخبار اماکن حساس دولتی، نظامی، انتظامی و یا امنیتی که از سوی خائنین به دست آنان می رسد؛ با نشر اطلاعات خود در شکل و قالب «شایعه»، اطلاعات جامع تر
و صحیح تری را به دست آورده و در اختیار سرویس های جاسوسی «پنتاگون» یا «موساد» قرار دهد تا آنان نیز ضربه های کارسازتری را وارد کند.
با توجه به همین تاکتیک است که نیروهای امنیتی ، نظامی و انتظامی بارها تاکید دارند تا عموم مردم پس از حمله های پهبادی یا موشکی به نقاط شهری، صنعتی و یا نظامی از نشر اطلاعات و اخبار در قالب فیلم و عکس خود داری کنند.
4- تاکتیک دروغ بزرگ:
این تاکتیک قدیمی و سنتی است اما با توجه به قدمت آن، همچنان در رسانه های بزرگ طرفداران خاص خود را دارد.
در این تاکتیک تلاش می شود پیامی که از بیخ و بن هیچ گونه واقعیتی ندارد، به مخاطبان رسانه عرضه شود، دلیل تولید و انتشارآن نیز، تهییج، تشویق و یا مرعوب کردن حریف یا افکار عمومی جامعه در یک بازه و زمان خاص ومشخص است.
ایران اینترنشنال از این تاکتیک در حوادث دی ماه 1404 نهایت استفاده را کرد. این رسانه با بیان آمار غیر واقعی اما بزرگ از تعداد کشته شدگان، تمام تلاش خود را به کار گرفت تا افکار عمومی ملی و بین المللی را علیه نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران تهییج نموده و بسترمناسبی را برای اجرای برنامه های براندازانه از سوی اپوزیسیون داخلی و خارجی فراهم کند، این در حالی است که دولت در اولین فرصت ممکن و با جمع آوری اطلاعات جامع و صحیحی از سوی مراجع مرتبط مانند سازمان پزشکی قانونی، مجموعه اسامی و مشخصات کامل کشته شدگان (مانند شماره ملی) را از طریق رسانه های رسمی منتشر کرد.
5- تاکتیک تبخیر:
با این تاکتیک تنها بخشی از خبر، با هدف ایجاد « شبهه » و «شایعه» منتشر می شود به گونه ای که خبر منتشر شده، پاسخگوی تمام شش عنصرخبری نیست. به بیان ساده تر، رسانه تلاش می کند تا خبر خود را به گونه ای تنظیم و منتشر نماید تا مخاطب پس از مشاهده و یا خواندن متن خبر، نتواند به سوال های مطرح شده در ذهن خود، پاسخی جامع، مکفی و قانع کننده دهد.
تلاش در القا دسترسی جمهوری اسلامی ایران به سلاح کشتار جمعی و کشته سازی چند ده هزارنفری حوادث دی ماه 1404 ، مبرا ساختن ایالات متحده و رژیم کودک کش اسرائیل در حمله به مدرسه «شجره طیبه» میناب را می توان نمونه هایی از به کارگیری این تاکتیک در تولید و انتشارخبر از سوی این رسانه معاند دانست.
6- سانسور عامدانه:
تاکتیک سانسور، حذف عمدی بخش یا کلی اطلاعات و اخبار در یک موضوع و مسئله خاص است. نمونه بارز این تاکتیک در رسانه ایران اینترنشنال، سانسور عامدانه واقعیت «جزیره اپستین» است. با آن که پروندههای «اپستین» تیترهای اصلی اخبار، بحثهای رسانههای اجتماعی و واژه های پر تکرار موتورهای جستوجو را به خود اختصاص دادهاند، اما این رسانه تنها با هدف پنهان سازی تمام زوایای این پرونده و عادی سازی موضوع نه تنها به صورت ویژه به آن نپرداخته بلکه به گونه ای حرفه ای، با کمترین میزان به «ضریب القا» آن توجه داشته است.
این در حالی است که این رسانه تلاش می کند پس از روی دادن کوچک ترین حادثه که اتفاقا از هیچ گونه ارزش خبری نیز برخوردار نمی باشد ، با نشر اخبار و گزارش های جعلی خود ، جمهوری اسلامی ایران را در نزد افکار عمومی عامل آن «واقعه » معرفی کرده و برای آن نیز از دادگاه های بین المللی اشد مجازات را طلب کند.
