بر اساس دادههای منتشرشده در گزارشهای صنعت برق کشور، ترکیب مصرف برق در ایران طی سالهای اخیر دستخوش تغییر قابل توجهی شده است. سهم مصرف بخش خانگی از کل مصرف برق کشور در سال ۱۴۰۳ حدود ۳۱.۷ درصد بوده و این سهم در سال ۱۴۰۴ به حدود ۳۴.۸ درصد افزایش یافته است. این روند نشان میدهد مصرف خانگی نهتنها در حال رشد است، بلکه نقش پررنگتری در تعیین پیک بار شبکه برق کشور پیدا کرده است.
در همین بازه زمانی، رشد مصرف سرانه برق خانگی نیز حدود ۲.۱ درصد گزارش شده، در حالی که رشد متوسط مصرف کل برق کشور حدود ۱.۳ درصد بوده است. این اختلاف بیانگر آن است که سرعت رشد مصرف در بخش خانگی از میانگین کل شبکه بالاتر بوده و همین موضوع باعث افزایش فشار بر شبکه در ساعات اوج بار، بهویژه در فصل تابستان شده است.
از سوی دیگر، ساختار تولید برق کشور نیز با محدودیتهایی مواجه است. بخش عمده تولید برق همچنان وابسته به نیروگاههای حرارتی است که حدود ۷۹ درصد ظرفیت نصبشده را تشکیل میدهند، در حالی که سهم انرژیهای تجدیدپذیر در مقایسه، حدود ۴ درصد برآورد میشود. این ترکیب باعث شده ظرفیت عملی تولید در شرایط اوج مصرف، بهطور کامل با ظرفیت اسمی همپوشانی نداشته باشد و احتمال بروز ناترازی در دورههای پیک افزایش یابد.
برآوردهای سناریویی نیز نشان میدهد در سال ۱۴۰۵، شبکه برق کشور در شرایطی بین «تعادل شکننده» و «ناترازی قابل توجه» قرار دارد و در برخی سناریوها احتمال کمبود برق در پیک مصرف تا حدود ۱۲ تا ۱۷ هزار مگاوات برآورد شده است. در چنین شرایطی، بخش خانگی به دلیل اولویت تأمین در سیاستگذاری، سهم بیشتری از برق در دسترس را دریافت میکند و در نتیجه فشار مدیریت مصرف به بخش صنعت منتقل میشود.
در این وضعیت، صرفهجویی و مدیریت مصرف برق در بخش خانگی به یکی از ابزارهای کلیدی کاهش فشار بر شبکه تبدیل شده است. حتی کاهش چند درصدی مصرف در ساعات اوج بار میتواند اثر قابل توجهی در جلوگیری از اعمال محدودیت بر صنایع و کاهش احتمال خاموشیهای برنامهریزینشده داشته باشد.
در مجموع، دادههای موجود نشان میدهد مصرف برق خانگی در ایران به حدود یکسوم کل مصرف کشور رسیده و روند افزایشی آن در سالهای اخیر، اهمیت مدیریت مصرف و ترویج الگوی صرفهجویی را بیش از گذشته برجسته کرده است.
انتهای پیام/