7- تاکتیک تظاهر به بی طرفی:
ایران اینترنشنال تاکنون بارها از این تاکتیک تنها برای القای بی طرفی خود به مخاطبان تا رسیدن به هدف اصلی خود، یعنی «جلب اعتماد» آنان نهایت استفاده را برده است. در حالی که پس از وقوع یک رویداد یا واقعه ای کوچک که فاقد هر گونه ارزش خبری است ؛تمام تلاش خود را به کار می گیرد تا با نشر اخبار و گزارش های ساختگی چهره ایران را در نزد افکار عمومی دچار خدشه کند.
نمونه بارز استفاده از این تاکتیک در ایران اینترنشنال را می توان پس از فراخوان رضا پهلوی منحوس جهت حضور مردم در تجمع خیابانی و به آشوب کشیدن کشور در دی ماه سال 1404 و چهارشنبه سوری اسفندماه به وضوح مشاهده و ارزیابی کرد.
8- تاکتیک منبع نقابدار
بر اساس دانش رسانه«منبع خبر» شاخص «اعتبار» و «صحت» آن است و هر رسانه ای که کار حرفه ای می کند باید به هنگام انتشار یک خبر، «منبع» آن را مشخص و منتشر نماید اما رسانه ایران اینترنشنال که خود را رسانه ای کاملا حرفه ای به مخاطبان فارسی زبان خود در سراسر دنیا معرفی می کند، به شکلی عامدانه اخبار خود را تنظیم، تدوین ومنتشر می کند تا منبع خبر نامشخص و پنهان باقی بماند.
تحلیل محتوای اخبار این رسانه نشان می دهد که خبرنگار یا گزارشگران آن به جای معرفی صریح «منبع» از جمله هایی مانند « یک منبع موثق که نخواست نام او فاش شود » و« منابع آگاه » یا « ناظران آگاه» استفاده می کند تا از یک سو به نوعی بر اهمیت خبر خود بیفزاید و از سوی دیگر ضمن حفظ و ماندگاری مخاطب ، او را در هاله ای از ابهام غرق نموده و سپس رها سازد. به بیان ساده تر رسانه ایران اینترنشنال ، با استفاده از این تاکتیک، چهار هدف عمده « ایجاد ابهام »،«رفع مسوولیت»،«عدم پاسخگویی» و «القا غیر مستقیم یک پیام و القا شبهه» دنبال می کند.
9- تاکتیک مبالغه:
تاکتیک مبالغه که به تاکتیک « دستکاری آماری» نیز معروف شده یکی از تاکتیک های «جنگ روانی» است. در این روش، رسانه تلاش می کند با بزرگ نمایی و اغراق، موضوعی را نفی یا تایید کند؛ به بیان ساده تر، در مبالغه سعی می شود با دستکاری آماری و بالا و پایین کردن آمار و ارقام و یا به تعبیری ساده تر، «تقلب» در اعداد، آن ها را به میل خود و در جهت اهداف مورد نظر، مورد استفاده قرار می دهد.
رسانه ایران اینترنشنال در تحریر و تنظیم اخبار جنایات رژیم صهیونیستی به غزه و سرزمین های اشغالی بیش از بیش از این تاکتیک خبری استفاده می کند.
10- تاکتیک واکنش زنجیره ای:
رسانه هایی که از سوی یک دولت، یک حزب و یا یک جناح و جریان خاص از حمایت های مادی و یا معنوی آن برخوردار باشند، تلاش می کنند تا در بزنگاه های مورد نظر خود، با انتشار اخبار یک رویداد خاص و ضریب القا بخشیدن به آن، افکار عمومی جامعه را با خود همسو و همراه کنند.
رسانه ایران اینترنشنال از ابتدای راه اندازی این رسانه به صورت مستمر از این تاکتیک استفاده کرده و تلاش می کند پس از تولید و انتشار اخبار جعلی خود، رسانه های همسو با خود مانند«صدای آمریکا» و «بی بی سی فارسی» را به واکنش وا داشته تا آن ها نیز این اخبار را تنها با شکل و شمایل خاص خود منتشر کنند.
یادداشت: آرش شایسته نیا دکترای مدیریت رسانه
انتهای پیام